Zespół nerczycowy - przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie, powikłania

Zespół nerczycowy to inaczej zespół objawów klinicznych i nieprawidłowości biochemicznych, których przyczyną jest białkomocz powodujący utratę białka w ilości przekraczającej możliwości odbudowywania ich zapasów przez organizm. W przypadku osób dorosłych o zespole nerczycowym możemy mówić, gdy utrata białka z moczem przekracza 3,5 g na dobę. Dla dzieci wartość ta jest przeliczana na kilogram masy ciała i wynosi ponad 50 mg/kg na dobę. Dla porównania, u zdrowych ludzi dobowy białkomocz nie powinien przekraczać 250 mg.

1. Zespół nerczycowy - przyczyny

Przyczyną zespołu nerczycowego jest uszkodzenie błony filtracyjnej w kłębuszkach nerkowych, przez co staje się ona nadmiernie przepuszczalna dla białek osocza. Istotne jest także upośledzenie zwrotnego wchłaniania przefiltrowanego białka przez cewki nerkowe. Zespół nerczycowy występuje w następstwie bardzo wielu schorzeń. Najczęstsze z nich to pierwotne glomerulopatie (czyli pierwotne uszkodzenia kłębuszków nerkowych, które są przyczyną ponad 70 proc. przypadków zachorowań na zespół nerczycowy). Rzadziej występującym powodem zespołu nerczycowego są wtórne glomerulopatie, które rozwijają się w przebiegu różnych chorób ogólnoustrojowych, takich jak cukrzyca, toczeń układowy, skrobiawica, amyloidoza, układowe choroby tkanki łącznej, nowotwory.

Czasami zespół nerczycowy jest reakcją na leki i substancje nefrotoksyczne takie jak: NLPZ, złoto, penicylamina, heroina, ołów, rtęć, lit lub wynikają z nadwrażliwości na jad owadów i węży, mogą być skutkiem zakażenia bakteryjnego wirusowego oraz pasożytniczego, zaburzenia przepływu krwi przez nerki i nowotworów układu chłonnego (chłoniak Hodgkina, przewlekła białaczka limfatyczna). Zespół nerczycowy może być też wywołany przez glomerulopatie wrodzone: wrodzony zespół nerczycowy oraz zespół Alporta.

2. Zespół nerczycowy - objawy

Utrata tak dużej ilości białka prowadzi do obniżenia ciśnienia osocza, co jest przyczyną przemieszczania wody do przestrzeni pozanaczyniowej i powstawania obrzęków i przesięków. Najbardziej charakterystyczne są obrzęki na twarzy (zwłaszcza wokół oczu). Mogą się również pojawić bóle brzucha, nudności i wymioty, a zwiększona zawartość białka w moczu powoduje jego pienienie się.

Należy także pamiętać, że sam białkomocz działa uszkadzająco na kłębuszki nerkowe i w efekcie prowadzi do jeszcze większego upośledzenia funkcji nerek. Do najważniejszych zaburzeń w badaniach laboratoryjnych, oprócz zmniejszonego stężenia białka w osoczu, zaliczamy również zaburzenia w ich składzie (spada zwłaszcza ilość albumin).

Oprócz tego występuje hiperlipidemia z podwyższeniem szczególnie ilości cholesterolu LDL oraz zwiększona skłonność do rozwoju zakrzepicy. Może dochodzić do tzw. przełomów brzusznych, czyli krótkotrwałych, nagłych bólów brzucha z wymiotami i gorączką. Stwierdza się też obniżenie odporności organizmu, zmniejszenie diurezy, ciastowate obrzęki kończyn dolnych, wzmożone pragnienie, niedożywienie oraz wyniszczenie, bladość powłok skórnych i wodobrzusze.

Jak dbać o nerki? (WIDEO)
Jak dbać o nerki? (WIDEO)

Prawidłowe funkcjonowanie nerek ma niebagatelne znaczenie dla kondycji całego organizmu. Ich rola polega...

zobacz galerię

3. Zespół nerczycowy - rozpoznanie i leczenie

Rozpoznanie jest stawiane na podstawie stwierdzenia wspomnianych powyżej wartości utraty białka oraz objawów klinicznych. Ważne jest określenie przyczyny zespołu nerczycowego, w czym może być pomocna biopsja nerki, jeśli nie da się jej określić na podstawie innych badań.

Leczenie zespołu nerczycowego obejmuje:

Leczenie zespołu nerczycowego powinno być ukierunkowane na jego przyczynę. Najczęściej zespół nerczycowy leczony jest przez podawaniu w odpowiednich dawkach sterydów, a także cytostatyków lub leków immunosupresyjnych (cyklosporyna A). Natomiast leczenie objawowe polega na stosowaniu leków moczopędnych w celu zmniejszenia powstających obrzęków (np. furosemidu) oraz specjalistycznych leków, których stosowanie prowadzi do zmniejszenia białkomoczu (np. kaptopril, enalapril).

Ważna jest też w razie potrzeby profilaktyka przeciwzakrzepowa (kwas acetylosalicylowy, fraksyparyna) i suplementacja witaminy D w celu zapobiegania ewentualnej osteoporozie. Jeżeli pomimo leczenia obrzęki nie ustępują, stosuje się hemodializowanie, a gdy zespół nerczycowy jest wyniszczający i oporny na inne leczenie, wyniszczającego zespołu nerczycowego, w ostateczności usuwa się nerki i stosuje leczenie nerkozastępcze.

4. Zespół nerczycowy - powikłania

Późno zdiagnozowany albo niewłaściwie leczony zespół nerczycowy u dorosłych może spowodować pojawianie się licznych powikłań. Najważniejsze powikłania, jakie wywołuje zespół nerczycowy, to:

Zobacz też:

5. Zespół nerczycowy a łysienie

Zespół nerczycowy jest wieloobjawowym schorzeniem, który niesie za sobą groźne powikłania. Jednym z negatywnych skutków zespołu nerczycowego jest występowanie łysienia spowodowanego głównie utratą białka z organizmu. Opanowanie przyczyny choroby nerek daje szansę na zażegnanie problemu nadmiernego wypadania włosów.

Leczenie łysienia zależne jest od przyczyny powstania choroby. Gdy zespół nerczycowy wywołuje powikłania, obserwuje się stopniowy powrót owłosienia po opanowaniu czynnika powodującego chorobę nerek oraz odpowiednią suplementację brakujących składników odżywczych.

spis treści
rozwiń
Następny artykuł: Hipercholesterolemia

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy