Nowa metoda może zmienić leczenie glejaka. Guzy zniknęły bez śladu

Rozlany glejak linii pośrodkowej (DMG) to rzadki, ale wyjątkowo agresywny nowotwór, który dotyka przede wszystkim dzieci. Może rozwijać się między innymi w pniu mózgu, czyli obszarze odpowiedzialnym za oddychanie, połykanie i inne podstawowe funkcje życiowe.

Leczenie jest niezwykle trudne, ponieważ komórki nowotworowe wnikają między zdrowe tkanki. Guza zazwyczaj nie da się więc bezpiecznie usunąć operacyjnie. Radioterapia może na pewien czas zahamować rozwój choroby, ale rokowania nadal są bardzo złe.

Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco do walki z nowotworem postanowili wykorzystać układ odpornościowy organizmu. Badacze sięgnęli po technologię CAR-T, która polega na genetycznej modyfikacji limfocytów T. Dzięki temu komórki odpornościowe uczą się rozpoznawać określone białka na powierzchni komórek nowotworowych i je niszczyć.

Takie leczenie jest już wykorzystywane w przypadku niektórych nowotworów krwi. Znacznie trudniej zastosować je przeciwko guzom mózgu. Problem polega między innymi na tym, że białka obecne na komórkach nowotworowych mogą występować również w zdrowych tkankach. Istnieje więc ryzyko, że zmodyfikowane limfocyty zaatakują także prawidłowe komórki.

Naukowcy opracowali metodę nazwaną B-SYNC CAR-T, która ma ograniczać działanie przeciwnowotworowe limfocytów do ośrodkowego układu nerwowego. Komórki wyposażono w specjalny mechanizm, który uruchamia ich zdolność do atakowania nowotworu dopiero po rozpoznaniu białka charakterystycznego dla środowiska mózgu. Ma to zmniejszyć ryzyko uszkodzenia innych narządów.

Nową terapię przetestowano w kilku modelach przedklinicznych rozlanego glejaka linii pośrodkowej. W jednym z eksperymentów na myszach zmodyfikowane limfocyty całkowicie wyeliminowały nowotwór. Badacze postanowili jednak sprawdzić, co stanie się, jeśli komórki raka ponownie pojawią się w organizmie.

Po kilku tygodniach ponownie podano zwierzętom komórki nowotworowe. Okazało się, że limfocyty nadal potrafiły je rozpoznawać i zwalczać. To szczególnie ważne, ponieważ jedną z największych trudności w leczeniu agresywnych glejaków są nawroty choroby.

Naukowcy zauważyli również, że zmodyfikowane komórki odpornościowe wolniej traciły zdolność do walki z nowotworem. Zachowywały też cechy pamięci immunologicznej, co daje nadzieję na dłuższe utrzymywanie się efektów terapii.

Choć wyniki są obiecujące, naukowcy nie ukrywają, że przed nimi jeszcze wiele pracy. Nie wiadomo również, czy metoda okaże się równie skuteczna u ludzi. Dotychczasowe doświadczenia przeprowadzono na zwierzętach, dlatego nie można jeszcze mówić o przełomie w leczeniu pacjentów.

Zespół UCSF przygotowuje się do rozpoczęcia pierwszych badań klinicznych, które mogą ruszyć w kwietniu 2027 roku. Ich zadaniem będzie przede wszystkim sprawdzenie bezpieczeństwa nowej metody. Jeśli kolejne badania przyniosą dobre wyniki, terapia może w przyszłości dać nową szansę dzieciom z nowotworem, wobec którego współczesna medycyna wciąż pozostaje w dużej mierze bezradna.

Źródło: UCSF