Anemia w ciąży - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka, leczenie

Anemia w ciąży jest bardzo częstym zjawiskiem – dotyczy około 40% kobiet. Ze względu na zmiany fizjologiczne, jakie zachodzą w ciąży, definicja anemii jest nieco inna niż standardowo określana w normach laboratoryjnych.

1. Anemia a ciąża

Żelazo w ciąży
Żelazo w ciąży

W ciąży trzeba szczególnie dbać o zdrową dietę, która wpływa na zdrowie nie tylko matki, ale i dziecka....

zobacz galerię

Podczas ciąży dochodzi do zwiększenia objętości krwi i jej rozcieńczenia, co sprawia, że liczba czerwonych krwinek , zawartość hemoglobiny oraz hematokryt (stosunek procentowy zawartości krwinek czerwonych we krwi do surowicy) są obniżone. Prawdziwa anemia rozpoczyna się w przypadku niedoborów pierwiastków i witamin niezbędnych w procesie krwiotworzenia.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czym jest ból?"

O anemii w ciąży mówimy w sytuacji, kiedy dochodzi do spadku poziomu hemoglobiny (nośnika tlenu w czerwonych krwinkach) poniżej 10 g/dl lub hematokrytu poniżej 30%.

2. Anemia w ciąży - przyczyny

Najczęstszą przyczyną anemii w ciaży(95%) jest niedobór żelaza, który może być wynikiem zbyt małej podaży tego pierwiastka w diecie w stosunku do zwiększonego zapotrzebowania (dostarczanie żelaza do rozwijającego się płodu) lub zaburzeń czynności przewodu pokarmowego i zmniejszonego wchłaniania żelaza.

W ciąży, zwłaszcza zaawansowanej, nierzadko pojawiają się problemy z żylakami odbytu, zwanymi popularnie hemoroidami. Krwawienie z hemoroidów może przyczyniać się do wtórnej utraty żelaza z organizmu.

Anemia w ciążymoże być także spowodowana niedoborem kwasu foliowego lub witaminy B12. Jest to związane ze zwiększonym zapotrzebowaniem na te witaminy przez rozwijający się płód.

3. Anemia w ciąży - objawy

Wczesne objawy anemii mogą być niezauważalne albo mało specyficzne:

Objawy ciężkiej anemii to:

4. Anemia w ciąży - wpływ anemii na przebieg ciąży

W przypadku ciężkiej anemii w ciąży istnieją zagrożenia dla rozwijającego się płodu. W pierwszym trymestrze ciąży może ona powodować zaburzenia zagnieżdżania się jaja płodowego oraz powstanie wad rozwojowych u płodu, a nawet poronienie. W drugim trymestrze ciąży anemia może zaburzać wzrost płodu, a w trzecim trymestrze – być przyczyną przedwczesnego porodu.

Choć anemia w ciąży jest bardzo częstym zjawiskiem, zwykle ma jednak łagodny przebieg. Czynnikami ryzyka ciężkiej anemii mogą być:

5. Anemia w ciąży - diagnostyka

Anemię w ciąży rozpoznaje się na podstawie morfologii krwi obwodowej. Jest to badanie łatwo dostępne i powinno być często wykonywane w czasie ciąży (co 4–6 tygodni). W przypadku niskich wartości hemoglobiny i hematokrytu (określonych w definicji) lekarz zwraca uwagę na pozostałe parametry morfologii, takie jak MCV, czyli objętość krwinki czerwonej, co może być pomocne w rozpoznaniu przyczyny anemii.

  • W przypadku anemii mikrocytarnej (MCV
  • W przypadku anemii makrocytarnej (MCV > 98 fl – duża objętość krwinki) podejrzewa się niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego (obniżenie poziomu B12 lub kwasu foliowego we krwi).

6. Anemia w ciąży - leczenie

Jest uzależnione od stopnia ciężkości anemii oraz jej przyczyny. W przypadku anemii z niedoboru żelaza, o łagodnym nasileniu stosuje się preparaty żelaza doustnie (najczęściej w dawce 120 mg na dzień). Należy pamiętać, aby preparaty zawierające żelazo przyjmować najlepiej 30–60 minut przed posiłkiem, ponieważ pokarm zmniejsza wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego. Tabletki najlepiej popijać niegazowaną wodą mineralną.

W przypadku umiarkowanej niedokrwistości lekarz może zlecić podanie żelaza dożylnie lub doustnie. Podanie żelaza dożylnie pozwala na szybsze uzupełnienie jego niedoboru, co jest ważne szczególnie w przypadku niskich wartości hemoglobiny oraz nasilonych objawów anemii. Niekiedy konieczna jest transfuzja krwi, ale zdarza się to stosunkowo rzadko i zwykle wtedy, kiedy anemia jest wynikiem szybkiej utraty krwi (np. krwawienie z odklejonego łożyska).

Należy wspomnieć także o ewentualnych skutkach ubocznych stosowania preparatów żelaza. Nie zdarzają się one często i zwykle pojawiają się przy stosowaniu dużych dawek żelaza. Skutki uboczne najczęściej dotyczą przewodu pokarmowego. Należą do nich:

Trzeba pamiętać jednak, żeby samowolnie nie odstawiać leczenia, tylko zgłosić się do lekarza, który może zalecić stosowanie innego preparatu doustnego lub podawanie dożylne. W przypadku anemii z niedoboru kwasu foliowego zaleca się doustne uzupełnienie tej witaminy w zwiększonych dawkach.

Anemia z niedoboru witaminy B12 zdarza się bardzo rzadko i w zależności od przyczyny wymaga uzupełniania doustnego lub przy obecności zaburzeń – domięśniowego wchłaniania w przewodzie pokarmowym.

7. Anemii w ciąży - profilaktyka

Profilaktyka obejmuje przede wszystkim stosowanie prawidłowo skomponowanej diety dostarczającej odpowiedniej dawki żelaza oraz kwasu foliowego.

Produkty żywnościowe bogate w żelazo:

Produkty żywnościowe bogate w kwas foliowy:

  • warzywa o ciemnozielonym kolorze/liściaste,
  • fasola, groch,
  • soki z owoców cytrusowych,
  • pieczywo pełnoziarniste.

Aktualnie zaleca się stosowanie preparatów kwasu foliowego już na 6–12 miesięcy przed planowaną ciążą i w jej trakcie. Kobiety w ciąży powinny także przyjmować dodatkowo żelazo w postaci suplementów diety.

Podsumowując, należy stwierdzić, że rozpoznanie i leczenie anemii w ciąży ma ogromne znaczenie dla rozwoju dziecka i zapobiegania powikłaniom.

spis treści
rozwiń
Następny artykuł: Objawy

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!