Anemia w ciąży - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka, leczenie

Anemia w ciąży jest bardzo częstym zjawiskiem – dotyczy około 40% kobiet. Ze względu na zmiany fizjologiczne, jakie zachodzą w ciąży, definicja anemii jest nieco inna niż standardowo określana w normach laboratoryjnych.

Anemia a ciąża

Żelazo w ciąży

W ciąży trzeba szczególnie dbać o zdrową dietę, która wpływa na zdrowie nie tylko matki, ale i dziecka. Dieta powinna więc zawierać wszystkie składniki...

Podczas ciąży dochodzi do zwiększenia objętości krwi i jej rozcieńczenia, co sprawia, że liczba czerwonych krwinek , zawartość hemoglobiny oraz hematokryt (stosunek procentowy zawartości krwinek czerwonych we krwi do surowicy) są obniżone. Prawdziwa anemia rozpoczyna się w przypadku niedoborów pierwiastków i witamin niezbędnych w procesie krwiotworzenia.

Polecane wideo:

O anemii w ciąży mówimy w sytuacji, kiedy dochodzi do spadku poziomu hemoglobiny (nośnika tlenu w czerwonych krwinkach) poniżej 10 g/dl lub hematokrytu poniżej 30%.

Anemia w ciąży - przyczyny

Najczęstszą przyczyną anemii w ciaży(95%) jest niedobór żelaza, który może być wynikiem zbyt małej podaży tego pierwiastka w diecie w stosunku do zwiększonego zapotrzebowania (dostarczanie żelaza do rozwijającego się płodu) lub zaburzeń czynności przewodu pokarmowego i zmniejszonego wchłaniania żelaza.

W ciąży, zwłaszcza zaawansowanej, nierzadko pojawiają się problemy z żylakami odbytu, zwanymi popularnie hemoroidami. Krwawienie z hemoroidów może przyczyniać się do wtórnej utraty żelaza z organizmu.

Anemia w ciążymoże być także spowodowana niedoborem kwasu foliowego lub witaminy B12. Jest to związane ze zwiększonym zapotrzebowaniem na te witaminy przez rozwijający się płód.

Anemia w ciąży - objawy

Wczesne objawy anemii mogą być niezauważalne albo mało specyficzne:

Objawy ciężkiej anemii to:

Anemia w ciąży - wpływ anemii na przebieg ciąży

W przypadku ciężkiej anemii w ciąży istnieją zagrożenia dla rozwijającego się płodu. W pierwszym trymestrze ciąży może ona powodować zaburzenia zagnieżdżania się jaja płodowego oraz powstanie wad rozwojowych u płodu, a nawet poronienie. W drugim trymestrze ciąży anemia może zaburzać wzrost płodu, a w trzecim trymestrze – być przyczyną przedwczesnego porodu.

Choć anemia w ciąży jest bardzo częstym zjawiskiem, zwykle ma jednak łagodny przebieg. Czynnikami ryzyka ciężkiej anemii mogą być:

Anemia w ciąży - diagnostyka

Anemię w ciąży rozpoznaje się na podstawie morfologii krwi obwodowej. Jest to badanie łatwo dostępne i powinno być często wykonywane w czasie ciąży (co 4–6 tygodni). W przypadku niskich wartości hemoglobiny i hematokrytu (określonych w definicji) lekarz zwraca uwagę na pozostałe parametry morfologii, takie jak MCV, czyli objętość krwinki czerwonej, co może być pomocne w rozpoznaniu przyczyny anemii.

  • W przypadku anemii mikrocytarnej (MCV
  • W przypadku anemii makrocytarnej (MCV > 98 fl – duża objętość krwinki) podejrzewa się niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego (obniżenie poziomu B12 lub kwasu foliowego we krwi).

Anemia w ciąży - leczenie

Jest uzależnione od stopnia ciężkości anemii oraz jej przyczyny. W przypadku anemii z niedoboru żelaza, o łagodnym nasileniu stosuje się preparaty żelaza doustnie (najczęściej w dawce 120 mg na dzień). Należy pamiętać, aby preparaty zawierające żelazo przyjmować najlepiej 30–60 minut przed posiłkiem, ponieważ pokarm zmniejsza wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego. Tabletki najlepiej popijać niegazowaną wodą mineralną.

W przypadku umiarkowanej niedokrwistości lekarz może zlecić podanie żelaza dożylnie lub doustnie. Podanie żelaza dożylnie pozwala na szybsze uzupełnienie jego niedoboru, co jest ważne szczególnie w przypadku niskich wartości hemoglobiny oraz nasilonych objawów anemii. Niekiedy konieczna jest transfuzja krwi, ale zdarza się to stosunkowo rzadko i zwykle wtedy, kiedy anemia jest wynikiem szybkiej utraty krwi (np. krwawienie z odklejonego łożyska).

Należy wspomnieć także o ewentualnych skutkach ubocznych stosowania preparatów żelaza. Nie zdarzają się one często i zwykle pojawiają się przy stosowaniu dużych dawek żelaza. Skutki uboczne najczęściej dotyczą przewodu pokarmowego. Należą do nich:

Trzeba pamiętać jednak, żeby samowolnie nie odstawiać leczenia, tylko zgłosić się do lekarza, który może zalecić stosowanie innego preparatu doustnego lub podawanie dożylne. W przypadku anemii z niedoboru kwasu foliowego zaleca się doustne uzupełnienie tej witaminy w zwiększonych dawkach.

Anemia z niedoboru witaminy B12 zdarza się bardzo rzadko i w zależności od przyczyny wymaga uzupełniania doustnego lub przy obecności zaburzeń – domięśniowego wchłaniania w przewodzie pokarmowym.

Anemii w ciąży - profilaktyka

Profilaktyka obejmuje przede wszystkim stosowanie prawidłowo skomponowanej diety dostarczającej odpowiedniej dawki żelaza oraz kwasu foliowego.

Produkty żywnościowe bogate w żelazo:

Produkty żywnościowe bogate w kwas foliowy:

  • warzywa o ciemnozielonym kolorze/liściaste,
  • fasola, groch,
  • soki z owoców cytrusowych,
  • pieczywo pełnoziarniste.

Aktualnie zaleca się stosowanie preparatów kwasu foliowego już na 6–12 miesięcy przed planowaną ciążą i w jej trakcie. Kobiety w ciąży powinny także przyjmować dodatkowo żelazo w postaci suplementów diety.

Podsumowując, należy stwierdzić, że rozpoznanie i leczenie anemii w ciąży ma ogromne znaczenie dla rozwoju dziecka i zapobiegania powikłaniom.

Komentarze (4)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Anemia w ciąży - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka, leczenie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Ból serca

Michał1028 • ostatni post 19 godzin temu

1

Pomocni lekarze

Artykuły Anemia w ciąży - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka, leczenie
Rak żołądka - powstawanie, przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Gruczolakorak żołądka

Gruczolakorak żołądka

Na zdjęciu widoczny duży guz o wywiniętych brzegach, z licznymi owrzodzeniami.

Miażdżyca - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, rokowanie, profilaktyka

Zmiany miażdżycowe w tętnicy

Zmiany miażdżycowe w tętnicy

Na zdjęciu mikroskopowym widoczne płytki miażdżycowe wyścielające i zwężające ściany tętnicy.

Szpiczak - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka

Co to jest szpiczak mnogi?

, zaburzenia odporności, częste infekcje, zwłaszcza górnych dróg oddechowych i moczowych. Z czasem pojawiają się jednak objawy osteoporozy, złamania, anemia (...) można go pomylić z przeziębieniem, gdyż daje niecharakterystyczne...

Czerniak - przyczyny, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Czerniak złośliwy - zdjęcia

Czerniak złośliwy - zdjęcia

Czerniaki złośliwe są niezwykle trudne w leczeniu, a dodatkowe niebezpieczeństwo wynika z faktu, że szybko rosną i licznie się rozprzestrzeniają, tworząc nowe przerzuty w organizmie chorego.

Łupież pstry - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka, leczenie

Łupież pstry u kobiety

Łupież pstry u kobiety

Łupież pstry występujący u chorej w obrębie klatki piersiowej.

Rak żołądka - powstawanie, przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Diagnostyka raka żołądka

Takie pomiary jak ocena głębokości naciekania przez guz pierwotny poszczególnych warstw ściany żołądka, określenie liczby zajętych regionalnych węzłów chłonnych oraz określenie, czy są obecne odległe przerzuty pozwalają dokładniej określić stopień zaawansowania...

Rak żołądka - powstawanie, przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Profilaktyka raka żołądka

w Polsce zajmuje drugie miejsce u mężczyzn, a ósme w przypadku kobiet. Czy odpowiednia profilaktyka może uchronić przed rozwojem raka żołądka?

Leczenie astmy

Odczulanie w astmie

zmiany, które znacznie obniżają komfort życia. Istnieją jednak sposoby, aby nieco złagodzić skutki tego schorzenia. Profilaktyka pierwotna (...) jednak nie potwierdzono. Profilaktyka wtórna - dotyczy astmy zawodowej,...

Szpiczak - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka

Przyczyny powstawania szpiczaka

układu odpornościowego i krwionośnego. Stąd objawami szpiczaka są bóle kostne, bóle pleców, osteoporoza, złamania kości, a także anemia, krwawienia (...) mnogiego mogą pojawić się także objawy neurologiczne, takie jak...