Zespół nerczycowy - przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie, powikłania

Zespół nerczycowy to inaczej zespół objawów klinicznych i nieprawidłowości biochemicznych, których przyczyną jest białkomocz powodujący utratę białka w ilości przekraczającej możliwości odbudowywania ich zapasów przez organizm. W przypadku osób dorosłych o zespole nerczycowym możemy mówić, gdy utrata białka z moczem przekracza 3,5 g na dobę. Dla dzieci wartość ta jest przeliczana na kilogram masy ciała i wynosi ponad 50 mg/kg na dobę. Dla porównania, u zdrowych ludzi dobowy białkomocz nie powinien przekraczać 250 mg.

Polecane wideo:

1. Zespół nerczycowy - przyczyny

Przyczyną zespołu nerczycowego jest uszkodzenie błony filtracyjnej w kłębuszkach nerkowych, przez co staje się ona nadmiernie przepuszczalna dla białek osocza. Istotne jest także upośledzenie zwrotnego wchłaniania przefiltrowanego białka przez cewki nerkowe. Do wystąpienia tego zespołu dochodzi w przebiegu bardzo wielu schorzeń. Najczęstsze z nich to pierwotne glomerulopatie (czyli pierwotne uszkodzenia kłębuszków nerkowych, które są przyczyną ponad 70 proc. przypadków zespołu nerczycowego). Rzadziej występującym powodem są wtórne glomerulopatie, które rozwijają się w przebiegu różnych chorób ogólnoustrojowych, takich jak cukrzyca, toczeń układowy, skrobiawica, amyloidoza, układowe choroby tkanki łącznej, nowotwory. Czasami te uszkodzenia są reakcją na leki i substancje nefrotoksyczne takie jak: NLPZ, złoto, penicylamina, heroina, ołów, rtęć, lit lub wynikają z nadwrażliwości na jad owadów i węży, mogą być skutkiem zakażenia bakteryjnego wirusowego oraz pasożytniczego, zaburzenia przepływu krwi przez nerki i nowotworów układu chłonnego (chłoniak Hodgkina, przewlekła białaczka limfatyczna). Do przyczyn tego schorzenia zalicza się także glomerulopatie wrodzone: wrodzony zespół nerczycowy oraz zespół Alporta.

2. Zespół nerczycowy - objawy

Utrata tak dużej ilości białka prowadzi do obniżenia ciśnienia osocza, co jest przyczyną przemieszczania wody do przestrzeni pozanaczyniowej i powstawania obrzęków i przesięków. Najbardziej charakterystyczne są obrzęki na twarzy (zwłaszcza wokół oczu). Mogą się również pojawić bóle brzucha, nudności i wymioty, a zwiększona zawartość białka w moczu powoduje jego pienienie się. Należy także pamiętać, że sam białkomocz działa uszkadzająco na kłębuszki nerkowe i w efekcie prowadzi do jeszcze większego upośledzenia funkcji nerek. Do najważniejszych zaburzeń w badaniach laboratoryjnych, oprócz zmniejszonego stężenia białka w osoczu, zaliczamy również zaburzenia w ich składzie (spada zwłaszcza ilość albumin). Oprócz tego występuje hiperlipidemia z podwyższeniem szczególnie ilości cholesterolu LDL oraz zwiększona skłonność do rozwoju zakrzepicy. Może dochodzić do tzw. przełomów brzusznych, czyli krótkotrwałych, nagłych bólów brzucha z wymiotami i gorączką. Stwierdza się też obniżenie odporności organizmu, zmniejszenie diurezy, ciastowate obrzęki kończyn dolnych, wzmożone pragnienie, niedożywienie oraz wyniszczenie, bladość powłok skórnych i wodobrzusze.

3. Zespół nerczycowy - rozpoznanie i leczenie

Rozpoznanie jest stawiane na podstawie stwierdzenia wspomnianych powyżej wartości utraty białka oraz objawów klinicznych. Ważne jest określenie przyczyny zespołu nerczycowego, w czym może być pomocna biopsja nerki, jeśli nie da się jej określić na podstawie innych badań.

Leczenie zespołu nerczycowego obejmuje:

  • zwalczanie pierwotnej przyczyny zaburzeń,
  • leczenie objawowe,
  • leczenie powikłań,
  • odpowiednią dietę z ograniczeniem sodu, cholesterolu i tłuszczów oraz suplementacją traconego białka.

Leczenie zespołu nerczycowego powinno być ukierunkowane na jego przyczynę. Najczęściej polega ono na podawaniu w odpowiednich dawkach sterydów, a także cytostatyków lub leków immunosupresyjnych (cyklosporyna A). Natomiast leczenie objawowe polega na stosowaniu leków moczopędnych w celu zmniejszenia powstających obrzęków (np. furosemidu) oraz specjalistycznych leków, których stosowanie prowadzi do zmniejszenia białkomoczu (np. kaptopril, enalapril). Ważna jest też w razie potrzeby profilaktyka przeciwzakrzepowa (kwas acetylosalicylowy, fraksyparyna) i suplementacja witaminy D w celu zapobiegania ewentualnej osteoporozie. Jeżeli pomimo leczenia obrzęki nie ustępują, stosuje się hemodializowanie, a w przypadku opornego na inne leczenie, wyniszczającego zespołu nerczycowego, w ostateczności usuwa się nerki i stosuje leczenie nerkozastępcze.

4. Zespół nerczycowy - powikłania

Późno zdiagnozowany albo niewłaściwie leczony zespół nerczycowy u dorosłych może spowodować pojawianie się licznych powikłań. Do najważniejszych z nich należy zaliczyć:

4.1. Zespół nerczycowy a łysienie

Zespół nerczycowy jest wieloobjawowym schorzeniem, który niesie za sobą groźne powikłania. Jednym z negatywnych skutków jest występowanie łysienia spowodowanego głównie utratą białka z organizmu. Opanowanie przyczyny choroby nerek daje szansę na zażegnanie problemu nadmiernego wypadania włosów.

Leczenie łysienia zależne jest od przyczyny powstania choroby. W przypadku powikłania zespołu nerczycowego obserwuje się stopniowy powrót owłosienia po opanowaniu czynnika powodującego chorobę nerek oraz odpowiednią suplementację brakujących składników odżywczych.




 

Magdalena Pikul, 2 miesiące temu

Bibliografia

  • Myśliwiec M., Wielka interna - nefrologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2009, ISBN 978-83-60135-62-4
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3

Źródła zewnętrzne

Urologia

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zespół nerczycowy - przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie, powikłania
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Zespół nerczycowy - przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie, powikłania
Zespół nerczycowy - przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie, powikłania

Zespół nefrotyczny - zdjęcia

Zespół nefrotyczny - zdjęcia

Dysfunkcja kłębuszków nerkowych u chorego na zespół nerczycowy.

Łysienie a choroby

Zespół nerczycowy a łysienie

Leczenie łysienia zależne jest od przyczyny powstania choroby. W przypadku powikłania zespołu nerczycowego obserwuje się stopniowy powrót (...) Zespół nerczycowy...

Zapalenie wyrostka - przyczyny, objawy, powikłania, rozpoznanie, leczenie, zapalenie wyrostka u dzieci

Ostre zapalenie wyrostka - zdjęcia

Ostre zapalenie wyrostka - zdjęcia

Istnieją dwa sposoby operacyjnego usunięcia wyrostka: laparoskopowy i klasyczny.

Zespół policystycznych jajników (PCOS) - przyczyny powstawania, objawy, rozpoznanie, leczenie

Jajnik policystyczny - zdjęcia

Jajnik policystyczny - zdjęcia

Powodem zachorowania jest m.in. nadmierna ilość męskich hormonów.

Zespół niespokojnych nóg - przyczyny, objawy i rozpoznanie, leczenie

Czym jest zespół niespokojnych nóg? Poznaj pierwsze objawy

Na zespół niespokojnych nóg cierpi nawet co dziesiąta osoba. Jego objawy początkowe to głównie: ból, mrowienie i utrata czucia. Chorzy mają problem (...) często w nocy, ponieważ ich nogi wymuszają poruszanie się. To...

Bruksizm - objawy, przyczyny, powikłania, leczenie

Bruksizm - zdjęcia

Bruksizm - zdjęcia

Nieprzyjemne schorzenie utrudnia ruchy w żuchwie.

Dur brzuszny - przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, profilaktyka, szczepienia

Pałeczki salmonelli

Pałeczki salmonelli

Dur brzuszny jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi).