Zmarł William Foege. Dzięki niemu wyeliminowano czarną ospę
William H. Foege zmarł 24 stycznia 2026 r. w wieku 89 lat. Mężczyzna zapisał się na kartach historii dzięki wprowadzeniu rozwiązań, które pozwoliły na całkowite wyeliminowanie ospy prawdziwej (czarnej ospy).
Legenda zdrowia publicznego
Dr William H. Foege (1936–2026) był lekarzem i epidemiologiem, który przez lata współtworzył najważniejsze programy zdrowia publicznego w USA i na świecie.
Mężczyzna znany był głównie ze względu na wkład w wyeliminowanie przypadków ospy prawdziwej, nazywanej też czarną ospą. Choroba była uznawana za jedną z najbardziej zakaźnych. Przyczyniła się do śmierci wielu chorych, a u tych, którzy przeżyli, często zostawiała trwałe blizny. Zaczynała się zwykle gorączką i silnym osłabieniem, a potem pojawiała się charakterystyczna wysypka, która przechodziła w ropne zmiany skórne. Wirus łatwo przenosił się między ludźmi.
Foege w latach 60., gdy pracował w Nigerii, współtworzył strategię nazywaną "ring containment", czyli "szczepieniem pierścieniowym". Zamiast próbować zaszczepić wszystkich, skupiono się na tym, by szybko znaleźć osoby chore, a następnie zaszczepić tych, którzy mieli z nimi kontakt — rodzinę, sąsiadów, współpracowników. Dzięki temu można było skutecznie wygaszać ogniska choroby nawet wtedy, gdy szczepionek było mało.
Ostatni naturalny przypadek ospy odnotowano w 1977 r., a w 1980 r. Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła, że ospa prawdziwa została całkowicie wyeliminowana na świecie.
Inne aktywności
Foege pełnił funkcję dyrektora amerykańskich Centers for Disease Control and Prevention (CDC) w latach 1977-1983. W kolejnych dekadach obejmował inne kluczowe role w obszarze zdrowia międzynarodowego — m.in. w The Carter Center oraz jako doradca w Bill and Melinda Gates Foundation. W 1984 r. współtworzył Task Force for Child Survival, które początkowo koncentrowało się na przyspieszeniu szczepień dzieci, a później rozszerzyło działalność na zwalczanie innych problemów obniżających jakość życia najmłodszych.
W centrum uwagi stawiał przeżywalność i rozwój dzieci, profilaktykę urazów, medycynę prewencyjną i przywództwo w zdrowiu publicznym — szczególnie w krajach słabo rozwiniętych.
Po latach intensywnej pracy na szczeblach międzynarodowych pozostał aktywny jako nauczyciel i mentor w Emory University. Współpracownicy i uczniowie podkreślali jego rzadką umiejętność łączenia autorytetu z pokorą i uważnością na innych.
— Wpływu Williama Foege’a na globalne zdrowie oraz na kolejne pokolenia rzeczników zdrowia publicznego nie da się przecenić — podsumowała pełniąca obowiązki prezydenta Emory University Leah Ward Sears.
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła: Emory University, PBS News, Forbes
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
