Depresja jednobiegunowa

Istnieje wiele rodzajów depresji, np. depresja poporodowa, depresja sezonowa, depresja endogenna albo dystymia. Specjaliści różnicują także depresję jednobiegunową (ang. unipolar depression) od depresji dwubiegunowej (ang. bipolar depression). Depresja dwubiegunowa to inaczej choroba afektywna dwubiegunowa CHAD albo zaburzenie maniakalno-depresyjne. Natomiast depresję jednobiegunową utożsamia się często z depresją ciężką, kliniczną albo endogenną. Depresja endogenna nie musi jednak mieć charakteru jednobiegunowego. Endogenna znaczy tyle, co uwarunkowana biologicznie. Czym różni się normalny nastrój depresyjny od depresji klinicznej i jak manifestuje się depresja jednobiegunowa?

Spis treści:
  1. 1. Depresja kliniczna
  2. 2. Objawy depresji jednobiegunowej

1. Depresja kliniczna

Depresja to najbardziej rozpowszechnione zaburzenie afektywne spośród wszystkich zaburzeń nastroju. Depresja zajmuje w psychiatrii podobne stanowisko, co katar w medycynie ogólnej. Nawet ludzie, którzy nie cierpią na kliniczne postacie depresji, przeżywają od czasu do czasu pewne objawy znamionujące nastrój depresyjny, jak: melancholia, przygnębienie, smutek, zniechęcenie czy brak szczęścia. Chyba nie ma nikogo na świecie, kto mógłby powiedzieć, że ani razu nie przeżył tzw. „dołka psychicznego”. Zdarza się, że czasami człowiek widzi przyszłość w czarnych barwach i traci chęć do życia. Nie oznacza to jednak od razu, że cierpi na depresję kliniczną, wymagającą hospitalizacji czy interwencji psychologicznej.

Istnieją dwa rodzaje zaburzeń depresyjnych – depresja jednobiegunowa, w której człowiek cierpi jedynie na depresję, nie zdradzając objawów manii, oraz depresja dwubiegunowa (zaburzenie maniakalno-depresyjne), gdzie występują zarówno objawy depresji, jak i manii. Na manię składa się: nadmierne pobudzenie, drażliwość, ekspansywność, gadatliwość, zawyżona samoocena oraz gonitwa myśli. „Normalna” depresja różni się od depresji jednobiegunowej stopniem nasilenia objawów – w obu występują podobne symptomy chorobowe, jednak depresja jednobiegunowa ma ich więcej, mają one cięższy, częstszy i dłuższy przebieg. Granica przebiegająca między „normalnym” epizodem depresyjnym a poważną depresją kliniczną jest często mglista.

2. Objawy depresji jednobiegunowej

Depresja dwubiegunowa jest bardzo łatwa do odróżnienia od depresji jednobiegunowej lub „normalnej”.

Występują w niej naprzemienne epizody manii i depresji, ponadto ma prawdopodobnie podłoże genetyczne. Depresja dwubiegunowa rozwija się zwykle w młodszym wieku i często jest o wiele bardziej wyniszczająca. Przez wiele lat traktowano wszystkie przypadki depresji jako fazę zaburzenia maniakalno-depresyjnego. Obecnie wiadomo, że większość depresji ma charakter jednobiegunowy i przeważnie dotykają one ludzi, którzy nigdy nie doświadczyli epizodu manii.

Najczęściej depresję jednobiegunową uważa się za zaburzenie nastroju. To jednak nadmierne uproszczenie, bowiem na depresję składają się cztery grupy symptomów chorobowych – objawy emocjonalne, zaburzenia myślenia, zaburzenia motywacyjne i objawy somatyczne. Aby rozpoznanie depresji u jednostki było uzasadnione, nie musi ona przejawiać wszystkich czterech grup symptomów. Im więcej jednak się ich manifestuje i im mocniejsze ich nasilenie, tym pewniejsza diagnoza.

Rodzaj objawów depresyjnychCharakterystyka objawów
Zaburzenia emocjonalne smutek, melancholia, żal, poczucie beznadziei, poczucie samotności, utrata radości życia, zniechęcenie, poczucie bezwartościowości, upokorzenie, wstyd, bezustanne zamartwianie się, poczucie winy, płacz, permanentny lęk, niepokój, utrata zainteresowań, unikanie kontaktów społecznych, zaniedbywanie codziennych obowiązków (np. chory nie je, nie wychodzi z łóżka, nie myje się)
Zaburzenia poznawcze nieadekwatna i niska samoocena, przekonanie o beznadziejności świata, widzenie wszystkiego w czarnych barwach, pesymizm, poczucie porażki i niekompetencji, obwinianie siebie, nadodpowiedzialność, poczucie winy, poczucie grzeszności, wiara w beznadziejną przyszłość, oczekiwanie porażki, roztaczanie wizji przeszkód na drodze do celu, poczucie nieskuteczności własnych działań, myśli samobójcze
Zaburzenia motywacyjne problemy z mobilizacją, bierność, brak inicjatywy, zaniedbywanie obowiązków domowych i zawodowych, spowolnienie psychoruchowe, bezruch, paraliż woli, abulia, trudności w podejmowaniu decyzji, strach przed działaniem
Zaburzenia fizyczne utrata apetytu, spadek wagi, zaburzenia snu (kłopoty z zaśnięciem, bezsenność), zmęczenie, utrata zainteresowania seksem, problemy z erekcją, ogólnie złe samopoczucie, narzekanie na dolegliwości bólowe, koncentracja na ciele, osłabienie popędów biologicznych

