Eksperci wskazali, od kiedy badać PSA. Nie wszyscy mogą czekać

Zgodnie z nowymi wytycznymi ACS, ogłoszonymi 12 listopada 2026 roku, mężczyźni z przeciętnym ryzykiem zachorowania na raka prostaty powinni wykonywać badanie PSA co dwa lata między 50. a 69. rokiem życia.

Nie wszyscy powinni jednak czekać do pięćdziesiątki. Mężczyźni, których ojciec, brat lub syn chorował na raka prostaty, powinni rozpocząć badania już w wieku 45 lat. Częstotliwość zależy od rodzinnej historii choroby.

Między 70. a 74. rokiem życia decyzję o dalszych badaniach należy omówić z lekarzem. Po ukończeniu 75 lat ACS nie zaleca już rutynowego wykonywania badań przesiewowych.

PSA to białko wytwarzane przez komórki gruczołu krokowego. Jego stężenie można oznaczyć na podstawie zwykłego badania krwi. Podwyższony wynik może wskazywać na nowotwór, ale nie jest równoznaczny z diagnozą. PSA wzrasta również przy łagodnym przeroście prostaty, stanach zapalnych czy infekcjach.

Według nowych zaleceń u mężczyzn przed 70. rokiem życia wynik wynoszący co najmniej 3 ng/ml powinien zostać potwierdzony kolejnym badaniem.

Ważne jest również to, że nie każdy wykryty rak prostaty wymaga natychmiastowego leczenia. Niektóre guzy rozwijają się bardzo powoli i mogą nigdy nie zagrozić życiu pacjenta. W takich przypadkach lekarze mogą zaproponować aktywny nadzór zamiast operacji czy radioterapii.

Rak prostaty należy do najczęstszych nowotworów złośliwych u mężczyzn. Jednocześnie rokowania przy wczesnym wykryciu są bardzo dobre. Gdy nowotwór nie rozprzestrzenił się poza prostatę lub okoliczne struktury, pięcioletnie przeżycie względne wynosi niemal 100 proc.

Amerykańskie zalecenia nie są automatycznie wytycznymi obowiązującymi w Polsce. Pokazują jednak, jak duże znaczenie ma ocena indywidualnego ryzyka i rozmowa z lekarzem o odpowiednim momencie rozpoczęcia badań.

Źródło: ACS