Anemia w ciąży - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka, leczenie

Anemia w ciąży jest bardzo częstym zjawiskiem – dotyczy około 40% kobiet. Ze względu na zmiany fizjologiczne, jakie zachodzą w ciąży, definicja anemii jest nieco inna niż standardowo określana w normach laboratoryjnych.

Polecane wideo:

1. Anemia a ciąża

Żelazo w ciąży

W ciąży trzeba szczególnie dbać o zdrową dietę, która wpływa na zdrowie nie tylko matki, ale i dziecka. Dieta powinna więc zawierać wszystkie składniki...

Podczas ciąży dochodzi do zwiększenia objętości krwi i jej rozcieńczenia, co sprawia, że liczba czerwonych krwinek , zawartość hemoglobiny oraz hematokryt (stosunek procentowy zawartości krwinek czerwonych we krwi do surowicy) są obniżone. Prawdziwa anemia rozpoczyna się w przypadku niedoborów pierwiastków i witamin niezbędnych w procesie krwiotworzenia.

O anemii w ciąży mówimy w sytuacji, kiedy dochodzi do spadku poziomu hemoglobiny (nośnika tlenu w czerwonych krwinkach) poniżej 10 g/dl lub hematokrytu poniżej 30%.

2. Anemia w ciąży - przyczyny

Najczęstszą przyczyną anemii w ciaży(95%) jest niedobór żelaza, który może być wynikiem zbyt małej podaży tego pierwiastka w diecie w stosunku do zwiększonego zapotrzebowania (dostarczanie żelaza do rozwijającego się płodu) lub zaburzeń czynności przewodu pokarmowego i zmniejszonego wchłaniania żelaza.

W ciąży, zwłaszcza zaawansowanej, nierzadko pojawiają się problemy z żylakami odbytu, zwanymi popularnie hemoroidami. Krwawienie z hemoroidów może przyczyniać się do wtórnej utraty żelaza z organizmu.

Anemia w ciążymoże być także spowodowana niedoborem kwasu foliowego lub witaminy B12. Jest to związane ze zwiększonym zapotrzebowaniem na te witaminy przez rozwijający się płód.

3. Anemia w ciąży - objawy

Wczesne objawy anemii mogą być niezauważalne albo mało specyficzne:

Objawy ciężkiej anemii to:

4. Anemia w ciąży - wpływ anemii na przebieg ciąży

W przypadku ciężkiej anemii w ciąży istnieją zagrożenia dla rozwijającego się płodu. W pierwszym trymestrze ciąży może ona powodować zaburzenia zagnieżdżania się jaja płodowego oraz powstanie wad rozwojowych u płodu, a nawet poronienie. W drugim trymestrze ciąży anemia może zaburzać wzrost płodu, a w trzecim trymestrze – być przyczyną przedwczesnego porodu.

Choć anemia w ciąży jest bardzo częstym zjawiskiem, zwykle ma jednak łagodny przebieg. Czynnikami ryzyka ciężkiej anemii mogą być:

5. Anemia w ciąży - diagnostyka

Anemię w ciąży rozpoznaje się na podstawie morfologii krwi obwodowej. Jest to badanie łatwo dostępne i powinno być często wykonywane w czasie ciąży (co 4–6 tygodni). W przypadku niskich wartości hemoglobiny i hematokrytu (określonych w definicji) lekarz zwraca uwagę na pozostałe parametry morfologii, takie jak MCV, czyli objętość krwinki czerwonej, co może być pomocne w rozpoznaniu przyczyny anemii.

  • W przypadku anemii mikrocytarnej (MCV
  • W przypadku anemii makrocytarnej (MCV > 98 fl – duża objętość krwinki) podejrzewa się niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego (obniżenie poziomu B12 lub kwasu foliowego we krwi).

6. Anemia w ciąży - leczenie

Jest uzależnione od stopnia ciężkości anemii oraz jej przyczyny. W przypadku anemii z niedoboru żelaza, o łagodnym nasileniu stosuje się preparaty żelaza doustnie (najczęściej w dawce 120 mg na dzień). Należy pamiętać, aby preparaty zawierające żelazo przyjmować najlepiej 30–60 minut przed posiłkiem, ponieważ pokarm zmniejsza wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego. Tabletki najlepiej popijać niegazowaną wodą mineralną.

W przypadku umiarkowanej niedokrwistości lekarz może zlecić podanie żelaza dożylnie lub doustnie. Podanie żelaza dożylnie pozwala na szybsze uzupełnienie jego niedoboru, co jest ważne szczególnie w przypadku niskich wartości hemoglobiny oraz nasilonych objawów anemii. Niekiedy konieczna jest transfuzja krwi, ale zdarza się to stosunkowo rzadko i zwykle wtedy, kiedy anemia jest wynikiem szybkiej utraty krwi (np. krwawienie z odklejonego łożyska).

