Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Terapia elektrowstrząsowa

Elektryczna stymulacja mózgu, znana również jako terapia elektrowstrząsowa (ang. electroconvulsive therapy) albo terapia ECT, jest nadal powszechnie stosowana, zwłaszcza w przypadku pacjentów z głęboką depresją, którzy nie reagują na leczenie farmakologiczne ani psychoterapię. Dla laika, elektrowstrząsy to chyba najbardziej przerażający sposób leczenia zaburzeń nastroju. Terapię elektrowstrząsową stosuje się nie tylko w przypadku ciężkiego epizodu depresyjnego, ale też w leczeniu lekoopornej schizofrenii, ostrej katatonii czy w złośliwym zespole neuroleptycznym. Jak wygląda zabieg elektrowstrząsowy?

1. Terapia szokowa

Terapia elektrowstrząsowa to forma leczenia stosowana głównie w przypadku depresji, polegająca na przepuszczeniu przez czaszkę prądu elektrycznego, powodującego uogólniony atak drgawek. Terapia wywołuje wstrząs w wyniku krótkotrwałego – trwającego od jednej dziesiątej do pełnej sekundy – rażenia prądem o mocy 75 do 100 woltów skroni pacjenta. Wstrząs zazwyczaj trwa nie dłużej niż minutę. Pacjentów przygotowuje się do tej „traumatycznej” interwencji, „usypiając” ich za pomocą krótko działającego barbituranu oraz środka zwiotczającego mięśnie. To nie tylko czyni ich nieświadomymi, ale minimalizuje gwałtowne spazmy podczas ataku. W ciągu pół godziny pacjent budzi się, ale nie pamięta ataku drgawek ani przygotowań do zabiegu.

Elektrowstrząsy jako metodę leczenia zaburzeń psychicznych stosuje się od roku 1938. Przez wiele lat wywoływały one duży entuzjazm, ale z czasem uznano, że terapia ECT, szczególnie w swej najprostszej formie, może dawać bardzo poważne skutki uboczne i z tego powodu zaczęła być postrzegana przez opinię publiczną jako metoda „barbarzyńska, niehumanitarna i okrutna”. Obecnie, nowoczesna technika minimalizuje ryzyko niebezpiecznych powikłań, a elektrowstrząsy wydają się skutecznym sposobem walki z ciężką depresją.

2. Czy terapia ECT jest skuteczna?

Elektrowstrząsy aplikuje pacjentowi zespół medyczny składający się z psychiatry, anestezjologa i pielęgniarki. Metalowe elektrody przyczepia się po obu stronach czoła pacjenta, który zostaje znieczulony i któremu podaje się środki obniżające napięcie mięśniowe, by zapobiec złamaniom kości podczas drgawek. Następnie, przez około 0,5 sekundy przez mózg przechodzi prąd o wysokim natężeniu. Po nim utrzymują się drgawki trwające prawie minutę. Po ustąpieniu znieczulenia pacjent budzi się, nie pamiętając leczenia, a po około 20 minutach zaczyna normalnie funkcjonować, odczuwając niewielki dyskomfort fizyczny.

Czy to działa? Jakkolwiek prymitywne wydaje się przepuszczanie prądu elektrycznego przez czaszkę i mózg człowieka, badania pokazują, że ECT stanowi użyteczne narzędzie w leczeniu depresji, zwłaszcza w przypadku tych osób, u których tendencje samobójcze wymagają interwencji działającej dużo szybciej niż leki czy psychoterapia. Objawy depresji zazwyczaj ustępują w ciągu 3 do 4 dni od terapii ECT, w przeciwieństwie do 1-2 tygodni w przypadku farmakoterapii. Choć większość klinicystów uważa właściwie wykonaną terapię elektrowstrząsową za bezpieczną i skuteczną, niektórzy krytycy uważają, że może być ona nadużywana do wyciszania sprzeciwu pacjentów lub karania ich za niechęć do współpracy.

3. Kontrowersje wokół ECT

Obawy związane z ECT wynikają z faktu, że jej efekty nie są dobrze rozumiane. Jak dotąd żadna teoria nie wyjaśnia, dlaczego wywoływanie łagodnych drgawek miałoby łagodzić objawy zaburzeń. Istnieją pewne przypuszczenia, że elektrowstrząsy pobudzają wzrost neuronów w niektórych częściach mózgu, np. w hipokampie, stymulują pracę na osi podwzgórze-przysadka oraz powodują gwałtowne uwolnienie neuroprzekaźników w OUN. Prawdopodobnie największy niepokój budzą deficyty pamięci spowodowane czasami terapią elektrowstrząsową. Entuzjaści terapii ECT uważają jednak, że pacjenci zwykle odzyskują pełne funkcje pamięciowe w ciągu kilku miesięcy od zakończenia leczenia.

Inne kontrowersje budzą powikłania takie, jak: stan padaczkowy, migotanie komór serca czy zawał mięśnia sercowego. Do tragicznej i mocno przesadzonej wizji elektrowstrząsów przyzwyczaiła ludzi także kinematografia. Aby zminimalizować nawet krótkotrwałe efekty uboczne, terapię ECT podaje się zazwyczaj jednostronnie, tylko na prawą skroń, aby ograniczyć możliwość wystąpienia zaburzeń mowy, bowiem ośrodek mowy znajduje się w lewej półkuli mózgu.

Bibliografia

  • Seligman M.E., Walker E.F., Rosenhan D.L., Psychopatologia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2003, ISBN 83-7298-441-7.
  • Zimbardo P.G., Johnson R.L., McCann V., Psychologia. Kluczowe koncepcje. Psychologia osobowości, PWN, Warszawa 2010, ISBN 978-83-01-16396-9.
Komentarze

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Autopsychoterapia - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

nerwica

~a jaaaaaa • ostatni post 6 godzin temu

1
Artykuły Autopsychoterapia
Autopsychoterapia

Terapia muzyką

Terapia muzyką

Muzykoterapia to forma terapii bazująca na leczniczym wpływie dźwięku i muzyki na psychikę i organizm człowieka. Nie bez kozery mówi się, że dźwięk leczy i ciało, i duszę. Leczenie muzyką jest coraz popularniejszą formą terapii. Zostało to...

Autopsychoterapia

Leczenie zaburzeń psychicznych

Nie jest tajemnicą, że nastawienie pacjenta wpływa na wynik leczenia i to zarówno chorób fizycznych, jak i psychicznych. Te ostatnie nie mogą być zwalczane jedynie farmakologicznie. Zaburzenia psychiczne może pokonać aktywny pacjent. Ważne...

Autopsychoterapia

Oddychanie holotropowe

Oddychanie holotropowe (OH) to technika oddychania mająca na celu pogłębienie samoświadomości, odprężenie, odcięcie się od bodźców zewnętrznych, a także oczyszczenie duchowe. Metoda ta została wprowadzona przez małżeństwo - Stanislava i Christinę...

Uzależnienia

Terapia uzależnień

Alkohol, narkotyki, hazard - uzależnienia wywołane tymi używkami są niezwykle ciężkie do wyleczenia. Depresja, uczucie paniki, lęku, paranoja są tylko mała częścią dolegliwości wywołanymi przez używki. Same dobre chęci, by się wyleczyć nie zawsze wystarczą....

Kriokomora

Terapia zimnem

Terapia zimnem, czyli krioterapia, poprawia jędrność i napięcie skóry, a co więcej – ma także działanie lecznicze. Dzięki niskim temperaturom nasze krążenie się poprawia, co powoduje, że skóra jest lepiej dotleniona i po prostu wygląda...

Uzależnienie od papierosów

Terapia antynikotynowa

Istnieje mnóstwo sposobów na rzucenie palenia, można rzucić samemu lub w grupie, korzystać z konsultacji ze specjalistą lub liczyć tylko na siebie. Która terapia antynikotynowa jest naprawdę skuteczna? Odpowiedź nie jest prosta, ponieważ...

Psychoterapia grupowa

Terapia rodzinna

Terapia rodzinna uwypukla znaczenie systemu rodzinnego dla rozwoju i podtrzymywania zaburzeń poszczególnych członków rodziny. Wyróżnia się systemowe i niesystemowe podejście w terapii rodzin.

Fobie

Terapia fobii

Terapia fobii odwołuje się do założeń psychoterapii behawioralno-poznawczej. Oprócz leków przeciwlękowych, stosuje się terapię implozywną, procedurę modelowania i systematyczną desensytyzację.

Leczenie bulimii

Terapia bulimii

Leczenie bulimii jest procesem niezwykle skomplikowanym, trudnym i długotrwałym. Nie tylko wymaga doświadczenia personelu medycznego, ale także wysokiego poziomu motywacji samego pacjenta. Proces zdrowienia jest zagrożony dużym ryzykiem niepowodzenia....

Chiropraktyka

Terapia manualna

Terapia manualna

Terapia manualna jest szczególną dziedziną fizjoterapii, która zajmuje się badaniem układu ruchu. Lekarz specjalista wykonuje badanie palpacyjne, które odbywa się podczas czynności ruchowych oraz w spoczynku. Zabieg terapii manualnej...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500