Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Antygen nowotworowy CA 15-3

Antygen nowotworowy CA 15-3 należy do grupy, tzw. markerów nowotworowych, czyli substancji, których obecność we krwi w podwyższonych stężeniach może świadczyć o wystąpieniu określonego rodzaju nowotworu. CA 15-3 jest to cząsteczka, która wchodzi w skład komórek gruczołu piersiowego i w pewnych ilościach jest z niego uwalniana do krwioobiegu. Antygen ten występuje prawidłowo również w zdrowym gruczole, jednak w przypadku raka piersi jest on wytwarzany i uwalniany w znacznie większych ilościach niż normalnie i z tego względu jest wykorzystywany zarówno w diagnostyce, jak i monitorowaniu leczenia raka piersi.

1. Wskazania do badania antygenu CA 15-3

Badanie poziomu markera CA 15-3 we krwi wykonywane jest w celu monitorowania leczenia raka piersi, a także w celu wykrycia, czy nie doszło do nawrotu raka piersi czy pojawienia się przerzutów raka piersi, głównie w wątrobie lub do kości. Nie zaleca się wykonywania oznaczenia markera CA 15-3 w celu wykrywania raka piersi, ponieważ jego podwyższony poziom może być spowodowany innymi czynnikami. W diagnozowaniu raka piersi zaleca się wykonanie innych badań piersi, np. badania USG, mammografii. Oznaczenie markera CA 15-3 powinno zostać wykonane przed rozpoczęciem leczenia. Wysoki poziom CA 15-3 może wskazywać na zaawansowaną postać raka piersi. Należy jednak pamiętać, że badanie to nie jest tak do końca skuteczne i może dawać wiele wyników fałszywie dodatnich, a także w wielu przypadkach nie wykryć rozwijającego się nowotworu piersi.

Najbardziej skuteczny okazuje się w wykrywaniu nowotworów znacznie zaawansowanych, zwłaszcza gdy istnieją odległe przerzuty. Użyteczny jest także w monitorowaniu, czy leczenie raka piersi za pomocą chemioterapii lub hormonoterapii przynosi oczekiwany efekt. W takich sytuacjach oznacza się poziom antygenu przed zastosowaniem leczenia, a następnie kontroluje się co jakiś czas jego poziom w trakcie trwania terapii. Jeśli w kolejnych oznaczeniach ilość wykrywanego antygenu obniża się, to możemy stwierdzić, że zastosowane leczenie jest efektywne. Również po zakończeniu chemioterapii lub hormonoterapii należy co pewien czas badać stężenie CA 15-3, ponieważ nagły wzrost jego ilości może świadczyć o miejscowej wznowie lub o ujawnieniu się przerzutów do odległych narządów.

Znacznie mniejsza jest skuteczność badania antygenu CA 15-3 w wykrywaniu wczesnych postaci raka piersi oraz w monitorowaniu po leczeniu chirurgicznym.

Dla zwiększenia czułości badania tego antygenu niektórzy zalecają jednoczesne oznaczanie innych antygenów nowotworowych takich jak CEA, MCA, CA 27.29, CA 549, jednak nie wydaje się to w istotny sposób poprawiać skuteczności tego oznaczenia.

2. Sposób oznaczania i interpretacja wyników badania antygenu CA 15-3

Do badania poziomu antygenu CA 15-3 pobiera się próbkę krwi najczęściej z żyły łokciowej. Ilość antygenu w zależności od laboratorium oznacza się różnymi metodami immunologicznymi. Z tego względu, że istnieje wiele form tego antygenu, trudno jest ściśle wyznaczyć zakres wartości prawidłowych. Na ogół przyjmuje się za normę poziom od 15 do 30 U/ml.

Im poziom CA 15-3 jest wyższy, tym bardziej prawdopodobne jest wystąpienie raka piersi u badanej pacjentki, a także prawdopodobnie wyższy stopień jego zaawansowania. Należy jednak pamiętać, że podwyższony i to nawet dość znacznie poziom tego antygenu występuje także u kobiet chorych na raka jajnika, szyjki macicy, endometrium oraz u chorych na niedrobnokomórkowego raka płuca. Ponadto może on także wzrastać, gdy występują niezłośliwe zmiany w piersiach, jajnikach, przewodzie pokarmowym i płucach, a także w przypadkach zapalenia lub marskości wątroby oraz u kobiet w trzecim trymestrze ciąży.

Nie ma prostego sposobu na obniżenie poziomu CA 15-3. Jego poziom może zmniejszyć się w wyniku zastosowanego leczenia raka. Czasami jednak może utrzymywać się na pewnym poziomie, szczególnie w przypadku zmian o charakterze niezłośliwym.

Oznaczenie markera CA 15-3 zaleca się przeprowadzić także z innymi badaniami, do których zaliczamy:

  • receptory estrogenowe;
  • receptory progesteronowe;
  • badania genetyczne Her2/neu;
  • badania genetyczne BRCA1 i BRCA2.

Badanie poziomu markera Ca 15-3 chociaż nie jest badaniem bardzo czułym i specyficznym, warto je wykonać po zdiagnozowaniu raka piersi. Ułatwi ono określić typ zmian nowotworowych w piersi, stopień jego zaawansowania i dostarczy informacji, czy obecne są przerzuty do innych narządów. Oznaczenia CA 15-3 należy wykonać powtórnie także w trakcie chemioterapii i hormonoterapii oraz po zakończeniu leczenia raka piersi.

Bibliografia

  • Hyla-Klekot L., Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - Zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4301-3
  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Perek D. (red.) HARRISON - Onkologia, Czelej, Lublin 2009, ISBN 978-83-7563-008-4

Źródła zewnętrzne

Magdalena Pikul,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Antygen nowotworowy CA 15-3 - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Antygen nowotworowy CA 15-3
Normy laboratoryjne

Antygen nowotworowy CA-125

Antygen nowotworowy CA-125 jest jednym z markerów nowotworowych, których oznaczanie w surowicy krwi może być pomocne w wykrywaniu i kontroli leczenia różnych rodzajów nowotworów. Antygen CA-125 jest glikoproteiną błon komórkowych, która w zdrowym organizmie...

Normy laboratoryjne

Antygen nowotworowy CA 19-9

CA 19-9 to antygen nowotworowy (inaczej marker nowotworowy) towarzyszący nowotworom przewodu pokarmowego. Jest uznany za specyficzny marker raka trzustki, ale jego znacznie podwyższony poziom stwierdza się również w nowotworach złośliwych pęcherzyka żółciowego,...

Normy laboratoryjne

Antygen rakowo-płodowy (CEA)

Według Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej, wśród markerów charakteryzujących stadium rozwoju guza, najczęściej badanym wskaźnikiem nowotworowym jest antygen karcinoembrionalny (ang. carcinoembrionic antigen-CEA). Antygen rakowo-płodowy to...

Normy laboratoryjne

Antygen specyficzny gruczołu krokowego (PSA)

PSA (ang. Prostate-Specific Antigen) to antygen swoisty dla prostaty. Jest on użytecznym narzędziem dla wczesnego wykrywania raka gruczołu krokowego. PSA jest substancją produkowaną przez komórki gruczołowe stercza (prostaty), która została wykryta...