Należy wspomnieć także o ewentualnych skutkach ubocznych stosowania preparatów żelaza. Nie zdarzają się one często i zwykle pojawiają się przy stosowaniu dużych dawek żelaza. Skutki uboczne najczęściej dotyczą przewodu pokarmowego. Należą do nich:

Trzeba pamiętać jednak, żeby samowolnie nie odstawiać leczenia, tylko zgłosić się do lekarza, który może zalecić stosowanie innego preparatu doustnego lub podawanie dożylne. W przypadku anemii z niedoboru kwasu foliowego zaleca się doustne uzupełnienie tej witaminy w zwiększonych dawkach.

Anemia z niedoboru witaminy B12 zdarza się bardzo rzadko i w zależności od przyczyny wymaga uzupełniania doustnego lub przy obecności zaburzeń – domięśniowego wchłaniania w przewodzie pokarmowym.

7. Anemii w ciąży - profilaktyka

Profilaktyka obejmuje przede wszystkim stosowanie prawidłowo skomponowanej diety dostarczającej odpowiedniej dawki żelaza oraz kwasu foliowego.

Produkty żywnościowe bogate w żelazo:

Produkty żywnościowe bogate w kwas foliowy:

  • warzywa o ciemnozielonym kolorze/liściaste,
  • fasola, groch,
  • soki z owoców cytrusowych,
  • pieczywo pełnoziarniste.

Aktualnie zaleca się stosowanie preparatów kwasu foliowego już na 6–12 miesięcy przed planowaną ciążą i w jej trakcie. Kobiety w ciąży powinny także przyjmować dodatkowo żelazo w postaci suplementów diety.

Podsumowując, należy stwierdzić, że rozpoznanie i leczenie anemii w ciąży ma ogromne znaczenie dla rozwoju dziecka i zapobiegania powikłaniom.

Komentarze (4)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Anemia w ciąży - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka, leczenie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Anemia w ciąży - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka, leczenie
Rak żołądka - powstawanie, przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Gruczolakorak żołądka

Gruczolakorak żołądka

Na zdjęciu widoczny duży guz o wywiniętych brzegach, z licznymi owrzodzeniami.

Miażdżyca - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, rokowanie, profilaktyka

Zmiany miażdżycowe w tętnicy

Zmiany miażdżycowe w tętnicy

Na zdjęciu mikroskopowym widoczne płytki miażdżycowe wyścielające i zwężające ściany tętnicy.

Szpiczak - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka

Co to jest szpiczak mnogi?

, zaburzenia odporności, częste infekcje, zwłaszcza górnych dróg oddechowych i moczowych. Z czasem pojawiają się jednak objawy osteoporozy, złamania, anemia (...) można go pomylić z przeziębieniem, gdyż daje niecharakterystyczne...

Czerniak - przyczyny, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Czerniak złośliwy - zdjęcia

Czerniak złośliwy - zdjęcia

Czerniaki złośliwe są niezwykle trudne w leczeniu, a dodatkowe niebezpieczeństwo wynika z faktu, że szybko rosną i licznie się rozprzestrzeniają, tworząc nowe przerzuty w organizmie chorego.

Łupież pstry - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka, leczenie

Łupież pstry u kobiety

Łupież pstry u kobiety

Łupież pstry występujący u chorej w obrębie klatki piersiowej.

Rak żołądka - powstawanie, przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Profilaktyka raka żołądka

w Polsce zajmuje drugie miejsce u mężczyzn, a ósme w przypadku kobiet. Czy odpowiednia profilaktyka może uchronić przed rozwojem raka żołądka?

Szpiczak - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka

Przyczyny powstawania szpiczaka

układu odpornościowego i krwionośnego. Stąd objawami szpiczaka są bóle kostne, bóle pleców, osteoporoza, złamania kości, a także anemia, krwawienia (...) mnogiego mogą pojawić się także objawy neurologiczne, takie jak...

Rak żołądka - powstawanie, przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Jak objawia się rak żołądka?

nowotworu złośliwego żołądka jest gastroskopia. Objawy raka żołądka początkowo są identyczne jak objawy wrzodów żołądka. Są to objawy dyspeptyczne (...) , czyli: niestrawność, bóle po jedzeniu, wzdęcia...

Szpiczak - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka

Szpiczak mnogi - zdjęcia

Szpiczak mnogi - zdjęcia

Szpiczak jest nieco częściej diagnozowany u panów, za to aż dwukrotnie częściej pojawia się u przedstawicieli rasy czarnej niż u białej.