Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Zawał serca a udar

Zawał i udar mózgu to dwie groźne choroby, które mogą doprowadzić do ciężkiego kalectwa, nawet śmierci. Pozornie nie mają ze sobą nic wspólnego – jedna dotyczy serca i układu krążenia, zaś druga – mózgu i tkanki nerwowej. Jednak poza tym, że obie w sposób dramatyczny mogą pogorszyć jakość życia, mają jeszcze jedną wspólną cechę – są na ogół spowodowane przez te same czynniki.

Zawał serca jest to martwica mięśnia sercowego spowodowana niedokrwieniem. Powstaje zwykle na tle choroby niedokrwiennej serca, której rozwój jest przyczyną zwężenia jednej z tętnic wieńcowych – naczyń, które zaopatrują mięsień sercowy w tlen. Najczęściej następuje to na skutek zakrzepu na pękniętej blaszce miażdżycowej, który zamyka naczynie wieńcowe. Do czynników ryzyka choroby wieńcowej i zawału serca należą:

Zawał serca w wielu przypadkach doprowadza do śmierci lub do znacznego ograniczenia aktywności w życiu codziennym. Udar mózgu to nagłe wystąpienie objawów uszkodzenia mózgu powstałego w wyniku zaburzeń krążenia mózgowego. Może przebiegać z utratą świadomości lub bez niej. Podłoże schorzenia stanowi niedokrwienie tkanki mózgowej wskutek zakrzepu lub zatoru tętnic mózgowych (jest to udar niedokrwienny – 80% przypadków) lub krwotok mózgowy (udar krwotoczny – około 20%). Udar niedokrwienny można nazwać zawałem mózgu, gdyż wskutek braku dopływu krwi do tkanki nerwowej dochodzi do jej martwicy.

1. Objawy udaru mózgu

Mogą być bardzo różne, np.: porażenie lub niedowład (osłabienie) jednej kończyny albo całej połowy ciała, porażenie mięśni twarzy, zaburzenia czucia w połowie ciała, nagłe zaniewidzenie na jedno oko, zaburzenia zachowania, zaburzenia mowy i rozumienia słów. Przy odpowiednim leczeniu objawy te mogą się wycofać, przynajmniej częściowo. Czasami jednak pozostają już do końca życia. Nierzadko skutkiem udaru jest trwałe kalectwo lub nawet śmierć. Ważne jest jak najszybsze przewiezienie chorego do szpitala na oddział neurologiczny – najlepiej w ciągu 3 godzin od wystąpienia objawów. Niestety, rzadko jest to możliwe.

Najczęstszymi przyczynami tego schorzenia są miażdżyca, a także nadciśnienie tętnicze i zatory pochodzenia sercowego (np. przy migotaniu przedsionków). Czynnikami ryzyka udaru są stany sprzyjające rozwojowi miażdżycy, a więc te same, które przyczyniają się do choroby wieńcowej i zawału serca!   

2. Miażdżyca

Współczesny stan wiedzy medycznej uznaje miażdżycę za przewlekły stan zapalny zajmujący przede wszystkim średnie i duże tętnice. Proces ten rozpoczyna się już w młodym wieku (nawet w dzieciństwie), jednak pierwsze objawy miażdżycy jego rozwoju pojawiają się zwykle dopiero około 50. roku życia. U osób z czynnikami ryzyka (genetyczne i środowiskowe – np. palenie tytoniu, bogatotłuszczowa dieta, brak ruchu) mogą wystąpić dużo wcześniej.  

Proces miażdżycowy rozpoczyna się uszkodzeniem śródbłonka naczyń krwionośnych, czyli komórek, które je wyściełają. Przyczyniają się do tego turbulentny (zaburzony) przepływ krwi w nadciśnieniu tętniczym, toksyczne składniki dymu papierosowego, wolne rodniki tlenowe, utlenione cząsteczki LDL (tzw. zły cholesterol), glikowane proteiny obecne w krwi cukrzyków. Uszkodzenie nabłonka prowadzi do agregacji płytek krwi i nacieku ściany naczynia przez leukocyty oraz makrofagi, które obładowane lipidami z czasem stają się komórkami piankowatymi, a także do namnażania się komórek mięśniowych tworzących ścianę naczynia. Powstaje blaszka miażdżycowa, która zwęża światło naczynia krwionośnego.

Jeśli jest ona stabilna, nie powoduje na razie większych kłopotów. Jednak największe niebezpieczeństwo stanowi pęknięcie blaszki miażdżycowej, kiedy stanie się ona niestabilna pod wpływem toczącego się w niej procesu zapalnego i wydzielanych przez leukocyty białek zapalnych. Doprowadza to do powstania zakrzepu, który może zaczopować tętnice i przerwać strumień krwi płynący do narządu. Bez względu na to, jaka to będzie tkanka – nerwowa czy mięśniowa serca – skutek będzie podobny: martwica i utrata funkcji. Różnica polega na wrażliwości różnych komórek na niedokrwienie – neurony umierają szybciej niż komórki mięśni. Zarówno udar, jak i zawał serca mogą jednak prowadzić do śmierci lub trwałego kalectwa.  

