Cechy autystyczne

Spektrum autyzmu jest szerokie. Objawy autyzmu można umieścić na skali od łagodnych do ciężkich postaci zaburzenia. Rodzice, dla których autyzm u dzieci brzmi jak wyrok, powinni pamiętać o tym, że dzięki właściwej opiece i edukacji maluchy z autyzmem mogą uczyć się i rozwijać. Aby stało się to możliwe, konieczna jest wczesna diagnoza. Jeśli rodzice zauważą u swojej pociechy jakiekolwiek oznaki autyzmu, powinni udać się z dzieckiem do lekarza. Jednak wiele osób nie wie, na jakie cechy autystyczne zwrócić uwagę. Jakie są pierwsze objawy autyzmu?

Psychiatra Leo Kanner, to pierwszy lekarz, który już w 1943 roku wyodrębnił autyzm jako samodzielną jednostkę chorobową i nadał jej nazwę - do tego czasu objawy autystyczne zaliczano do objawów innych zaburzeń psychicznych. Stworzył on cztery pierwsze i podstawowe kryteria autyzmu: brak uczuciowego kontaktu z ludźmi, silna, wręcz obsesyjna potrzeba utrzymania identyczności w otoczeniu, mutyzm, czyli milczenie oraz zachowania sugerujące, że dziecko ma potencjał intelektualny.

Do 1. roku życia zazwyczaj bardzo trudno jest zdiagnozować autyzm. Diagnoza ma zwykle miejsce około 3. roku życia. Jednak istnieją wczesne objawy autyzmu, które można zaobserwować już około 1. roku życia dziecka. Są to:

• brak reakcji na dźwięki w kierunku dziecka;
• brak reakcji na matkę;
• brak kontaktu wzrokowego z innymi ludźmi;
• powtarzalne ruchy;
• brak zainteresowania zabawkami.

Szczegółowe objawy autyzmu

Jakie symptomy obecnie wskazują na autyzm u dzieci? Praktycznie się nie zmieniły, choć dzisiaj zebrano więcej szczegółowych zachowań dzieci z autyzmem, np.:

• maluch unika lub w ogóle nie nawiązuje kontaktu wzrokowego;
• dziecko nie naśladuje innych;
• nie wskazuje niczego palcem i nie gestykuluje;
• dziecko preferuje być samo, bawi się tylko samo;
• nie rozumie zasad kontaktów międzyludzkich i nie stara się ich nawiązywać.

Inne oznaki autyzmu mają związek z mową i porozumiewaniem się na inne sposoby (mimika, gestykulacja). Maluch może:

• wcale nie mówić, mimo że zarówno budowa mózgu jak i aparatu mowy mu na to pozwalają (mutyzm);
• nie używać gestów i mimiki jako alternatywy dla języka;
• nauczyć się mowy z dużym opóźnieniem;
• nie potrafić wskazywać palcem;
• mówić w nietypowy sposób;
• nie być w stanie brać udziału w rozmowie;
• nie reagować na swoje imię;
• nie uśmiechać się;
• nie rozumieć języka metaforycznego i niedosłowenego;
• nie potrafić użyć wyobraźni podczas zabawy (na przykład nie jest w stanie udawać, że banan to telefon, lub że jest kupującym w sklepie).

Ponadto możliwe jest wystąpienie następujących symptomów autyzmu:

• wyraźne zainteresowanie konkretnym tematem, na przykład dinozaurami lub pociągami,
• upodobanie do powtarzalności,
• układanie w szeregu zabawek lub innych przedmiotów,
• klaskanie lub wykonywanie nietypowych gestów,
• obracanie siebie lub przedmiotów,
• kołysanie się,
• wykonywanie czynności, które zdrowej osobie sprawiłyby ból, na przykład uderzanie głową o ścianę,
• łatwe wpadanie w złość, okazywanie agresji,
• opór wobec zmian,
• skupienie wyłącznie na małych elementach zabawek lub przedmiotów.

Przyczyny autyzmu u dzieci są na razie nieznane. Nie sposób przewidzieć tego zaburzenia, tym bardziej istotna jest świadomość, na jakie objawy autyzmu należy zwrócić uwagę. Autyzm u dzieci często bywa nierozpoznany przez dłuższy czas, co działa na niekorzyść malucha. Im wcześniej rodzice zorientują się, że nietypowe zachowania i wolniejszy rozwój mowy to oznaki autyzmu, tym lepiej dla dziecka.