Po kim mamy bystry umysł? Genetyka przynosi zaskakującą odpowiedź

Kiedy dziecko szybko uczy się mówić, z łatwością układa puzzle albo błyskawicznie rozwiązuje zagadki, w wielu domach zaczynają się żartobliwe dyskusje: "to po mnie ma tę głowę!". Zastanawiamy się, ile z naszych talentów dostaliśmy w genach, a ile wypracowaliśmy sami. Choć na rozwój człowieka wpływa mnóstwo rzeczy, naukowcy od dawna wiedzą, że predyspozycje intelektualne w dużej mierze – bo aż w 50–80 proc. – po prostu dziedziczymy. Oznacza to, że fundamenty pod sprawne przetwarzanie informacji, pamięć roboczą czy myślenie abstrakcyjne otrzymujemy w spadku po przodkach.

Najciekawsze jest jednak to, od kogo otrzymujemy większy pakiet tych "mądrych" genów. Który z rodziców ma większy udział w tej genetycznej puli?

Okazuje się, że biologia wyraźnie faworyzuje tutaj kobiety. Badacze z Glasgow przeanalizowali powiązania genetyczne i przypomnieli o prostej biologicznej zasadzie: geny odpowiedzialne za sprawne myślenie, pamięć i logiczne kojarzenie faktów znajdują się przede wszystkim na chromosomie X. Kobiety mają dwa takie chromosomy (XX), a mężczyźni tylko jeden (XY). Oznacza to, że mama ma podwójną szansę przekazania dziecku cech związanych ze sprawnym umysłem. Szczególnie widać to u synów – oni swój jedyny chromosom X zawsze dostają właśnie od matki.

Czy to oznacza, że ojcowie nie mają wpływu na to, jak rozwija się mózg ich pociech? Nic z tych rzeczy. Geny taty odgrywają olbrzymią rolę w budowaniu struktur odpowiedzialnych za nasze emocje, temperament, intuicję oraz radzenie sobie ze stresem. A przecież bez stabilności emocjonalnej i odporności psychicznej nawet najbystrzejszy umysł miałby problem z osiągnięciem życiowego sukcesu.

Wrodzony geniusz jednak nie wystarczy, jeśli nie trafi na podatny grunt. Choć matczyne geny dają nam mocną bazę startową, neurobiolodzy podkreślają, że ostateczny sukces intelektualny dziecka to efekt synergii: genetyki, bezpiecznej więzi emocjonalnej oraz codziennej stymulacji poznawczej.

Aby wrodzony potencjał mógł w pełni rozkwitnąć, maluch potrzebuje odpowiedniego otoczenia. Badania psychologów z Minnesoty pokazują, że dzieci, które czują się kochane, bezpieczne i mają silną więź z rodzicami, znacznie lepiej radzą sobie z trudnymi zadaniami, są bardziej cierpliwe i nie zniechęcają się przy pierwszych niepowodzeniach. Ostatecznie więc na inteligencję składa się zgrany duet: genetyczny prezent od mamy oraz codzienne wsparcie, miłość i stymulacja ze strony obojga opiekunów.