Obie choroby manifestują się w zupełnie inny sposób, jednak do ich rozwoju przyczyniają się takie same czynniki. Jeśli chcemy uniknąć zarówno udaru, jak i zawału, warto już dziś zadbać o swoje zdrowie:

Bibliografia

  • Lehmann-Horn F., Ludolph A. NEUROLOGIA - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-50-7
  • Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7
  • Nowak Z. Zawał serca: diagnostyka, leczenie, rehabilitacja, AWF Katowice, Katowice 2003, ISBN 83-87478-64-4
  • Banasiak W., Opolski G., Poloński L. (red.), Choroby serca - Braunwald, Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 83-60290-30-9
Lekarz Karolina Kropiewnicka-Buczek,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zawał serca - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Zawał serca
Zawał serca

Co to jest zawał serca?

Zawał serca jest to martwica (obumarcie) mięśnia sercowego spowodowana jego niedokrwieniem, zwykle na tle choroby ... ; 30 minut) jego komórki obumierają. Powstanie wtedy martwica mięśnia sercowego, czyli zawał serca. Jest to proces nieodwracalny ... serca może być bardzo upośledzona. Zawał serca prowadzi do wielu groźnych powikłań, może powodować śmierć. Choroba wieńcowa ... ze względu na różne postępowanie lecznicze w każdym z tych przypadków. Nowak Z. Zawał serca: diagnostyka, leczenie, rehabilitacja,...

Zawał serca

Elektroniczna skóra nadzoruje pracę serca!

Sprzęty wykorzystywane w szpitalach do monitorowania pracy serca są trudne i niewygodne w użyciu. Problem w tym, że pacjenci chorzy na serce muszą je nosić przez dłuższy czas. Właśnie dlatego naukowcy ciągle pracują nad sposobami mającymi ułatwić chorym...

Zawał serca

Atak serca

(...) Symptomy zawału serca mogą być bardzo różne. Niekiedy pojawia się nagły, ostry ból w klatce piersiowej, chociaż najczęściej zawał serca zaczyna się od łagodnego bólu, który stopniowo się nasila. Bywa również, że zawał serca przebiega całkowicie...

Zawał serca

Powikłania zawału serca

Do powikłań wczesnych należą zaburzenia rytmu, które występują u ponad 95% pacjentów. Najbardziej niebezpiecznym z nich jest migotanie komór, które nie leczone prowadzi do zatrzymania krążenia i zgonu. Zawał serca objawia się dusznościami i pieczeniem w okolicach klatki piersiowej. 80% przypadków migotania komór ma miejsce w ciągu pierwszych 24 godzin od zawału serca. U 1/3 pacjentów po zawale serca występuje niewydolność serca. Oba te wczesne powikłania (migotanie komór i niewydolność serca)...

Zawał serca

Diagnostyka zawału serca

Główne badania, które należy zrobić u osoby z podejrzeniem zawału, to badania laboratoryjne, EKG, zdjęcie rentgenowskie (RTG), echokardiografię (ECHO serca) oraz koronarografię. Wśród badań krwi, które pomogą w rozpoznaniu wymienić należą markery (czyli...

Zaburzenia snu

Śpiochom grozi zawał serca!

Choroby serca, w tym śmiertelnie groźny zawał, dotykają coraz częściej nawet młodych ludzi. Ma to ścisły związek z naszym trybem życia – bardzo dużo pracujemy, mało lub nieef

Hormonalna terapia zastępcza

HTZ a zawał serca

Choroby układu krążenia to w Polsce najczęstsza przyczyna zgonów, zarówno wśród mężczyzn, jak i u kobiet. Jednak intuicyjnie zazwyczaj kojarzymy zawał serca z płcią męską

Udar mózgu

Zawał mózgu

Mózg to, obok serca, najważniejszy organ ludzkiego organizmu. Reguluje on działanie całego naszego ciała oraz wszystkich funkcji każdej, nawet najmniejszej, komórki. To dzięki komó

Udar mózgu

Czy jesteś narażona na udar?

Ostatnie badania naukowe wskazały na nowy sposób przewidywania ryzyka udaru. Dwa nieinwazyjne badania szyi z użyciem ultradźwiękówpozwalają na identyfikację osób, u których zwężone

Utrata przytomności

Udar cieplny i słoneczny

Udar cieplny i słoneczny

Udar cieplny, inaczej porażenie cieplne, powstaje wskutek przegrzania organizmu. Organizm ma trudności z oddawaniem nadmiaru ciepła. Jego rodzajem jest udar słoneczny, czyli przegrzanie w wyniku silnego nasłonecznienia. Udar słoneczny może pojawić się...