ASO - charakterystyka, zastosowanie, normy, wskazania

ASO to badanie, które najczęściej wykorzystywane jest do wykrywania zakażeń organizmu paciorkowcami z grupy A. Są one jedną z przyczyn zapalenia gardła (anginy) czy zakażeń skóry. Badanie ASO wykorzystywane jest także w diagnostyce chorób reumatycznych.

Zobacz film: "Jak stosować antybiotyki? Obejrzyj nasz film:"

1. ASO - charakterystyka

ASO to skrót od badania o nazwie odczyn antystreptolizynowy. Badanie ASO zlecane jest przede wszystkim w celu stwierdzenia, czy dana osoba przebyła w niedawnym czasie zakażenie wywołane przez paciorkowce grupy A (np. Streptococcus pyogenes). W większości przypadków zakażenia paciorkowcem (np. w postaci anginy, róży, szkarlatyny itd.) są rozpoznawane na podstawie objawów klinicznych i leczone antybiotykami.

Zdarzają się jednak przypadki, gdy zakażenie paciorkowcem nie powoduje żadnych objawów i może się samoograniczać bez leczenia. Niezależnie od tego, czy zakażenie paciorkowcem przebiegało w postaci objawowej, czy też nie, prowadzić może do rozwoju groźnych powikłań, jak np. gorączka reumatyczna lub ostre popaciorkowcowe zapalenie nerek.

Badanie ASO jest wskazane głównie u osób z objawami sugerującymi rozwój wyżej wymienionych powikłań, w celu potwierdzenia ich popaciorkowcowej etiologii i różnicowania z innymi chorobami nerek, serca czy OUN, które mogą objawiać się w podobny sposób.

Reumatoidalne zapalenie stawów (prezentacja edukacyjna)
Reumatoidalne zapalenie stawów (prezentacja edukacyjna) [13 zdjęć]

Co to jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)? Jest to choroba autoimmunologiczna, która powoduje...

zobacz galerię

2. ASO - zastosowanie

ASO to badanie polegające na poszukiwaniu i oznaczaniu we krwi chorego przeciwciał produkowanych przez jego układ odpornościowy w odpowiedzi na dostanie się do organizmu paciorkowców. Przeciwciała te, jak sama nazwa wskazuje, skierowane są przeciwko pozakomórkowemu antygenowi paciorkowca - streptolizynie O. Substancja ta, to enzym wytwarzany przez paciorkowce.

Streptolizyna odpowiada za zdolność paciorkowców do hemolizy, czyli do niszczenia krwinek czerwonych, znajdujących się w pożywce, na której hoduje się te bakterie. Pożywka ta zawiera agar z krwinkami barana i ma kolor czerwony. Gdy posieje się na niej paciorkowce, niszczą one krwinki baranie, co prowadzi do zmiany barwy podłoża, na zieloną - w przypadku paciorkowców α-hemolizujących lub całkowicie przezroczystą - w przypadku groźniejszych i odpowiedzialnych za większość chorób paciorkowców β-hemolizujących.

Streptolizyna O jest substancją immunogenną, tzn. ma zdolność pobudzania układu immunologicznego do produkcji przeciwciał przeciw niej. To właśnie miano tych przeciwciał oznaczane jest w badaniu ASO i wykorzystywane jest jako wskaźnik świeżego lub przebytego zakażenia tymi bakteriami.

3. ASO - normy

ASO powinno być analizowane w oparciu o normy przedstawione na wyniku badania. Prawidłowy poziom ASO we krwi wynosi od 10 do 200 IU/ml. Za podwyższone wartości ASO uznaje się poziomy ASO przekraczające 250 IU/ml u dorosłych oraz 333 UI/ ml u dzieci powyżej 5 lat.

PYTANIA I ODPOWIEDZI LEKARZY NA TEN TEMAT

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

4. ASO - wskazania

ASO powinno zostać zbadane głównie u osób, u których występują objawy sugerujące rozwój groźnych powikłań zakażenia paciorkowcami.

Wskazaniem do wykonania ASO jest:

  • gorączka reumatyczna, która, oprócz gorączki, charakteryzuje się zapaleniem serca, zapaleniem stawów oraz objawami neurologicznymi w postaci pląsawicy (zmiany w stawach są zazwyczaj odwracalne, natomiast choroba może pozostawiać po sobie trwałe uszkodzenia zastawek serca, czyli prowadzić do rozwoju nabytej wady serca);
  • ostre paciorkowcowe zapalenie kłębuszków nerkowych, będące zazwyczaj następstwem zakażeń skóry lub gardła przez paciorkowce i objawiające się obrzękami, zwłaszcza na twarzy, rozwojem nadciśnienia tętniczego oraz oddawaniem ciemnego moczu z powodu zawartości w nim krwinek czerwonych (tzw. hematuria).

Pomiar ASO w tym przypadku pomaga zdiagnozować powyższe powikłania, zaklasyfikować je jako popaciorkowcowe, zróżnicować od innych, podobnie przebiegających schorzeń i wprowadzić odpowiednie leczenie.

Infekcje, które najczęściej atakują latem
Infekcje, które najczęściej atakują latem [7 zdjęć]

Anginę (bakteryjne zapalenie migdałków) wywołują paciorkowce,najczęściej przenoszone drogą kropelkową....

zobacz galerię

Przeciwciała ASO produkowane są zazwyczaj w okresie od tygodnia do miesiąca, od wystąpienia zakażenia paciorkowcem. Szczytowy poziom ASO pojawia się w ok. 4 do 6 tygodni od zakażenia, po czym następuje jego spadek.

Badanie poziomu ASO zazwyczaj przeprowadza się kilkakrotnie, w celu obserwacji ewolucji miana przeciwciał ASO w czasie. Jeżeli w kolejnych badaniach poziom ASO narasta, jest to pewne potwierdzenie przebycia zakażenia paciorkowcem β-hemolizującym grupy A. Zmiany poziomu ASO w czasie mogą też służyć monitorowaniu skuteczności leczenia zakażenia paciorkowcem.

Należy pamiętać, że na podstawie zbadania poziomu ASO nie można przewidzieć, czy wystąpią powikłania po infekcji paciorkowcem, czy też nie, a także określić rodzaju i stopnia nasilenia choroby.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!