Kefir to potężny superfood. Zdrowszy od jogurtów i kiszonek

Mateusz Różański
Kefir to prawdziwy superfoodKefir to prawdziwy superfood
Źródło zdjęć: © Getty Images | Europa Press 2022

– Z punktu widzenia fizjologii żywienia kefir to produkt absolutnie wyjątkowy – podkreśla w rozmowie z National Geographic Jenna Smith, dyplomowana dietetyczka i edukatorka żywieniowa z University of Illinois Extension.

Choć kefir kojarzy nam się z idealnym na upały orzeźwiającym napojem, powinno się go pić przez cały rok, nawet zimą. Jego właściwości probiotyczne sprawiają, że to jeden ze zdrowszych chłodzących napojów. 

Napój funkcjonalny

Podczas gdy tradycyjny jogurt zawiera zazwyczaj od dwóch do kilku wyselekcjonowanych szczepów bakterii, w jednej szklance kefiru może żyć nawet 50 różnych gatunków dobroczynnych bakterii i drożdży. Najnowsze badania kliniczne potwierdzają: ten tradycyjny napój fermentowany to potężne wsparcie dla mikrobiomu i całego organizmu.

Przegląd ponad dwudziestu badań klinicznych z udziałem ludzi, opublikowany w marcu 2026 r. w czasopiśmie naukowym "Healthcare", wskazuje jednoznacznie: regularne spożywanie tego fermentowanego napoju przynosi wymierną poprawę funkcjonowania przewodu pokarmowego, parametrów układu krążenia, a także mikroflory jamy ustnej (która – podobnie jak jelita – jest gęsto zasiedlona przez pożyteczne i patogenne drobnoustroje). 

Autorzy publikacji określili kefir mianem "funkcjonalnego napoju mlecznego, zdolnego wspierać zdrowie człowieka na wielu płaszczyznach jednocześnie".

Obniża poziom cholesterolu i wspiera mikrobiotę

Kolejnych dowodów dostarczają zaawansowane analizy laboratoryjne oraz modele przedkliniczne podsumowane w przeglądzie z lutego 2026 r. Udokumentowano w nich, że bioaktywne składniki kefiru sprzyjają namnażaniu pożytecznych bakterii jelitowych, modulują odpowiedź immunologiczną, wspierają prawidłowy profil lipidowy (obniżając stężenie cholesterolu frakcji LDL) oraz pomagają w regulacji gospodarki węglowodanowej.

Dlaczego kefir deklasuje większość produktów fermentowanych? Kluczem jest bioróżnorodność. Podczas gdy klasyczny jogurt powstaje zazwyczaj przy udziale zaledwie 2–3 szczepów termofilnych bakterii (głównie Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus i Streptococcus thermophilus), zrównoważony ekosystem kefiru tworzy nawet 50 gatunków bakterii i drożdży. Wśród nich dominują pałeczki z rodzajów Lactobacillus (m.in. L. kefiri), Lactococcus, Bifidobacterium, bakterie octowe (Acetobacter) oraz drożdże fermentujące laktozę (takie jak Kluyveromyces czy Saccharomyces), odpowiadające za charakterystyczny, lekko musujący posmak i śladową zawartość alkoholu.

Zdrowszy od kiszonek

– Zasadnicza reguła mikrobiologii mówi: im bardziej zróżnicowany mikrobiom, tym lepsza odporność i ogólny stan zdrowia – wyjaśnia dr Lioudmila Karnatovskaia, specjalistka medycyny intensywnej terapii w prestiżowej Mayo Clinic.

Kefir pod względem mikrobiologicznym przewyższa popularne kiszonki (kapustę czy kimchi), a ponadto dostarcza pełnowartościowego, łatwo przyswajalnego białka, dobrze biodostępnego wapnia oraz witamin z grupy B i witaminy D. Co istotne, dzięki fermentacji laktoza w kefirze jest w znacznej mierze rozłożona, przez co napój bywa doskonale tolerowany przez osoby z pierwotną nietolerancją cukru mlecznego.

Naukowcy zwracają jednak uwagę na jakość produktów sklepowych. Gdy zespół badaczy z University of Illinois zsekwencjonował materiał genetyczny (RNA) drobnoustrojów z pięciu komercyjnych kefirów, okazało się, że część deklarowanych na etykiecie szczepów nie przeżyła okresu dystrybucji i przechowywania na półce chłodniczej. Wybierając produkt, warto zatem sięgać po artykuły o jak najprostszym składzie i jak najświeższej dacie produkcji.

Ratunek dla flory jelitowej

Jednym z najbardziej fascynujących obszarów badań nad kefirem jest jego zastosowanie w medycynie ratunkowej. Pacjenci trafiający na oddziały intensywnej terapii (OIT) są poddawani agresywnej antybiotykoterapii o szerokim spektrum, która niemal całkowicie pustoszy ich florę jelitową.

– W ciągu zaledwie pierwszych sześciu godzin od wystąpienia stanu krytycznego różnorodność mikrobiomu gwałtownie spada, ustępując miejsca szczepom oportunistycznym i patogennym – tłumaczy dr Karnatovskaia.

W pilotażowym badaniu prowadzonym w Mayo Clinic 54 pacjentom OIT podawano dziennie od 1/4 do 1 szklanki kefiru. Analiza próbek kału wykazała, że charakterystyczne szczepy kefirowe zdołały zasiedlić wyjałowiony przewód pokarmowy chorych.

Źródło: National Geographic

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie