Zespół nerczycowy

Zespołem nerczycowym nazywamy zespół objawów klinicznych i nieprawidłowości biochemicznych, których przyczyną jest białkomocz powodujący utratę białka w ilości przekraczającej możliwości odbudowywania ich zapasów przez organizm. W przypadku osób dorosłych o zespole nerczycowym możemy mówić, gdy utrata białka z moczem przekracza 3,5 g na dobę. Dla dzieci wartość ta jest przeliczana na kilogram masy ciała i wynosi ponad 50 mg/kg na dobę. Dla porównania, u zdrowych ludzi dobowy białkomocz nie powinien przekraczać 250 mg.

Polecane wideo:

1. Przyczyny zespołu nerczycowego

Przyczyną zespołu nerczycowego jest uszkodzenie błony filtracyjnej w kłębuszkach nerkowych, przez co staje się ona nadmiernie przepuszczalna dla białek osocza. Istotne jest także upośledzenie zwrotnego wchłaniania przefiltrowanego białka przez cewki nerkowe. Do wystąpienia tego zespołu dochodzi w przebiegu bardzo wielu schorzeń. Najczęstsze z nich to pierwotne glomerulopatie (czyli pierwotne uszkodzenia kłębuszków nerkowych, które są przyczyną ponad 70 proc. przypadków zespołu nerczycowego). Rzadziej występującym powodem są wtórne glomerulopatie, które rozwijają się w przebiegu różnych chorób ogólnoustrojowych, takich jak cukrzyca, toczeń układowy, skrobiawica, amyloidoza, układowe choroby tkanki łącznej, nowotwory. Czasami te uszkodzenia są reakcją na leki i substancje nefrotoksyczne takie jak: NLPZ, złoto, penicylamina, heroina, ołów, rtęć, lit lub wynikają z nadwrażliwości na jad owadów i węży, mogą być skutkiem zakażenia bakteryjnego wirusowego oraz pasożytniczego, zaburzenia przepływu krwi przez nerki i nowotworów układu chłonnego (chłoniak Hodgkina, przewlekła białaczka limfatyczna). Do przyczyn tego schorzenia zalicza się także glomerulopatie wrodzone: wrodzony zespół nerczycowy oraz zespół Alporta.

2. Objawy zespołu nerczycowego

Utrata tak dużej ilości białka prowadzi do obniżenia ciśnienia osocza, co jest przyczyną przemieszczania wody do przestrzeni pozanaczyniowej i powstawania obrzęków i przesięków. Najbardziej charakterystyczne są obrzęki na twarzy (zwłaszcza wokół oczu). Mogą się również pojawić bóle brzucha, nudności i wymioty, a zwiększona zawartość białka w moczu powoduje jego pienienie się. Należy także pamiętać, że sam białkomocz działa uszkadzająco na kłębuszki nerkowe i w efekcie prowadzi do jeszcze większego upośledzenia funkcji nerek. Do najważniejszych zaburzeń w badaniach laboratoryjnych, oprócz zmniejszonego stężenia białka w osoczu, zaliczamy również zaburzenia w ich składzie (spada zwłaszcza ilość albumin). Oprócz tego występuje hiperlipidemia z podwyższeniem szczególnie ilości cholesterolu LDL oraz zwiększona skłonność do rozwoju zakrzepicy. Może dochodzić do tzw. przełomów brzusznych, czyli krótkotrwałych, nagłych bólów brzucha z wymiotami i gorączką. Stwierdza się też obniżenie odporności organizmu, zmniejszenie diurezy, ciastowate obrzęki kończyn dolnych, wzmożone pragnienie, niedożywienie oraz wyniszczenie, bladość powłok skórnych i wodobrzusze.

3. Rozpoznanie i leczenie zespołu nerczycowego

Rozpoznanie jest stawiane na podstawie stwierdzenia wspomnianych powyżej wartości utraty białka oraz objawów klinicznych. Ważne jest określenie przyczyny zespołu nerczycowego, w czym może być pomocna biopsja nerki, jeśli nie da się jej określić na podstawie innych badań.

Leczenie zespołu nerczycowego obejmuje:

  • zwalczanie pierwotnej przyczyny zaburzeń,
  • leczenie objawowe,
  • leczenie powikłań,
  • odpowiednią dietę z ograniczeniem sodu, cholesterolu i tłuszczów oraz suplementacją traconego białka.

Leczenie zespołu nerczycowego powinno być ukierunkowane na jego przyczynę. Najczęściej polega ono na podawaniu w odpowiednich dawkach sterydów, a także cytostatyków lub leków immunosupresyjnych (cyklosporyna A). Natomiast leczenie objawowe polega na stosowaniu leków moczopędnych w celu zmniejszenia powstających obrzęków (np. furosemidu) oraz specjalistycznych leków, których stosowanie prowadzi do zmniejszenia białkomoczu (np. kaptopril, enalapril). Ważna jest też w razie potrzeby profilaktyka przeciwzakrzepowa (kwas acetylosalicylowy, fraksyparyna) i suplementacja witaminy D w celu zapobiegania ewentualnej osteoporozie. Jeżeli pomimo leczenia obrzęki nie ustępują, stosuje się hemodializowanie, a w przypadku opornego na inne leczenie, wyniszczającego zespołu nerczycowego, w ostateczności usuwa się nerki i stosuje leczenie nerkozastępcze.

4. Powikłania zespołu nerczycowego

Późno zdiagnozowany albo niewłaściwie leczony zespół nerczycowy u dorosłych może spowodować pojawianie się licznych powikłań. Do najważniejszych z nich należy zaliczyć:

4.1. Zespół nerczycowy a łysienie

Zespół nerczycowy jest wieloobjawowym schorzeniem, który niesie za sobą groźne powikłania. Jednym z negatywnych skutków jest występowanie łysienia spowodowanego głównie utratą białka z organizmu. Opanowanie przyczyny choroby nerek daje szansę na zażegnanie problemu nadmiernego wypadania włosów.

Leczenie łysienia zależne jest od przyczyny powstania choroby. W przypadku powikłania zespołu nerczycowego obserwuje się stopniowy powrót owłosienia po opanowaniu czynnika powodującego chorobę nerek oraz odpowiednią suplementację brakujących składników odżywczych.



 

Magdalena Pikul, 9 miesięcy temu

Bibliografia

  • Myśliwiec M., Wielka interna - nefrologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2009, ISBN 978-83-60135-62-4
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3

Źródła zewnętrzne

Urologia i nefrologia

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zespół nerczycowy
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Zespół nerczycowy
Łysienie a choroby

Zespół nerczycowy a łysienie

Zespół nerczycowy jest wieloobjawowym schorzeniem, który niesie za sobą groźne powikłania. Jednym z negatywnych skutków zespołu nerczycowego (...) nerczycowego i łysienia przeczytasz...

Badanie krwi

Badania krwi - cholesterol

Badania krwi - cholesterol

to: zespół nerczycowy, niedoczynność tarczycy, przewlekła niewydolność nerek. Badanie cholesterolu we krwi powinno być wykonywane na czczo

Hormony

Hiperaldosteronizm (Zespół Conna)

, np. nefropatia cukrzycowa, przyjmowanie hormonalnych tabletek antykoncepcyjnych, przyjmowanie leków moczopędnych, zespół nerczycowy, zwężenie (...) Hiperaldosteronizm (Zespół Conna) to choroba endokrynologiczna...

Kamica nerkowa

Profilaktyka chorób nerek

Profilaktyka chorób nerek

Choroby nerek, takie jak kamica nerkowa, zespół nerczycowy oraz niewydolność nerek, mają różne przyczyny, ale w dużej mierze zależą od genów. Możesz

Zespół niespokojnych nóg

Czym jest zespół niespokojnych nóg? Poznaj pierwsze objawy

Na zespół niespokojnych nóg cierpi nawet co dziesiąta osoba. Jego objawy początkowe to głównie: ból, mrowienie i utrata czucia. Chorzy mają problem często w nocy, ponieważ ich nogi wymuszają poruszanie się. To pierwszy sygnał, że czas...

Emocje

Forma zazdrości

Forma zazdrości

Zespół Otella charakteryzuje się brakiem zaufania, agresją, chęcią kontrolowania i sprawowania nadzoru nad drugą osobą.