Zwiększa ryzyko miażdżycy. "Uszkodzenia tętnic postępują wyjątkowo szybko"

Eksperci związani z Amerykańskim Towarzystwem Kardiologicznym (AHA) przeanalizowali wskaźniki zdrowotne 1283 uczestników projektu FF-CHAYA, których średnia wieku wynosiła 23 lata. Wyniki okazały się wysoce niepokojące.

Aż 80 proc. młodych dorosłych znajdowało się już w 1., 2. lub 3. stadium tzw. zespołu sercowo-nerkowo-metabolicznego (CKM), zmagając się z otyłością, zaburzeniami przemiany materii lub bezobjawowymi zmianami w naczyniach. Zespół ten opisuje ścisłe zależności łączące nadwagę, cukrzycę, przewlekłe schorzenia nerek oraz choroby układu krążenia w ramach 5-stopniowej skali.

Całkowity brak czynników ryzyka, odpowiadający stadium 0, wykazało zaledwie 21 proc. badanych. U żadnej z osób nie stwierdzono jeszcze stadium 4, charakteryzującego się pełnoobjawowymi powikłaniami, takimi jak zawał, udar czy niewydolność serca.

W ocenie stanu zdrowia badanych kluczowe okazało się badanie ultrasonograficzne (USG) tętnic szyjnych. Jednoznacznie wykazało ono pogrubienie ścian naczyń u osób w wyższych stadiach CKM, stanowiące wczesny sygnał postępującej miażdżycy i odkładania blaszki miażdżycowej u pacjentów przed 25. rokiem życia.

Jak wyjaśnia główny autor badania, prof. Donald Lloyd-Jones z Boston Medical Center oraz Uniwersytetu Bostońskiego:

"Zestawienie oceny zespołu CKM ze wskaźnikami stylu życia pozwala sprawniej wyłonić osoby poniżej 30. roku życia, u których uszkodzenia tętnic postępują wyjątkowo szybko".

Eksperci zwracają przy tym uwagę na istotny problem diagnostyczny, jakim jest brak odpowiednich narzędzi dla najmłodszych dorosłych. Standardowo stosowane kalkulatory PREVENT, służące do oceny długoterminowego ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych, zostały zwalidowane dla osób w wieku 30–79 lat. U dwudziestolatków okazują się one bezużyteczne i mogą dawać fałszywe poczucie bezpieczeństwa.

W odpowiedzi na tę lukę specjaliści zalecają opieranie profilaktyki na opracowanej przez AHA koncepcji Life's Essential 8. Zachęcają młodych ludzi do stałego dbania o osiem kluczowych filarów zdrowia: zbilansowaną dietę, regularną aktywność fizyczną, unikanie tytoniu oraz e-papierosów, regenerujący sen, utrzymywanie prawidłowej masy ciała, a także kontrolę poziomu cholesterolu, stężenia glukozy we krwi i ciśnienia tętniczego.

Jak zaznacza prof. Lloyd-Jones:

"U dwudziestolatków musimy skupić się na budowaniu i utrzymywaniu jak najlepszej formy układu krążenia. Zasady Life's Essential 8 pomagają chronić serce tu i teraz, a zarazem stanowią najlepszą polisę na przyszłość".

Choć we wczesnych stadiach zespołu CKM – jak dowiedli bostońscy naukowcy – proces odkładania się blaszki miażdżycowej przebiega bezobjawowo i pozostaje ukryty w strukturze ścian tętnic, rozwijające się uszkodzenia naczyń z czasem zaczynają dawać o sobie znać.

U młodych dorosłych objawy miażdżycy rzadko przypominają jednak klasyczny ból w klatce piersiowej czy ostry incydent sercowy. Znacznie częściej przyjmują postać dyskretnych sygnałów, które łatwo zbagatelizować. Postępujące zwężanie się światła naczyń i ich usztywnienie prowadzą przede wszystkim do podstępnego spadku wydolności fizycznej, objawiającego się nieuzasadnionym zmęczeniem, szybką zadyszką przy umiarkowanym wysiłku czy dłuższą niż dotąd regeneracją po treningu.

Ograniczony przepływ krwi i gorsze dotlenienie tkanek mogą powodować także nawracające bóle i zawroty głowy, uczucie ciężkości nóg przy chodzeniu oraz trudności z koncentracją i obniżenie sprawności umysłowej. Ponadto u 20-latków z rozwijającą się miażdżycą częściej pojawiają się epizodyczne skoki ciśnienia tętniczego oraz mikro-zaburzenia rytmu serca (takie jak uczucie kołatania przy stresie lub wysiłku).

Problem polega na tym, że młodzi ludzie skłonni są przypisywać te dolegliwości przewlekłemu stresowi, brakowi snu czy przejściowemu przemęczeniu – a więc dokładnie tym czynnikom stylu życia, które w ramach programu Life's Essential 8 powinny podlegać ścisłej kontroli, zanim bezobjawowo pogrubione ściany tętnic doprowadzą do nieodwracalnych zmian w organizmie.

Źródło: Polska Agencja Prasowa