Otępienie starcze

Otępienie starcze to rodzaj zaburzenia funkcji poznawczych, a przede wszystkim pamięci. Nie jest to „objaw starości”, a zaburzenie, które można i trzeba hamować. Może być wywołane przez chorobę Alzheimera, ale także inne choroby neurodegeneracyjne. Najczęściej dotyka osób po 65. roku życia. Choroba bywa trudna w diagnozie, ponieważ jest albo mylona z innymi chorobami tego rodzaju, albo też lekceważy się jej objawy.



Otępienie starcze a choroba Alzheimera


Otępienie starcze jest w 50-70 proc. przypadków wywoływane przez chorobę Alzheimera. Otępienie to główny objaw tej choroby neurodegeneracyjnej. Inne objawy choroby Alzheimera to:


  • nagłe zmiany nastroju,
  • zaburzenia osobowości,

  • zaburzenia zachowania.
 


Otępienie starcze może być wywołane przez chorobę Alzheimera.

Występuje także otępienie pochodzenia naczyniowego. Może, ale nie musi łączyć się z chorobą Alzheimera. 

Kolejną przyczyną otępienia starczego jest otępienie z ciałami Lewy’ego. Otępienie z ciałami Lewy’ego to choroba neurodegeneracyjna objawiająca się podobnie jak choroba Alzheimera. Są jednak pewne różnice.

 

Objawy otępienia z ciałami Lewy’ego to:


  • zaburzenia funkcji poznawczych i pamięci,

  • zaburzenia ruchowe,

  • nadwrażliwość na leki neuroleptyczne.



Zespół Picka, czyli otępienie czołowo-skroniowe, wywołuje – oprócz otępienia – także zaburzenia zachowania:


  • w sferze seksualnej, 

  • związane ze zbieractwem,

  • w sferze religijnej.



Także choroba Parkinsona w zaawansowanym stadium może wywołać otępienie starcze.
 
Choroba Alzheimera ma siedem stopni rozwoju. Pierwszy stopień jest zazwyczaj niezauważany, w drugim osoba chora zaczyna mieć problemy z przypominaniem sobie np. imion czy nazwisk znajomych.

Otępienie starcze to przede wszystkim takie objawy, jak:

  • problemy z pamięcią krótkotrwałą, przy równoczesnym pamiętaniu dawnych zdarzeń,

  • zapominanie imion i nazwisk, nazw przedmiotów,

  • problemy z komunikacją, afazja,
  • uzależnienie od pomocy innych osób przy codziennych czynnościach, apraksja.


Leczenie otępienia starczego


Otępienie starcze częściej występuje wśród kobiet niż mężczyzn. Bardziej narażone na zachorowanie są osoby ze średnim i podstawowym wykształceniem. Ponadto schorzenie atakuje zazwyczaj osoby osamotnione, stroniące od kontaktów z innymi ludźmi. Otępieniu starczemu nierzadko współtowarzyszy depresja. Pacjent, który zaobserwuje u siebie problemy z pamięcią, powinien zgłosić się do neurologa bądź geriatry. Niekiedy niezbędna jest także konsultacja psychiatryczna. Diagnoza otępienia starczego opiera się głównie na dokładnym wywiadzie i wykluczeniu zaburzeń dających podobne symptomy.

Aby diagnoza była pewna, wykonuje się następujące badania:


  • tomografię komputerową, która wyklucza guzy i tętniaki mózgu,

  • badanie w kierunku zaburzeń tarczycowych,

  • badanie krwi w kierunku anemii,

  • badanie w kierunku niewydolności wątroby,

  • jądrowy rezonans magnetyczny,

  • pozytonową tomografię emisyjną – badanie pozwala na dokładne rozpoznanie choroby, niestety jest wykonywane tylko w niektórych ośrodkach,

  • badania genetyczne.



Rozwoju otępienia nie da się cofnąć – można je jedynie spowolnić. Leczenie otępienia starczego to przede wszystkim farmakoterapia. Używa się głównie inhibitorów cholinesterazy. Witaminy i leki bez recepty wspomagające pracę mózgu nie mają jednoznacznie udowodnionego działania leczniczego w otępieniu starczym. Terapia osób dotkniętych otępieniem starczym polega również na stymulowaniu pracy mózgu – w tym celu wykorzystuje się ćwiczenia intelektualne.

Przypisy
Leszek J. Choroby otępienne - teoria i praktyka, Continuo, Wrocław 2003, ISBN 8386682-98-1
Krzyżowski J. Psychogeriatria, Medyk, Warszawa 2004, ISBN 83-87340-89-8
Prusiński A. Neurogeriatria - praktyczne problemy neurologii w wieku podeszłym, Czelej, Lublin 2004, ISBN 83-89309-24-6

Artykuły Otępienie starcze

Choroby wieku podeszłego to inaczej tzw. choroby starcze. To naturalne, że ciało i organizm człowieka w ciągu całego życia podlegają różnorodnym przemianom. Wraz z postępującym czasem pojawiają ...

Czy to może być choroba Alzheimera?<br />
<br />
To normalne, że nasi bliscy stają się z wiekiem nieco zapominalscy. Tylko jak w takiej sytuacji mamy odróżnić pogorszenie pamięci spowodowane podeszłym wiekiem od bardziej poważnego problemu, jakim jest <a href="http://portal.abczdrowie.pl/choroba-alzheimera">choroba Alzheimera</a>? Jeden na ośmiu 65-latków cierpi na tę formę demencji. W pierwszym etapie choroba Alzheimera może nie być oczywista dla bliskich i rodziny. Ale są pewne wczesne znaki ostrzegawcze, na które warto zwrócić uwagę.

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »