Znany lek może chronić chrząstkę. Obiecujące wyniki badań nad stawami

Marta Słupska
Dabigatran nie jest zatwierdzony do leczenia artrozyDabigatran nie jest zatwierdzony do leczenia artrozy
Źródło zdjęć: © Getty Images | Copyright Dazeley

Lek zapobiegający zakrzepom może pomóc w hamowaniu zmian zwyrodnieniowych stawów. W eksperymentach na zwierzętach dabigatran ograniczał uszkodzenia chrząstki i poprawiał ruchomość kolan. Czy może pomóc u pacjentów z artrozą?

Grubsza chrząstka i większa ruchomość

Choroba zwyrodnieniowa stawów, nazywana artrozą, dotyczy około 500 mln osób na świecie. Uszkodzeniom chrząstki towarzyszą zmiany w kościach i pozostałych tkankach stawu. Pojawiają się ból, sztywność oraz trudności z poruszaniem. W przebiegu choroby znaczenie ma także stan zapalny, który nasila niszczenie tkanek.

Dostępne leki przeciwbólowe i przeciwzapalne pomagają łagodzić dolegliwości, ale nie rozwiązują problemu postępujących uszkodzeń. Dlatego naukowcy szukają sposobu na ochronę chrząstki. Zespół Chuan-Ju Liu z Uniwersytetu Yale przyjrzał się dabigatranowi, stosowanemu w zapobieganiu zakrzepom. Wyniki opublikowano w "Science Translational Medicine".

Uwagę badaczy zwróciły dwa czynniki prozapalne: TNF-alfa i IL-1-beta. Wcześniejsze próby blokowania pojedynczo tych cząsteczek nie przynosiły oczekiwanych rezultatów. Gdy hamowano jedną, druga mogła podtrzymywać proces zapalny. Dabigatran wykazywał zdolność ograniczania sygnałów zależnych od obu.

Eksperyment objął osiem małp, u których chirurgicznie wywołano zmiany zwyrodnieniowe w lewym kolanie. Miesiąc po zabiegu czterem zwierzętom zaczęto codziennie podawać dabigatran dodawany do pokarmu. Pozostałe stanowiły grupę kontrolną i otrzymywały standardową karmę.

Po siedmiu miesiącach badanie rezonansem magnetycznym wykazało wyraźną różnicę. U małp otrzymujących lek chrząstka w operowanym kolanie była średnio o około 60 proc. grubsza niż u zwierząt z grupy kontrolnej. Nie oznacza to jednak, że odbudowała się o 60 proc. względem stanu sprzed leczenia. Wynik wskazuje na mniejsze uszkodzenia w porównaniu ze zwierzętami, którym nie podawano preparatu.

Zakres ruchu w badanym stawie był większy o około 15 proc. Małpy poruszały się bardziej naturalnie, a ich kolana były mniej sztywne. Korzystne efekty zaobserwowano również u myszy: dabigatran ograniczał uszkodzenia chrząstki, łagodził ból i zmniejszał stan zapalny w obrębie kolana o około 60 proc.

Czy lek pomoże również ludziom?

Rezultaty sugerują możliwość spowalniania choroby, ale nie dowodzą skuteczności terapii u pacjentów. Badanie na małpach było niewielkie, a zmiany zwyrodnieniowe wywołano zabiegiem. Nie wiadomo też, czy preparat mógłby odwracać już istniejące uszkodzenia.

Dabigatran nie jest zatwierdzony do leczenia artrozy. Jego działanie przeciwzakrzepowe zwiększa ryzyko krwawień, co ma znaczenie przy rozważaniu długotrwałego stosowania. Obiecujące wyniki nie są więc podstawą do przyjmowania go na ból stawów.

Naukowcy pracują nad preparatami, które ograniczałyby sygnały związane z TNF-alfa i IL-1-beta bez wpływania na krzepnięcie krwi. Celem jest zachowanie działania chroniącego stawy przy ograniczeniu ryzyka krwawień.

Źródło: PAP

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie