Kolana koślawe

Kolana koślawe stwierdza się wtedy, gdy udo nie przechodzi prosto w goleń, lecz powstaje między nimi kąt ze szczytem zwróconym do wewnątrz. Wtedy właśnie rozstęp między kostkami przyśrodkowymi goleni, przy zwartych i wyprostowanych kolanach, przekracza 5 centymetrów. U większości noworodków i niemowląt występuje szpotawość kolan, która trwa do 3. roku życia, a następnie przechodzi w koślawość. Koślawość kolan u dzieci zmniejsza się do około 6. roku życia, aby osiągnąć wartość ostateczną po zakończeniu wzrostu. W wieku starszym szpotawość powraca.

Przyczyny koślawych kolan

Koślawość kolan u dzieci jest wynikiem przeciążenia kończyn dolnych w okresie szybkiego wzrostu ze słabym jeszcze w tym okresie aparatem mięśniowo-więzadłowym. Może być także następstwem płaskostopia. Zmiana powoduje, że chód jest niezgrabny i niepewny, a osoba z tą dolegliwością szybciej się męczy.

Do innych przyczyn wystąpienia kolan koślawych należą:
  • chorowanie na krzywicę w dzieciństwie – to najczęstsza przyczyna kolan koślawych,
  • nieodpowiednie odżywianie w okresie wzrostu – przyczynia się do utrwalenia wszelkich wad związanych z budową kości,
  • porażenie mięśni,
  • przebycie w okresie dzieciństwa chorób, które uniemożliwiły prawidłowe skostnienie kości,
  • infekcje i guzy – negatywnie wpływają na rozwój nóg, co sprzyja jednostronnemu wystąpieniu kolana koślawego,
  • wykonywanie niektórych zawodów – na pojawienie się kolan koślawych najbardziej narażeni są dżokeje,
  • zachorowanie na choroby stawów,
  • doznanie urazu fizycznego – zwłaszcza gdy uszkodzone zostały kłykcie kości udowej.

Warto pamiętać, że czasami nie sposób ustalić przyczyny wystąpienia kolan koślawych.

Leczenie koślawych kolan

Niestety, w przypadku kolan koślawych u dorosłych nie ma lekarstwa, które poprawiałoby stan kości. Wbrew powszechnej opinii, zarówno obuwie ortopedyczne, jak i ćwiczenia nie są w stanie pomóc dorosłym, u których stwierdzono kolana koślawe. Jednak kwestia takiego leczenia wygląda zupełnie inaczej w przypadku małych pacjentów. Dzieci, które chorują na tę chorobę, powinny nosić buciki zaopatrzone w obcasy Thomasa, unikać długiego stania, zwłaszcza w rozkroku i długich marszów. Dziecko powinno także uczęszczać na zajęcia, które nie będą obciążały stawów kolanowych – pływanie, jazda na rowerze, gimnastyka na przyrządach. Jeśli mimo podjętych kroków stan nóg utrzymuje się lub ulega pogorszeniu, rozważa się poddanie chorego operacji, która ma na celu wyprostowanie nóg. Jednak korzyści płynące z takiej operacji są niemal wyłącznie kosmetyczne, a na skutek zabiegu pacjent może mieć trudności z wykonywaniem niektórych ćwiczeń fizycznych. Z drugiej strony, bez interwencji lekarskiej dorośli z kolanami koślawymi są bardziej narażeni na urazy i chroniczne problemy z kolanami, na przykład na zapalenie kości i stawów. Czasami jedynym wyjściem jest całkowita wymiana stawu kolanowego. Zabieg pomaga pozbyć się dolegliwości bólowych i komplikacji związanych z ciężką postacią kolan koślawych. Niekiedy stosowane są także ortopedyczne klamry na nogi.

Przypisy
Marczyński W. (red.), Postępowanie praktyczne w ortopedii i traumatologii, Medipage, Warszawa 2008, ISBN 978-83-89769-94-7
Milanowski A. (red.), Pediatria, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-098-6
Szulc A. (red.), Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja tom 1-2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2823-X

Artykuły Kolana koślawe

Kolana szpotawe to schorzenie kości, które występuje częściej niż kolana koślawe. Choroba występuje w wieku dziecięcym i zwykle obejmuje obie strony kończyny. Również u starszych kobiet mogą ...

Kolana szpotawe mogą być wynikiem krzywicy lub zbyt wczesnego rozpoczęcia przez dziecko chodzenia.

Krzywica jest chorobą wieku dziecięcego, w przebiegu której dochodzi do zmniejszenia mineralizacji kości z powodu zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. U dorosłych stan taki określamy mianem ...

Krzywica wywołana jest głównie przez niedobór witaminy D. Na zdjęciu widać rodzinę z krzywicą (Paryż, 1900 rok).

Ortopedia i reumatologia

Zdrowie

Pytania do eksperta

Brak poprawy po operacji ścięgna Achillesa

Mam 65 lat. 24.10.2011 r. przebyłam operacje ścięgna Achillesa nad pietą. 8.12.2011 zdjęcie gipsu, czyli 6 tygodni gips od stopy powyżej kolana. Rehabilitacje zaczęłam dnia 4.01.2012 r. Po 4 dniach przywołano chirurga, który stwierdził podejrzenie zakrzepicy, noga spuchnięta świecąca łydka twarda. Na oddziale zrobiono USG, gdzie stwierdzono zakrzepicę żył głębokich pod kolanem. Na oddziale ...
Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Ból po skręceniu nógi w śródstopiu

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Ból biodra podczas wysiłku fizycznego

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »