Zawał serca a udar

Zawał i udar mózgu to dwie groźne choroby, które mogą doprowadzić do ciężkiego kalectwa, nawet śmierci. Pozornie nie mają ze sobą nic wspólnego – jedna dotyczy serca i układu krążenia, zaś druga – mózgu i tkanki nerwowej. Jednak poza tym, że obie w sposób dramatyczny mogą pogorszyć jakość życia, mają jeszcze jedną wspólną cechę – są na ogół spowodowane przez te same czynniki.

Zawał serca jest to martwica mięśnia sercowego spowodowana niedokrwieniem. Powstaje zwykle na tle choroby niedokrwiennej serca, której rozwój jest przyczyną zwężenia jednej z tętnic wieńcowych – naczyń, które zaopatrują mięsień sercowy w tlen. Najczęściej następuje to na skutek zakrzepu na pękniętej blaszce miażdżycowej, który zamyka naczynie wieńcowe. Do czynników ryzyka choroby wieńcowej i zawału serca należą:

Polecane wideo:

Zawał serca w wielu przypadkach doprowadza do śmierci lub do znacznego ograniczenia aktywności w życiu codziennym. Udar mózgu to nagłe wystąpienie objawów uszkodzenia mózgu powstałego w wyniku zaburzeń krążenia mózgowego. Może przebiegać z utratą świadomości lub bez niej. Podłoże schorzenia stanowi niedokrwienie tkanki mózgowej wskutek zakrzepu lub zatoru tętnic mózgowych (jest to udar niedokrwienny – 80% przypadków) lub krwotok mózgowy (udar krwotoczny – około 20%). Udar niedokrwienny można nazwać zawałem mózgu, gdyż wskutek braku dopływu krwi do tkanki nerwowej dochodzi do jej martwicy.

1. Objawy udaru mózgu

Mogą być bardzo różne, np.: porażenie lub niedowład (osłabienie) jednej kończyny albo całej połowy ciała, porażenie mięśni twarzy, zaburzenia czucia w połowie ciała, nagłe zaniewidzenie na jedno oko, zaburzenia zachowania, zaburzenia mowy i rozumienia słów. Przy odpowiednim leczeniu objawy te mogą się wycofać, przynajmniej częściowo. Czasami jednak pozostają już do końca życia. Nierzadko skutkiem udaru jest trwałe kalectwo lub nawet śmierć. Ważne jest jak najszybsze przewiezienie chorego do szpitala na oddział neurologiczny – najlepiej w ciągu 3 godzin od wystąpienia objawów. Niestety, rzadko jest to możliwe.

Najczęstszymi przyczynami tego schorzenia są miażdżyca, a także nadciśnienie tętnicze i zatory pochodzenia sercowego (np. przy migotaniu przedsionków). Czynnikami ryzyka udaru są stany sprzyjające rozwojowi miażdżycy, a więc te same, które przyczyniają się do choroby wieńcowej i zawału serca!

2. Miażdżyca

Współczesny stan wiedzy medycznej uznaje miażdżycę za przewlekły stan zapalny zajmujący przede wszystkim średnie i duże tętnice. Proces ten rozpoczyna się już w młodym wieku (nawet w dzieciństwie), jednak pierwsze objawy miażdżycy jego rozwoju pojawiają się zwykle dopiero około 50. roku życia. U osób z czynnikami ryzyka (genetyczne i środowiskowe – np. palenie tytoniu, bogatotłuszczowa dieta, brak ruchu) mogą wystąpić dużo wcześniej.

Proces miażdżycowy rozpoczyna się uszkodzeniem śródbłonka naczyń krwionośnych, czyli komórek, które je wyściełają. Przyczyniają się do tego turbulentny (zaburzony) przepływ krwi w nadciśnieniu tętniczym, toksyczne składniki dymu papierosowego, wolne rodniki tlenowe, utlenione cząsteczki LDL (tzw. zły cholesterol), glikowane proteiny obecne w krwi cukrzyków. Uszkodzenie nabłonka prowadzi do agregacji płytek krwi i nacieku ściany naczynia przez leukocyty oraz makrofagi, które obładowane lipidami z czasem stają się komórkami piankowatymi, a także do namnażania się komórek mięśniowych tworzących ścianę naczynia. Powstaje blaszka miażdżycowa, która zwęża światło naczynia krwionośnego.

Jeśli jest ona stabilna, nie powoduje na razie większych kłopotów. Jednak największe niebezpieczeństwo stanowi pęknięcie blaszki miażdżycowej, kiedy stanie się ona niestabilna pod wpływem toczącego się w niej procesu zapalnego i wydzielanych przez leukocyty białek zapalnych. Doprowadza to do powstania zakrzepu, który może zaczopować tętnice i przerwać strumień krwi płynący do narządu. Bez względu na to, jaka to będzie tkanka – nerwowa czy mięśniowa serca – skutek będzie podobny: martwica i utrata funkcji. Różnica polega na wrażliwości różnych komórek na niedokrwienie – neurony umierają szybciej niż komórki mięśni. Zarówno udar, jak i zawał serca mogą jednak prowadzić do śmierci lub trwałego kalectwa.

Obie choroby manifestują się w zupełnie inny sposób, jednak do ich rozwoju przyczyniają się takie same czynniki. Jeśli chcemy uniknąć zarówno udaru, jak i zawału, warto już dziś zadbać o swoje zdrowie:

Lekarz Karolina Kropiewnicka-Buczek, 11 miesięcy temu

Bibliografia

  • Lehmann-Horn F., Ludolph A. NEUROLOGIA - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-50-7
  • Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7
  • Nowak Z. Zawał serca: diagnostyka, leczenie, rehabilitacja, AWF Katowice, Katowice 2003, ISBN 83-87478-64-4
  • Banasiak W., Opolski G., Poloński L. (red.), Choroby serca - Braunwald, Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 83-60290-30-9

Zawał serca

Polecane wideo:

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zawał serca
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Zawał serca
Zawał serca

Czy to już zawał?

Czy to już zawał?

, rozpierania. Jest to bardzo silny ból. Oprócz niego chory często w przebiegu zawału serca odczuwa lęk, niepokój. Ból wywołany przez zawał mięśnia (...) Zawał najczęściej objawia się tzw. "bólem wieńcowym",...

Zawał serca

Ochronna hipotermia

Ochronna hipotermia

Kontrolowana hipotermia znacznie pomaga prowadzić skomplikowane operacje, takie jak przeszczep serca, a także wydłużyć czas przeżycia pacjentom z zatrzymaniem krążenia. Stosuje się ją więc czasami w warunkach szpitalnych.

Zawał serca

Zawał serca - porady

Zawał serca - porady

choroby, które prowadzą do niedokrwienia serca. Zawał serca to rodzaj martwicy części komórek mięśnia sercowego, która powstaje w wyniku ogniskowego niedokrwienia. Występuje najczęściej u osób z chorobą...

Zawał serca

Życie po zawale serca

O ile pacjent tuż po zawale serca nie ma poważnych powikłań takich jak niewydolność serca lub zaburzeń rytmu, nie powinien leżeć w łóżku dłużej niż 24 godziny po ustąpieniu dolegliwości bólowych. Chorób serca...

Zawał serca

Zmiana stylu życia w późnym wieku

Zmiana stylu życia w późnym wieku

Do zmiany stylu życia powinny zmotywować takie dolegliwości ze strony organizmu jak: choroba wieńcowa, choroby krążenia oraz nadciśnienie czy miażdżyca. Nigdy nie jest zbyt późno na wprowadzenie profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych, która polega...

Zawał serca

Leczenie zawału serca

Zawał serca jest to obumarcie części mięśnia sercowego spowodowana jego niedokrwieniem. Jest to proces nieodwracalny. Jednak nie wszystkie komórki zginą od razu, niektóre z nich będą tylko "ogłuszone". Jeśli odpowiednio...

Zawał serca

Objawy zawału serca

, Termedia, Poznań 2010, ISBN 978-83-62138-46-3, Nowak Z. Zawał serca: diagnostyka, leczenie, rehabilitacja, AWF Katowice, Katowice 2003, ISBN 83-87478-64-4 (...) Zawał może przebiegać typowo lub...

Zawał serca

Przyczyny zawału serca

Zawał rozwija się zwykle na tle choroby niedokrwiennej serca, jednak pamiętać należy, że czasami ma on miejsce u osób z dotychczas (...) ! Zawał serca nie jest jednostką chorobową...

Zawał serca

Co to jest zawał serca?

Zawał serca jest to martwica (obumarcie) mięśnia sercowego spowodowana jego niedokrwieniem, zwykle na tle choroby niedokrwiennej serca. Serce odgrywa w organizmie rolę pompy, która wprawia...