Może dotyczyć 90 proc. populacji. Większość nie słyszała o CKM
Większość dorosłych nigdy nie słyszała o zespole sercowo-nerkowo-metabolicznym (CKM), choć według danych może on dotyczyć niemal 90 proc. populacji. To stosunkowo nowa koncepcja medyczna, która łączy w jedną całość kilka najpoważniejszych problemów zdrowotnych współczesnego świata: choroby serca, przewlekłe choroby nerek, cukrzycę i otyłość.
Luka w świadomości wpływa na leczenie wielochorobowości
CKM to nie tylko suma chorób
Eksperci American Heart Association podkreślają, że największym zagrożeniem jest właśnie współwystępowanie chorób, bo wtedy ryzyko zawału, udaru czy niewydolności serca rośnie znacznie bardziej niż w przypadku pojedynczej choroby.
Zespół CKM opisuje sytuację, w której czynniki ryzyka takie jak nadciśnienie, nieprawidłowy cholesterol, podwyższony poziom glukozy, nadmierna masa ciała czy pogarszająca się funkcja nerek nakładają się na siebie. W praktyce oznacza to błędne koło - problemy metaboliczne obciążają serce, serce wpływa na nerki, a nerki z kolei regulują ciśnienie i gospodarkę płynów, co znów oddziałuje na układ krążenia.
- Zespół sercowo-nerkowo-metaboliczny, jest najczęstszą chorobą przewlekłą, która w tej chwili panuje. Jest związana z otyłością, z przemysłem spożywczym, który dostarcza żywności przetworzonej, a żywność przetworzona niestety zwiększa łaknienie, zmniejsza poczucie sytości, a nerki nie są w stanie wyrzucić wszystkich tych rzeczy, które w żywności wysokoprzetworzonej są, przede wszystkim fosforanów. Stąd się biorą problemy nefrologiczne, sercowe, hepatologiczne - ostrzegał prof. Ryszard Gellert, konsultant krajowy w dziedzinie nefrologii, podczas IX Kongresu Wyzwań Zdrowotnych.
Eduardo Sanchez z American Heart Association zwraca uwagę, że dla wielu osób uspokajające może być to, iż takie współistnienie problemów zdrowotnych jest bardzo częste, ale jednocześnie wymaga skoordynowanego podejścia. - To naprawdę powszechne, że czynniki ryzyka dotyczące serca, nerek i metabolizmu występują jednocześnie. Układy sercowy, nerkowy i metaboliczny są połączone i powinny być leczone w sposób skoordynowany - podkreśla.
Czy zespół CKM można odwrócić?
Współczesna medycyna coraz mocniej podkreśla, że choroby przewlekłe rzadko rozwijają się w pojedynkę. To właśnie na tym opiera się definicja CKM przedstawiona w dokumencie American Heart Association opublikowanym na łamach "JAMA".
Eksperci wskazują, że w wielu przypadkach możliwe jest zahamowanie, a nawet częściowe odwrócenie procesu, jeśli działania zostaną podjęte wcześnie. Kluczowe znaczenie mają:
- zmiana nawyków żywieniowych,
- regularna aktywność fizyczna,
- kontrola masy ciała,
- odpowiednio dobrane leczenie farmakologiczne,
- monitorowanie funkcji nerek i poziomu glukozy.
American Heart Association zapowiada, że na początku 2026 roku opublikuje pierwsze w historii wytyczne kliniczne poświęcone wyłącznie zespołowi CKM.
- Powodem, dla którego tak wiele osób jest w grupie ryzyka, jest nasz styl życia. Większość z nas nie prowadzi regularnej aktywności fizycznej, niezdrowo się odżywiamy, często też spożywamy za dużo kalorii do naszego zapotrzebowania. A to prowadzi do nadwagi, otyłości i wielu innych powikłań. Nie stronimy także od używek - alkoholu czy papierosów. To wszystko prowadzi do rozwoju chorób serca i nerek. Te problemy na siebie działają i się napędzają. Choroby serca uszkadzają nerki, a choroby nerek sprzyjają uszkodzeniom funkcji serca i pojawieniu się np. nadciśnienia tętniczego -podsumował w rozmowie z WP abcZdrowie prof. Piotr Jankowski z Katedry Chorób Wewnętrznych i Gerontokardiologii Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie.
Źródła: American Heart Association, JAMA
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
