Dlaczego niewyspanie pogarsza pamięć?
Mgr Kamila Krocz - psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego oraz warsztatów z doradztwa zawodowego i komunikacji...
Badacze z Uniwersytetu Pensylwanii, Instytutu Technologii w Massachusetts i Uniwersytetu Tufts zidentyfikowali mechanizmy pogorszenia pamięci na skutek niedoboru snu. Każdy, kto zarwał noc wie, że niedostatek snu objawia się następnego dnia trudnościami z koncentracją i pamięcią. Ostatnio naukowcy z Pensylwanii odkryli, która część mózgu i w jaki sposób odpowiada za niekorzystny wpływ braku snu na pamięć.
Badania nad snem
Spokojny sen - galeriaWypoczynek ma ogromne znaczenie. Powinno się wysypiać każdego dnia, aby... »
Grupa badaczy z Uniwersytetu Pensylwanii, którymi kierował profesor Ted Abel, zajęła się badaniem roli nukleozydów adenozyny w hipokampie, czyli w części mózgu związanej z funkcją pamięci. Jak mówi Abel, przez długi czas naukowcy zdawali sobie sprawę, że niedobór snu przyczynia się do podwyższenia poziomu adenozyny w mózgu, zarówno u muszek owocowych, jak i u myszy, a także u ludzi. Istnieje coraz więcej dowodów na to, że adenozyna jest rzeczywistym źródłem licznych deficytów poznawczych, takich jak kłopoty z koncentracją lub pamięcią.
Badanie, w którym uczestniczył Abel, polegało na jednoczesnym przeprowadzeniu dwóch eksperymentów na myszach, które pozbawiono możliwości prawidłowego wysypiania się. Testy miały na celu zbadanie udziału adenozyny w pogorszeniu pamięci. Pierwszy eksperyment był dokonywany na genetycznie modyfikowanych myszach, które pozbawiono genu istotnego w produkcji adenozyny. Natomiast drugi eksperyment polegał na domózgowym podawaniu leku myszom, które nie były modyfikowane genetycznie. Lek miał za zadanie zablokowanie konkretnego receptora adenozyny w hipokampie. Jeśli receptor rzeczywiście miałby związek z brakami w pamięci, pozbawione snu myszy zachowywałyby się, jak gdyby nie było dodatkowej adenozyny w mózgu.
Aby przekonać się, czy myszy okażą symptomy niedoboru snu, badacze użyli testu na rozpoznawanie przedmiotów. Pierwszego dnia umieszczono myszy w pudełku z dwoma przedmiotami i pozwolono im na zapoznanie się z nimi, przy jednoczesnym filmowaniu ich kamerą. Tej nocy naukowcy obudzili niektóre z myszy w połowie ich właściwego, dwunastogodzinnego snu. Drugiego dnia myszy ponownie umieszczono w pudełku, przy czym jeden z przedmiotów został przesunięty. Myszy zostały nagrane raz jeszcze, w celu ustalenia, jak zareagują na zmianę. Gdyby spały wystarczająco długo, poświęciłyby więcej czasu i uwagi na przesunięty przedmiot, ale niedobór snu sprawił, że nie wiedziały, gdzie znajdują się otaczające ich rzeczy. Obie grupy potraktowały przemieszczony obiekt, jak gdyby przespały całą noc, co wskazuje na to, że nie zdawały sobie sprawy, że brak im snu.
Wyniki badań nad niedoborem snu
Abel i jego współpracownicy zbadali także hipokamp myszy za pomocą prądu elektrycznego, w celu uzyskania pomiaru plastyczności synaptycznej, czyli określenia, jak silne i wytrzymałe są synapsy odpowiedzialne za pamięć. U myszy, którym podawano leki, plastyczność synaptyczna była większa.
Obydwa eksperymenty na myszach ukazały mechanizm obecny przy niedoborze snu. Badania na genetycznie modyfikowanych myszach wykazały, skąd bierze się adenozyna. Natomiast eksperyment z użyciem leków wskazał, w jakim kierunku adenozyna się udaje – do receptora A1 w hipokampie. Wiedza o tym, że zablokowanie przepływu adenozyny z dowolnego końca nie powoduje braków w pamięci, to ogromny krok w stronę zrozumienia, jak radzić sobie z problemami z pamięcią u ludzi.
Jak powiedział Abel, aby uzyskać zdolność do odwrócenia konkretnego aspektu niedoboru snu, takiego jak wpływ na pamięć, konieczne jest uświadomienie sobie, na jakich zasadach działają ścieżki molekularne i ich cele. Badania na myszach to ważny krok w tym kierunku, ponieważ naukowcom udało się ustalić między innymi to, która część mózgu w wyniku niedostatku snu odpowiada za pamięć.
Jak pokazały badania, skrócenie czasu snu nawet o połowę stanowi wyzwanie dla organizmu. Wysypianie się ma ogromne znaczenie, co potwierdzają kolejne eksperymenty. Być może w przyszłości uda się zapanować nad funkcjonowaniem organizmu, ale na razie najrozsądniejszy wydaje się możliwie zdrowy tryb życia, a w szczególności odpowiednia ilość snu.
Artykuły Zaburzenia snu
Paraliż senny bywa określany zamiennie jako porażenie przysenne albo paraliż przysenny. Osoby, które doświadczyły kiedykolwiek paraliżu sennego, relacjonują, że jest to zjawisko dziwne, trudno ...
Czy sen z otwartymi oczami jest możliwy? Jak w ogóle spać, mając otwarte powieki? Na wielu forach internetowych ludzie dopytują, czy spanie z otwartymi oczami jest efektywne i czy to nie jest ...
Ludzie od zawsze próbowali nadać znaczenie swoim snom. Nawet w dziwnych snach, najbardziej zaskakujących i irracjonalnych, doszukuje się ukrytych sensów, szuka się interpretacji marzeń sennych w ...
Chodzisz spać późno w nocy? Nie wysypiasz się, bo kładziesz się nad ranem? Jeśli tego nie zmienisz, mogą zacząć cię dręczyć koszmary senne.
Zespół niespokojnych nóg (łac. asthenia crurum paraesthetica) określa się inaczej jako zespół Wittmaacka-Ekboma albo syndrom RLS (ang. restless legs syndrome). RLS należy do zaburzeń ...
Nadmierna senność inaczej bywa określana jako hipersomnia. Wydaje się, że problemy ze snem , poczucie zmęczenia i senności to domena XXI wieku. Presja czasu, ciągły stres, brak czasu na relaks i ...
Bezsenność jest coraz częstszym problemem dotykającym osób w różnym wieku. Jak sobie poradzić z tym uciążliwym schorzeniem?
Budzenie się w nocy znacznie obniża jakość snu. Człowiek wstaje rano zmęczony, jakby w ogóle nie spał. Niektórzy budzą się kilkakrotnie, a nawet kilkadziesiąt razy w ciągu nocy. Nic nie pomaga ...
Uzupełnienie poziomu ważnej substancji regulującej sen i czuwanie pomoże nam w opanowaniu osłabienia i senności, wywoływanych przez różnego rodzaju choroby.
Bezsenność to poważny problem wielu Polaków. Nie wszyscy jednak udają się do lekarza po receptę na leki nasenne. Dla takich osób z pomocą przychodzą ciastka z melatoniną, które ułatwiają zasypianie.
Niewyspanie powoduje spadek koncentracji i zmęczenie. Ostatnio udowodniono także, że brak snu może zahamować proces tworzenia się wspomnień.
Chcesz mieć zdrowe serce? Najnowsze badania wykazały, że istnieje zależność między długością snu a ryzykiem chorób serca. Nie śpij więc zbyt długo - śpiochy ryzykują zawałem serca!
Ludzie starsi wykazują problemy ze snem, pamięcią i przemianą materii. Ostatnie badania wskazały, że może być to związane z zaburzoną aktywnością neuronów wpływających na pracę cyklu okołodobowego.
Odpowiednia higiena snu jest bardzo ważna w utrzymaniu zdrowia fizycznego i psychicznego. Aby się wysypiać, należy spać przynajmniej siedem godzin dziennie, w zależności od indywidualnych potrzeb.
Skala senności Epworth (ang. Epworth Sleepiness Scale, ESS) jest używana do określenia poziomu senności w ciągu dnia, do oceny zaburzeń snu i w diagnozie między innymi zespołu bezdechu sennego . ...
Mały implant, nie większy od pudełka zapałek, może przynieść ulgę osobom chrapiącym i może okazać się wybawieniem dla tych, którym przyszło dzielić łóżko z głośnym „współśpiącym”. Niewielkich ...
Jak pobudzić organizm? Pytanie często zadawane przez przemęczonych studentów czy osoby, które pracują umysłowo. Nasz organizm potrzebuje regularnego odpoczynku. Źle się z nim dzieje, jeśli tego mu ...
Zespół chronicznego zmęczenia (ang. Chronic Fatigue Syndrome, CFS) to zespół objawów chorobowych spowodowanych złożonymi przyczynami. Po raz pierwszy został zdiagnozowany w 1988 roku w Stanach ...
To, że wraz w wiekiem potrzebujemy mniej snu, to mit. Ludzie w średnim wieku i starsi, jeśli tylko chcą się czuć wypoczęci i produktywni podczas dnia, potrzebują dokładnie tyle samo snu, co ...
Strata ukochanej osoby , walka z potworami, brak możliwości ucieczki, spóźnienie się na ważne spotkanie – to tematy koszmarów nocnych. Dla niektórych z nas zły sen skutecznie zakłóca jakość snu, ...
Bezsenność może oznaczać brak lub niewielką ilość snu w nocy, trudności w zaśnięciu lub częste budzenie się. Czy jest ktoś, komu nie zdarzyło się nigdy wstać rano z uczuciem, że w ogóle nie ...
Zaburzenia snu zostały skategoryzowane w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F51 (nieorganiczne zaburzenia snu) i G47 (zaburzenia snu). Mianem zaburzeń snu ...
Problemy ze snem dotykają coraz większą liczbę osób. Niektórzy budzą się rano i mają wrażenie, że są bardziej zmęczeni niż przed położeniem się do łóżka. Jakość ich snu pogarsza się na skutek ...
Jakie są przyczyny, częstość występowania oraz czynniki ryzyka chodzenia we śnie? Lunatykowanie zostało opisane w literaturze medycznej już w czasach Hipokratesa (460-370 w. p.n.e.). Występuje ...
Narkolepsja jest zaburzeniem neurologicznym, które objawia się sennością w ciągu dnia. Jest to nieuleczalna choroba, z którą trzeba nauczyć się żyć.
Mówienie przez sen , lunatyzm , zgrzytania zębami w nocy , koszmary i lęki nocne , mimowolne moczenie nocne są w jakimś stopniu bliskie każdemu. Jeśli nie z własnego doświadczenia, to chociaż z ...
Hipersomnia to patologicznie wzmożona senność, która nie przemija po śnie lub pojawia się podczas angażującej czynności. „Patologicznie wzmożona” jest tu szczególnie ważne, ponieważ ospałość po ...
Jet lag to zespół objawów, jakie towarzyszą osobom przekraczającym strefy czasowe, podróżując samolotem.
Video
Konsultanci działu Psychologia
psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego
