Zespół dźwigacza odbytu - objawy i leczenie

Zespół dźwigacza odbytu charakterystyczny jest dla osób młodych, w wieku 20-45 lat, głównie dotyczy kobiet. Powodowany jest przez nadmierny skurcz mięśnia dźwigacza odbytu. Tworzy on wraz z innymi mięśniami przeponę miednicy i uczestniczy w

dźwiganiu odbytu, odpowiedzialny jest także za zbliżanie mięśni odbytnicy ze sobą. 

Choroba objawia się bólem i uczuciem dyskomfortu w okolicy odbytu i krzyża. Dolegliwości przybierają na sile w pozycji siedzącej. Ból może pojawić się także w pośladkach i udach, częste są również zaparcia. U większości chorych ból pojawia się po lewej stronie odbytnicy. Pacjenci cierpiący na tę dolegliwość skarżą się na dyskomfort wynikający z tego, że czują, jakby w ich odbycie znajdowała się piłka. Gdy pojawia się ból, zazwyczaj trwa ponad 20 minut.

Przyczyną przewlekłego bólu odbytu mogą być siedzący tryb życia oraz codzienny stres. Schorzenie pojawia się niekiedy u kobiet po porodach. Chorobie sprzyjają ponadto wielogodzinna i częsta jazda samochodem, a także niektóre dolegliwości. Zespół dźwigacza odbytu bardzo często pojawia się jako powikłanie po resekcji odbytnicy, jak również w wyniku urazów miednicy.

Diagnoza choroby odbywa się na podstawie badania per rectum. Jeżeli pacjentowi dolega zespół dźwigacza odbytu, podczas badania odczuje on nieznośny ból. W przypadku, gdy pacjent podczas badania per rectum nie odczuje bólu, lekarz stwierdza ból odbytu i odbytnicy o nieznanej etiologii. Ponieważ dolegliwości bólowe odbytu mogą świadczyć o rozwoju różnych chorób (np. nowotworów), zalecane jest wykonanie badań specjalistycznych, zwłaszcza badania endoskopowego.

Ponadto w diagnostyce wykorzystuje się także badanie manometryczne (manometria odbytu), w tym bada się ciśnienie w odbycie i odbytnicy. Jeśli chory cierpi na zespół dźwigaczy odbytu, wówczas badanie wykrywa zbyt duże napięcie zwieraczy odbytu.

Nie ma skutecznej metody walki z zespołem dźwigacza odbytu. Aby zwalczyć bolesne dolegliwości, zaleca się pacjentom stosowanie leków przeciwbólowych. Niekiedy skuteczne okazują się różnorodne zabiegi, mające na celu zmniejszenie napięcia mięśniowego. Pożądane skutki u niektórych osób przynoszą także: stymulacja elektrogalwaniczna, gorące kąpiele, biofeedback czy masaże bolesnych mięśni. Czasami w terapii stosuje się toksynę botulinową (jad kiełbasiany), a więc środek porażający mięśnie. Zostaje zablokowane przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, nie dochodzi do skurczu i brak jest odczuwanego bólu. Schorzenie jest także leczone operacyjnie.

Choroba nie zagraża ludzkiemu życia, jednak znacznie utrudnia funkcjonowanie. Przewlekły ból odbytu obniża jakość i komfort życia. Aby nie dopuścić do wystąpienia choroby, należy unikać siedzącego trybu życia – każdy wysiłek fizyczny i najmniejsza aktywność prowadzą do wzmocnienia mięśni.

Źródła

1. Przetoka okołoodbytnicza - problemy rozpoznawcze, leczenie
2. Lawrence P., Chirurgia ogólna, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-19-5
3. Noszczyk W., Chirurgia tom 1-2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3121-4
4. Popiela T. (red.), Davidson Chirurgia. Podręcznik dla studentów, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-128-0