Jak widać, depresja jednobiegunowa to złożony zespół objawów, których obecność znacznie zakłóca funkcjonowanie człowieka i wymaga leczenia. Kiedy życie zaczyna „boleć”, nie wolno ignorować spadku samopoczucia. Warto pójść i skonsultować swoje zaburzenia nastroju, by nie przekształciły się one w pełen obraz depresji klinicznej.

Bibliografia

  • Seligman M.E., Walker E.F., Rosenhan D.L., Psychopatologia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2003, ISBN 83-7298-441-7.
Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

Ukrywam chorobę afektywną jednobiegunową

Od 20 lat ukrywam moja chorobę afektywną jednobiegunową, ponieważ mam zawód medyczny, to nie było mi trudno ją zdiagnozować. Żyję w takim środowisku, że przyznanie się do choroby oznaczałoby koniec małżeństwa, przyjaźni i relacji z rodziną. Po prostu...

pokaż 5 następnych

Artykuły Depresja i mania

Depresja i mania Neurofeedback

Neurofeedback to nowoczesna metoda terapii, która według badaczy z Uniwersytetu w Montrealu może okazać się skuteczna w leczeniu depresji. Jest to terapia pokrewna do biofeedbacku, która pozwala zobaczyć pacjentowi reprezentację wizualną...

Depresja i mania Dystymia

Wiele osób traktuje depresję jak wyrok i poddaje się jeszcze przed rozpoczęciem leczenia. Tymczasem, chociaż choroba jest ciężka, można ją pokonać. Jednym z rodzajów depresji jest dystymia. Charakterystyczne objawy dystymii to m.in.:...

Depresja endogenna
Depresja i mania Depresja endogenna

Wszystkie rodzaje depresji prowadzą do deficytów emocjonalno-motywacyjnych, poznawczych i somatycznych. Klasyfikacje diagnostyczne wprowadzają podział zaburzeń depresyjnych według kryterium jedno-dwubiegunowości. Dokonuje się też...

Depresja i mania Antydepresanty przyczyną udaru!

Depresja może być poważniejsza w skutkach niżby się wydawało. Ostatnie badania przeprowadzone przez naukowców z Harvardu wykazały, że kobiety, które cierpią z powodu depresji oraz te, które zażywają antydepresanty, są bardziej podatne...

Depresja i mania Objawy dystymii

Smutek, zniechęcenie, niewytłumaczalne poczucie przygnębienia i brak zrozumienia ze strony najbliższych. To tylko niektóre trudności, które towarzyszą każdego dnia osobie z dystymią. Jeszcze nie depresja – bo umiarkowane nasilenie...

Pierwsze objawy depresji
Depresja i mania Pierwsze objawy depresji

Depresja (ang. depression) to poważna choroba afektywna, która skutecznie obniża jakość życia. Dlatego dobrze jest zrobić wszystko, by jej zapobiec. W tym celu należy poznać, jakie są pierwsze objawy depresji i co dokładnie powinno nas zaniepokoić,...

Depresja i mania Cyklotymia

Cyklotymia należy do uporczywych zaburzeń nastroju. W Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnym ICD-10 można znaleźć tę jednostkę nozologiczną pod kodem F34. Cyklotymika określa się jako osobę o niestabilnym samopoczuciu.

Depresja i mania Epizod maniakalny

Epizod maniakalny można uznać za przeciwieństwo depresji. Mania należy do zaburzeń nastrojui jako choroba została zaklasyfikowana w ICD-10 pod kodem F30. Epizod maniakalny objawia się wzmożonym nastrojem i zwiększoną aktywnością psychofizyczną. Na...

Depresja sezonowa
Depresja i mania Depresja sezonowa

Szaro, ponuro, dzień coraz krótszy – jesień to moment, kiedy najczęściej atakuje nas depresja sezonowa. SAD (ang. Seasonal Affective Disorder) powoduje obniżenie nastroju, rozdrażnienie, senność, wzmożony apetyt, lęk, apatię. Aby się z tego...

Depresja i mania Psychoterapia depresji

Według najnowszych badań przeprowadzonych przez amerykańskich naukowców, psychoterapia kognitywna (poznawcza) jest skuteczną metodą zwalczania objawów depresji. Co więcej, okazuje się, że psychoterapia jest lepszą kuracją niż leki...

pokaż 10 następnych