Lekarz pokazał objaw chorej wątroby. Tak wygląda głowa meduzy

Marta Słupska
Głowa Meduzy Głowa meduzy
Źródło zdjęć: © Getty Images, Instagram

Kręte, poszerzone żyły rozchodzące się wokół pępka mogą przypominać węże z głowy mitologicznej Meduzy. Stąd nazwa objawu, który powinien skłonić do wizyty u lekarza. Choć same naczynia zwykle nie bolą, ich pojawienie się może sygnalizować poważne zaburzenia przepływu krwi.

Czym jest głowa meduzy?

Głowa meduzy, po łacinie caput medusae, to widoczna pod skórą brzucha sieć poszerzonych żył, które promieniście odchodzą od pępka. Mogą być niebieskawe, wypukłe i poskręcane. Nie jest to osobna choroba, lecz objaw wymagający ustalenia przyczyny.

Najczęściej wiąże się z nadciśnieniem wrotnym, czyli podwyższonym ciśnieniem w układzie żyły wrotnej. Naczynie to doprowadza do wątroby krew m.in. z jelit i śledziony. Gdy jej przepływ jest utrudniony, część krwi kieruje się do naczyń stanowiących drogi zastępcze. Powstaje krążenie oboczne, a żyły na brzuchu stają się wyraźniejsze.

Pacjenta z tzw. głową meduzy pokazał na swoim instagramowym koncie pediatra dr Harinder Sandhu.

"58-letni pacjent z trwającym od roku, postępującym powiększeniem obwodu brzucha. Widoczne, kręte i poszerzone żyły powierzchowne powłok brzusznych rozchodzą się promieniście od pępka. Rozległa sieć krążenia obocznego wokół pępka obejmuje przednią ścianę brzucha i jego boczne okolice. Badanie USG z dopplerem wykazuje nadciśnienie wrotne z wytworzeniem krążenia obocznego wrotno-systemowego. Obraz charakterystyczny dla tzw. głowy meduzy (caput medusae)" – napisał lekarz.

Skąd bierze się ten objaw?

Częstą przyczyną nadciśnienia wrotnego jest marskość wątroby. Zmiany bliznowate w narządzie zwiększają opór dla przepływającej krwi. Do wzrostu ciśnienia może prowadzić również zakrzepica żyły wrotnej lub zaburzenie odpływu krwi z wątroby.

Sam wygląd brzucha nie pozwala rozpoznać przyczyny. Lekarz przeprowadza wywiad i badanie, a następnie może zlecić USG z dopplerem. Badanie pozwala ocenić drożność naczyń oraz kierunek przepływu krwi. W określonych sytuacjach potrzebne są dalsze badania obrazowe lub gastroskopia.

Czy głowa meduzy jest groźna?

Same poszerzone żyły zazwyczaj nie wywołują dolegliwości, jednak choroba stojąca za ich pojawieniem się może być poważna. Nowe, wyraźnie uwypuklone naczynia wokół pępka wymagają szybkiej konsultacji lekarskiej, nawet jeśli nie bolą.

Mogą im towarzyszyć powiększenie obwodu brzucha wskutek gromadzenia płynu, czyli wodobrzusze, oraz obrzęki nóg. Przy chorobie wątroby możliwe są także żółtaczka i świąd skóry.

Nadciśnienie wrotne sprzyja również powstawaniu żylaków przełyku i żołądka. Ich pęknięcie grozi niebezpiecznym krwotokiem. Wymioty krwią wymagają natychmiastowej pomocy medycznej. Pilnej oceny wymaga też nagłe splątanie, które może oznaczać encefalopatię wątrobową, czyli zaburzenie pracy mózgu związane z chorobą wątroby.

Jak wygląda leczenie?

Postępowanie zależy od przyczyny i powikłań. Leczy się chorobę podstawową, a w razie wskazań stosuje leki zmniejszające ciśnienie w układzie wrotnym, m.in. nieselektywne beta-adrenolityki. Żylaki przełyku mogą wymagać leczenia endoskopowego.

U wybranych chorych wykonuje się TIPS, czyli połączenie wewnątrz wątroby umożliwiające krwi ominięcie obszaru zwiększonego oporu. W zaawansowanej chorobie rozważa się przeszczepienie wątroby. O wyborze metody decyduje stan pacjenta i ryzyko powikłań.

Źródła: Instagram, Cleveland Clinic, merckmanuals.com

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie