Anemia w ciąży

Anemia kobiet w ciąży jest bardzo częstym zjawiskiem – dotyczy około 40% kobiet. Ze względu na zmiany fizjologiczne, jakie zachodzą w ciąży, definicja anemii jest nieco inna niż standardowo określana w normach laboratoryjnych.

Polecane wideo:

1. Anemia a ciąża

Żelazo w ciąży

W ciąży trzeba szczególnie dbać o zdrową dietę, która wpływa na zdrowie nie tylko matki, ale i dziecka. Dieta powinna więc zawierać wszystkie...

Podczas ciąży dochodzi do zwiększenia objętości krwi i jej rozcieńczenia, co sprawia, że liczba czerwonych krwinek , zawartość hemoglobiny oraz hematokryt (stosunek procentowy zawartości krwinek czerwonych we krwi do surowicy) są obniżone. Prawdziwa anemia rozpoczyna się w przypadku niedoborów pierwiastków i witamin niezbędnych w procesie krwiotworzenia.

O anemii w ciąży mówimy w sytuacji, kiedy dochodzi do spadku poziomu hemoglobiny (nośnika tlenu w czerwonych krwinkach) poniżej 10 g/dl lub hematokrytu poniżej 30%.

2. Przyczyny anemii

Najczęstszą przyczyną anemii (95%) jest niedobór żelaza, który może być wynikiem zbyt małej podaży tego pierwiastka w diecie w stosunku do zwiększonego zapotrzebowania (dostarczanie żelaza do rozwijającego się płodu) lub zaburzeń czynności przewodu pokarmowego i zmniejszonego wchłaniania żelaza.

W ciąży, zwłaszcza zaawansowanej, nierzadko pojawiają się problemy z żylakami odbytu, zwanymi popularnie hemoroidami. Krwawienie z hemoroidów może przyczyniać się do wtórnej utraty żelaza z organizmu.

Anemia może być także spowodowana niedoborem kwasu foliowego lub witaminy B12. Jest to związane ze zwiększonym zapotrzebowaniem na te witaminy przez rozwijający się płód.

3. Objawy anemii

Wczesne objawy anemii mogą być niezauważalne albo mało specyficzne:

Objawy ciężkiej anemii to:

4. Wpływ anemii na przebieg ciąży

W przypadku ciężkiej anemii istnieją zagrożenia dla rozwijającego się płodu. W pierwszym trymestrze ciąży może ona powodować zaburzenia zagnieżdżania się jaja płodowego oraz powstanie wad rozwojowych u płodu, a nawet poronienie. W drugim trymestrze ciąży anemia może zaburzać wzrost płodu, a w trzecim trymestrze – być przyczyną przedwczesnego porodu.

Choć anemia jest bardzo częstym zjawiskiem w ciąży, zwykle ma jednak łagodny przebieg. Czynnikami ryzyka ciężkiej anemii mogą być:

5. Diagnostyka anemii

Anemię rozpoznaje się na podstawie morfologii krwi obwodowej. Jest to badanie łatwo dostępne i powinno być często wykonywane w czasie ciąży (co 4–6 tygodni). W przypadku niskich wartości hemoglobiny i hematokrytu (określonych w definicji) lekarz zwraca uwagę na pozostałe parametry morfologii, takie jak MCV, czyli objętość krwinki czerwonej, co może być pomocne w rozpoznaniu przyczyny anemii.

  • W przypadku anemii mikrocytarnej (MCV
  • W przypadku anemii makrocytarnej (MCV > 98 fl – duża objętość krwinki) podejrzewa się niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego (obniżenie poziomu B12 lub kwasu foliowego we krwi).

6. Leczenie anemii

Jest uzależnione od stopnia ciężkości anemii oraz jej przyczyny. W przypadku anemii z niedoboru żelaza, o łagodnym nasileniu stosuje się preparaty żelaza doustnie (najczęściej w dawce 120 mg na dzień). Należy pamiętać, aby preparaty zawierające żelazo przyjmować najlepiej 30–60 minut przed posiłkiem, ponieważ pokarm zmniejsza wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego. Tabletki najlepiej popijać niegazowaną wodą mineralną.

W przypadku umiarkowanej niedokrwistości lekarz może zlecić podanie żelaza dożylnie lub doustnie. Podanie żelaza dożylnie pozwala na szybsze uzupełnienie jego niedoboru, co jest ważne szczególnie w przypadku niskich wartości hemoglobiny oraz nasilonych objawów anemii. Niekiedy konieczna jest transfuzja krwi, ale zdarza się to stosunkowo rzadko i zwykle wtedy, kiedy anemia jest wynikiem szybkiej utraty krwi (np. krwawienie z odklejonego łożyska).

Należy wspomnieć także o ewentualnych skutkach ubocznych stosowania preparatów żelaza. Nie zdarzają się one często i zwykle pojawiają się przy stosowaniu dużych dawek żelaza. Skutki uboczne najczęściej dotyczą przewodu pokarmowego. Należą do nich:

  • zgaga,
  • biegunki,
  • wymioty,
  • zaparcia,
  • nudności,
  • bóle w nadbrzuszu,
  • ciemne zabarwienie stolca.

Trzeba pamiętać jednak, żeby samowolnie nie odstawiać leczenia, tylko zgłosić się do lekarza, który może zalecić stosowanie innego preparatu doustnego lub podawanie dożylne. W przypadku anemii z niedoboru kwasu foliowego zaleca się doustne uzupełnienie tej witaminy w zwiększonych dawkach.

Anemia z niedoboru witaminy B12 zdarza się bardzo rzadko i w zależności od przyczyny wymaga uzupełniania doustnego lub przy obecności zaburzeń – domięśniowego wchłaniania w przewodzie pokarmowym.

7. Profilaktyka anemii w ciąży

Profilaktyka obejmuje przede wszystkim stosowanie prawidłowo skomponowanej diety dostarczającej odpowiedniej dawki żelaza oraz kwasu foliowego.

Produkty żywnościowe bogate w żelazo:

Produkty żywnościowe bogate w kwas foliowy:

  • warzywa o ciemnozielonym kolorze/liściaste,
  • fasola, groch,
  • soki z owoców cytrusowych,
  • pieczywo pełnoziarniste.

Aktualnie zaleca się stosowanie preparatów kwasu foliowego już na 6–12 miesięcy przed planowaną ciążą i w jej trakcie. Kobiety w ciąży powinny także przyjmować dodatkowo żelazo w postaci suplementów diety.

Podsumowując, należy stwierdzić, że rozpoznanie i leczenie anemii w ciąży ma ogromne znaczenie dla rozwoju dziecka i zapobiegania powikłaniom.

Komentarze (4)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Anemia w ciąży
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Anemia w ciąży
Żelazo we krwi

Badania krwi - żelazo

Badania krwi - żelazo

czyli anemia. Bardzo często stan ten może być wynikiem nagłej utraty dużej ilości krwi, upośledzenia procesów wchłaniania żelaza, okresu dojrzewania (...) , ciąży oraz okresu laktacji, a także może on być wynikiem nieodpowiedniej...

Anemia (niedokrwistość)

Cała prawda na temat anemii

Cała prawda na temat anemii

. Oczywiście, są także przypadki szczupłych anemików. Nie znaczy to jednak, że to anemia wywołała niedowagę. Niska masa ciała i anemia mogą mieć to samo (...) poprzez tzw. "wyniszczenie nowotworowe". Jeśli anemia...

Choroby i dolegliwości

Co mówi o zdrowiu stan jamy ustnej?

Co mówi o zdrowiu stan jamy ustnej?

, które po cichu rozwijają się w organizmie. O czym może świadczyć stan jamy ustnej?Anemia, wrzody, leukopatia Biały nalot na języku może być objawem wielu (...) ustnej). Jeśli podejrzewamy, że dopadła nas grzybica, nie zwlekajmy z wizytą...

Badanie krwi

Badania krwi - erytrocyty

Badania krwi - erytrocyty

, hemolizy bądź też późnego okresu ciąży. Stan ten bardzo często występuje niektórych formach anemii. Anemia inaczej zwana niedokrwistością to stan

Problemy z włosami

9 przyczyn wypadania włosów

9 przyczyn wypadania włosów

(nie jest on wskazany dla kobiet w ciąży).Łysienie telogenowe Łysienie telogenowe, czyli gwałtowna utrata włosów, to zjawisko, które może wystąpić po operacji (...) , ciąży, w wyniku gwałtownej utraty masy ciała bądź...

Rozwój płodu

Zdjęcia płodu

Zdjęcia płodu

Płód w 32 tygodniu ciąży, na zdjęciu widoczne żeńskie narządy płciowe Płód w 26 tygodniu ciąży, na zdjęciu widoczne męskie narządy płciowe Płód w 32 (...) tygodniu ciąży, na zdjęciu widoczne męskie...

Żelazo

6 oznak niedoboru żelaza, które często lekceważymy

6 oznak niedoboru żelaza, które często lekceważymy

. Wypadanie włosów Niedobór żelaza i rozwijająca się wskutek jego braku anemia to także przyczyna stopniowej utraty włosów. Dzieje się tak, ponieważ dochodzi (...) postać dolegliwości może mieć związek właśnie z niedoborem żelaza. Potwierdza...

Czy w ciąży mogę...?

Palenie tytoniu w ciąży

Palenie tytoniu w ciąży

Palenie papierosów w okresie ciąży dramatycznie zwiększa ryzyko śmierci łóżeczkowej u dzieci.