Udar cieplny i słoneczny

Udar cieplny, inaczej porażenie cieplne, powstaje wskutek przegrzania organizmu. Organizm ma trudności z oddawaniem nadmiaru ciepła. Jego rodzajem jest udar słoneczny, czyli przegrzanie w wyniku silnego nasłonecznienia. Udar słoneczny może pojawić się w gorącym klimacie, w upalne dni, podczas pracy w gorącym i wilgotnym powietrzu bez przewiewu, w czasie gorących kąpieli, prac polowych w czasie silnego nasłonecznienia, na plaży, podczas długiego marszu i in. Sprzyja mu także źle dobrane ubranie i przyjmowanie małej ilości płynów.

Spis treści

Przyczyny i objawy udaru cieplnego i słonecznego

Bezpośrednią przyczyną jest działanie wysokiej temperatury na nasz organizm. Przegrzanie organizmu powoduje zaburzenie funkcji ośrodka regulującego temperaturę ciała. Szczególnie narażoną grupą są osoby starsze oraz dzieci, również te wykonujące nadmierny wysiłek fizyczny, wyczerpane, wystawione na działanie promieni słonecznych. Ludzie starsi, którzy zażywają leki, również mogą być bardziej podatni – przyczyną są leki mogące zakłócać prawidłowe działanie ośrodka termoregulacji. Nadużywanie alkoholu także może mieć istotny wpływ.

Udar cieplny to stan chorobowy charakteryzujący się utratą przytomności i gorączką

Stan podgorączkowy

Prawidłowa temperatura ciała człowieka wynosi 36,6 stopni C i ulega... »

sięgającą od 41 do 43 stopni Celsjusza. Innym symptomem jest utrata potliwości oraz:

nudności,
wymioty,
bóle głowy i zaburzenia widzenia,
zaczerwieniona, gorąca skóra,
obniżone ciśnienie krwi,
obfite pocenie się na początku,
ogólne osłabienie,
utrata przytomności,
zaburzenia oddychania.

W lżejszych przypadkach skóra może być zaczerwieniona, zaś w cięższych blada, pojawiają się obfite poty, nudności, ogólne osłabienie, mowa jest bełkotliwa, mogą wystąpić mroczki.
W przypadku udaru cieplnego wskutek nasłonecznienia, oprócz wyżej wspomnianych dolegliwości występują: bardzo silne bóle i zawroty głowy, gorączka, dreszcze, przyspieszenie tętna, niekiedy suchość skóry, zwiotczenie mięśni, ogólny niepokój, nudności, a nawet wymioty i często zaczerwienienie aż do oparzenia I°, rzadziej II° odsłoniętych części ciała.

Zapobieganie i leczenie udarów cieplnych i słonecznych

Gdy udar cieplny wystąpi, należy:

umieścić chorego w chłodnym pomieszczeniu,
rozpiąć ubranie, by powietrze chłodziło skórę,
ułożyć chorego, gdy twarz jego jest zaczerwieniona – w pozycji półsiedzącej, natomiast gdy twarz jest blada – tak, aby głowa znajdowała się niżej od tułowia, należy wówczas stosować zimne okłady, podawać płyny oraz wezwać lekarza.

Powinno się masować kończyny dolne w celu przywrócenia poprawnego krążenia krwi.
Istnieje kilka środków, które pomogą zabezpieczyć się przed szkodliwym działaniem temperatury:

picie dużych ilości płynów,
unikanie kawy, czarnej herbaty i alkoholu,
luźne ubrania w jasnych kolorach,
planowanie wszelkiego rodzaju ćwiczeń w chłodniejszych godzinach,
chronienie oczu, nosząc okulary przeciwsłoneczne, wkładanie na głowę np. kapelusza.

Podczas prac na zewnątrz w ciepłe dni zaleca się częstsze robienie przerw i uzupełnianie braków płynów. Ważne jest też, aby opalając się, nie przebywać zbyt długo na słońcu, a ciało smarować kremami z odpowiednim filtrem.

Przypisy

Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7

Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Zawadzki A. Medycyna ratunkowa i katastrof, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 978-83-200-3920-7

Linki zewnętrzne

Odwodnienie jako przyczynek do rozważań nad chorobą z przegrzania - opis przypadku

Artykuły Udar cieplny i słoneczny

Oparzenia słoneczne

Bardzo często po długotrwałej ekspozycji na promieniowanie słoneczne doświadczamy różnego stopnia oparzeń słonecznych. Zazwyczaj jest to błahy problem ustępujący po kilku dniach. Czasami jednak ...

