Niski testosteron może być sygnałem ostrzegawczym. Ryzyko wyższe o 18 proc.

Testosteron kojarzy się przede wszystkim z popędem seksualnym i budową mięśni. Ma jednak znacznie więcej zadań. Wpływa na kondycję kości, metabolizm, produkcję czerwonych krwinek i ogólne funkcjonowanie męskiego organizmu.

Jego poziom naturalnie obniża się wraz z wiekiem. Naukowcy coraz częściej sprawdzają jednak, czy szczególnie niskie stężenie tego hormonu może świadczyć o problemach zdrowotnych, które nie zawsze dają wyraźne objawy.

Zespół badaczy z University of Western Australia przeanalizował dane ponad 26 tys. mężczyzn z Australii, Stanów Zjednoczonych i Europy. Wyniki opublikowano w czasopiśmie "The Lancet Healthy Longevity".

Okazało się, że mężczyźni należący do grupy z najniższym poziomem testosteronu mieli o 18 proc. wyższe względne ryzyko śmierci z powodu nowotworu niż ci, u których stężenie hormonu było najwyższe. Zależność utrzymywała się również po uwzględnieniu wieku i innych czynników zdrowotnych.

Badacze zauważyli, że ryzyko zaczynało wzrastać, gdy poziom testosteronu spadał poniżej 8,6 nmol/l.

Naukowcy przyjrzeli się również innym hormonom związanym z funkcjonowaniem męskiego organizmu. U mężczyzn z najniższym poziomem dihydrotestosteronu (DHT), który powstaje z testosteronu, ryzyko śmierci z powodu nowotworu było o 21 proc. wyższe.

Z kolei niskie stężenie globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG) wiązało się z o 28 proc. większym ryzykiem raka prostaty. W przypadku hormonu luteinizującego (LH), który pobudza produkcję testosteronu, różnica wynosiła aż 45 proc. Co ciekawe, naukowcy nie znaleźli związku między samym poziomem testosteronu a ryzykiem zachorowania na raka prostaty.

To istotne, ponieważ jednym ze sposobów leczenia tego nowotworu jest obniżanie poziomu testosteronu. Wyniki sugerują jednak, że naturalne stężenie tego hormonu nie musi przekładać się na prawdopodobieństwo rozwoju choroby.

Choć wyniki mogą budzić niepokój, nie oznaczają, że niedobór testosteronu bezpośrednio prowadzi do rozwoju nowotworów. Możliwe, że bardzo niski poziom hormonu jest po prostu jednym z sygnałów pogarszającego się stanu zdrowia. Niektóre choroby przewlekłe, otyłość czy zaburzenia metaboliczne mogą bowiem wpływać na jego stężenie.

Nie ma dowodów, że przyjmowanie testosteronu chroni przed rakiem. W dużym badaniu klinicznym obejmującym ponad 5 tys. mężczyzn terapia testosteronem nie wpłynęła istotnie na ryzyko raka prostaty.

– Chociaż wykazaliśmy, że niski poziom testosteronu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, nie mamy jeszcze dowodów, że podawanie testosteronu mężczyznom zmniejszy to ryzyko – wyjaśnia prof. Bu Yeap, endokrynolog z University of Western Australia.

Niedobór testosteronu może objawiać się między innymi obniżonym libido, zaburzeniami erekcji, spadkiem masy mięśniowej czy przewlekłym zmęczeniem. Takie dolegliwości nie zawsze jednak oznaczają problemy hormonalne.

Jeśli badania wykażą zbyt niski poziom testosteronu, warto skonsultować wynik z lekarzem. Sam pojedynczy pomiar nie wystarcza do rozpoznania niedoboru. Zwykle konieczne jest jego potwierdzenie w kolejnym porannym badaniu i ocena objawów.

Autorzy analizy podkreślają, że obniżony testosteron może być wskazówką do dokładniejszego przyjrzenia się zdrowiu mężczyzny. Nie chodzi więc o to, by za wszelką cenę podnosić jego poziom, ale by ustalić, dlaczego jest niski.

Źródło: ScienceAlert