ASO

Odczyn ASO to badanie, które najczęściej wykorzystywane jest do wykrywania zakażeń organizmu paciorkowcami z grupy A. Są one jedną z przyczyn zapalenia gardła, anginy czy zakażeń skóry. Badanie ASO wykorzystywane jest także w diagnostyce chorób reumatycznych.

ASO to skrót od badania o nazwie odczyn antystreptolizynowy. Jest to badanie zlecane przede wszystkim w celu stwierdzenia, czy dana osoba przebyła w niedawnym czasie zakażenie wywołane przez paciorkowce grupy A (np. Streptococcus pyogenes). W większości przypadków zakażenia paciorkowcem (np. w postaci anginy, róży, szkarlatyny itd.) są rozpoznawane na podstawie objawów klinicznych i leczone antybiotykami. Zdarzają się jednak przypadki, gdy zakażenie paciorkowcem nie powoduje żadnych objawów i może się samoograniczać bez leczenia. Niezależnie od tego, czy zakażenie paciorkowcem przebiegało w postaci objawowej, czy też nie, prowadzić może do rozwoju groźnych powikłań, jak np. gorączka reumatyczna lub ostre popaciorkowcowe zapalenie nerek. Badanie ASO jest wskazane głównie u osób z objawami sugerującymi rozwój wyżej wymienionych powikłań, w celu potwierdzenia ich popaciorkowcowej etiologii i różnicowania z innymi chorobami nerek, serca czy OUN, które mogą objawiać się w podobny sposób.

Polecane wideo:

1. Charakterystyka odczynu antystreptolizynowego (ASO)

Badanie ASO to poszukiwanie i oznaczanie we krwi chorego przeciwciał produkowanych przez jego układ odpornościowy w odpowiedzi na dostanie się do organizmu paciorkowców. Przeciwciała te, jak sama nazwa wskazuje, skierowane są przeciwko pozakomórkowemu antygenowi paciorkowca - streptolizynie O. Substancja ta, to enzym wytwarzany przez paciorkowce. Streptolizyna odpowiada za zdolność paciorkowców do hemolizy, czyli do niszczenia krwinek czerwonych, znajdujących się w pożywce, na której hoduje się te bakterie. Pożywka ta zawiera agar z krwinkami barana i ma kolor czerwony. Gdy posieje się na niej paciorkowce, niszczą one krwinki baranie, co prowadzi do zmiany barwy podłoża, na zieloną - w przypadku paciorkowców α-hemolizujących lub całkowicie przezroczystą - w przypadku groźniejszych i odpowiedzialnych za większość chorób paciorkowców β-hemolizujących.

Streptolizyna O jest substancją immunogenną, tzn. ma zdolność pobudzania układu immunologicznego do produkcji przeciwciał przeciw niej. To właśnie miano tych przeciwciał oznaczane jest w badaniu ASO i wykorzystywane jako wskaźnik świeżego lub przebytego zakażenia tymi bakteriami.

2. Normy dla ASO oraz znaczenie podwyższonych wartości ASO

Prawidłowy poziom ASO we krwi wynosi od 10 do 200 IU/ml. Za podwyższone wartości uznaje się poziomy ASO przekraczające 250 IU/ml u dorosłych oraz 333 UI/ ml u dzieci powyżej 5 lat.
Badanie poziomu ASO zalecane jest głównie u osób, u których występują objawy sugerujące rozwój groźnych powikłań zakażenia paciorkowcami.

Należą do nich:

  • gorączka reumatyczna, która, oprócz gorączki, charakteryzuje się zapaleniem serca, zapaleniem stawów oraz objawami neurologicznymi w postaci pląsawicy (zmiany w stawach są zazwyczaj odwracalne, natomiast choroba może pozostawiać po sobie trwałe uszkodzenia zastawek serca, czyli prowadzić do rozwoju nabytej wady serca);
  • ostre paciorkowcowe zapalenie kłębuszków nerkowych, będące zazwyczaj następstwem zakażeń skóry lub gardła przez paciorkowce i objawiające się obrzękami, zwłaszcza na twarzy, rozwojem nadciśnienia tętniczego oraz oddawaniem ciemnego moczu z powodu zawartości w nim krwinek czerwonych (tzw. hematuria).

Pomiar miana przeciwciał antystreptolizynowych w tym przypadku pomaga zdiagnozować powyższe powikłania, zaklasyfikować je jako popaciorkowcowe, zróżnicować od innych, podobnie przebiegających schorzeń i wprowadzić odpowiednie leczenie.
Przeciwciała ASO produkowane są zazwyczaj w okresie od tygodnia do miesiąca, od wystąpienia zakażenia paciorkowcem. Szczytowy poziom ASO pojawia się w ok. 4 do 6 tygodni od zakażenia, po czym następuje jego spadek.
Badanie poziomu ASO zazwyczaj przeprowadza się kilkakrotnie, w celu obserwacji ewolucji miana przeciwciał w czasie. Jeżeli w kolejnych badaniach poziom przeciwciał antystreptolizynowych narasta, jest to pewne potwierdzenie przebycia zakażenia paciorkowcem β-hemolizującym grupy A. Zmiany poziomu ASO w czasie mogą też służyć monitorowaniu skuteczności leczenia zakażenia paciorkowcem.
Należy pamiętać, że na podstawie zbadania poziomu ASO nie można przewidzieć, czy wystąpią powikłania po infekcji paciorkowcem, czy też nie, a także określić rodzaju i stopnia nasilenia choroby.

Ewelina Rogowska, 6 miesięcy temu

Bibliografia

  • Virella G. Mikrobiologia i choroby zakaźne, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 978-83-85842-59-0
  • Hyla-Klekot L., Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - Zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4301-3
  • Milanowski A. (red.), Pediatria, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-098-6

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze (6)
~Iza31
~Iza31 11 miesięcy temu

SYN 3 latka zlapal paciorkowca .Aso mial wtedy wysokie.Mamy dobrego dr.Podczas inf.mial antyiotyk 10 dni.po jakims czasie zrobilismy aso ponownie i niewiele spadlo.wowczas zeby zapobiec goraczce reumatacznej lekarz zastosowal kukilkutyg.kuracje mala dawka ospenu.aso zmalalo.@~Magda:

Odpowiedz
~Wioleta
~Wioleta ponad rok temu

@~Magda: Moja corka miala szkarlatyne w marcu 2014r. 2tyg temu zrobiłam jej ASO i wyszlo 1453. tydzien byla na antybiotyku dzis ASO 1240. nie wiem co myslec. boje sie kolejnego antybiotku. do reumatologa idziemy w styczniu. Jakie leki brał Twój syn?

Odpowiedz
~Magda
~Magda ponad rok temu

Czy możesz mi powiedzieć co to oznacza bo mój syn jest 3 lata po przebytej szkarlatynie I jego aso teraz wynosi 1600 jak mu trochę spadnie to za jakiś czas znowu rośnie staram sie raz na pół roku badać je dlatego wiem co się dzieje bralismy jakieś leki ale to nie pomogło nic innego mu nie dolega ob 2 inne wyniki tez w normie nie wiem co o tym myslec syn ma 9lat

Odpowiedz
~Mateusz
~Mateusz ponad rok temu

Witam!
Mam 16 lat i ASO po spadło dwyższone doszło aż do 1600 i o trochę ale znów jest 1556 trenuje różne sporty mam dobra kondycję fizczna nie jestem otyly mam okropne klucia w klatce piersiowej bolace stawy i kolatania serca

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

ASO
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły ASO