Jak dbać o małego sportowca?

Prawdopodobnie większość z was znajduje się teraz nad morzem lub w budynkach z klimatyzacją. Są jednak osoby, które trenują na boiskach, bieżniach i kortach tenisowych. To ci, którzy napawają nas ...

Latem należy szczególnie dbać o zdrowie małych sportowców i zwracać uwagę na oznaki odwodnienia czy udaru słonecznego.

Apteczka pierwszej pomocy

Apteczka pierwszej pomocy jest zestawem leków, środków opatrunkowych , a także niektórych przyborów i narzędzi lekarskich. Powinna być umieszczona w szafce lub odpowiedniej walizeczce oznakowanej ...

Jeśli chodzi o uszkodzenia narządów ruchu, które są efektem urazów mechanicznych, to można je podzielić na trzy grupy: złamania, zwichnięcia oraz zamknięte obrażenia tkanek miękkich.<br />
<br />
Pierwsze z wymienionych to nic innego jak pourazowe przerwanie ciągłości tkanki kostnej, które może być bez przemieszczenia lub z przemieszczeniem, zamknięte lub otwarte. Ze skręceniem stawów (wraz z uszkodzeniem więzadeł) mamy do czynienia, gdy siła urazu przekracza mechaniczną wytrzymałość torebki stawowej, a zakres wywołanego przez tę siłę ruchu jest większy od fizjologicznego. Zwichnięcie cechuje się uszkodzeniem stawu z całkowitą utratą łączności powierzchni stawowych, zaś ostatnia z wymienionych grup, czyli zamknięte obrażenia tkanek miękkich można zaobserwować, gdy siła urazu nie doprowadza do przerwania ciągłości skóry, kości i elementów stawowych. Najczęściej spotyka się przerwanie ścięgien mięśni wewnętrznych ręki, trójgłowego łydki. Rany mogą być: cięte, tłuczone, postrzałowe, szarpane, kłute, miażdżone, drążące i powierzchowne oraz kąsane.<br />
<br />
W powyższych sytuacjach ma zastosowanie chusta trójkątna, która może zastępować bandaż. Jak wykonać z niej opatrunek? Podpowie lekarz Łukasz Dubielecki.

Sauna, solarium, słońce – pamiętaj o ryzyku odwodnienia

Opalanie się i wizyta w saunie to sama przyjemność. Należy jednak pamiętać o ryzyku odwodnienia organizmu. Jak skutecznie nawadniać ciało poddane działaniu wysokiej temperatury?

Bezpieczne opalanie

O bezpiecznym opalaniu warto pamiętać nie tylko na wakacjach. Skóra nie lubi nadmiaru promieniowania słonecznego, dlatego zawsze trzeba mieć pod ręką dobry krem z filtrem przeciwsłonecznym.

Opalanie

Opalanie na plaży lub w solarium – jedni to kochają, inni tego nie cierpią. Większość osób z utęsknieniem czeka na wakacje i słoneczną pogodę. Lato to czas, kiedy nasze ciało wystawione jest na ...

Opalona skóra uważana jest w niektórych społeczeństwach za objaw zdrowia, młodości i atrakcyjności seksualnej. W przeszłości kobiety unikały światła słonecznego i opalenia się, a także specjalnie wybielały skórę, ponieważ opalona skóra uważana była za cechę osób niższego stanu, które trudniły się pracą fizyczną.

Kontuzje i urazy

Kontuzje i urazy zdarzają się bardzo często, gdy aktywnie spędza się czas. W większości są to niegroźne urazy tkanki miękkiej, czyli siniaki i stłuczenia, chociaż niekiedy dochodzi również do ...

Na zdjęciu rentgenowskim doskonale widać zwichnięcie stawu palca wskazującego lewej ręki.

Niewydolność serca

Niewydolność serca (ang. heart failure) to zespół objawów spowodowany uszkodzeniem mięśnia sercowego w stopniu uniemożliwiającym normalną jego pracę. Do niewydolności może dojść również w ...

Na schemacie zaznaczono:<br />
1. Zastawkę mitralną,<br />
2. Komorę lewą,<br />
3. Lewy przedsionek,<br />
4. Łuk aorty.<br />
Strzałka wskazuje cofanie się krwi z lewej komory do lewego przedsionka.

Tachykardia

Tachykardia (syn. częstoskurcz, ang. tachycardia) to forma zaburzeń rytmu serca, przebiegająca z miarową akcją serca. Jest to szybkie bicie serca, które nie powstaje pod wpływem wysiłku ...

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin