Badania profilaktyczne, które należy wykonywać regularnie

  • Wykonywanie badań profilaktycznych jest ważne, ponieważ pozwala nam odpowiednio wcześnie wykryć choroby, które przez wiele lat mogą nie dawać wyraźnych objawów – mówi portalowi abcZdrowie dr Ewa Kaszuba z Centrum Medycznego Falck. Jakie zatem badania należy wykonać i z jaką częstotliwością?

 

#dziejesienazywo: Dlaczego warto robić screening?

Jak często robić badania profilaktyczne?

Badania profilaktyczne to takie badania, które wykonuje się w celu monitorowania stanu zdrowia. Mogą być to badania ogólne, jak morfologia czy badanie moczu lub specjalistyczne, pozwalające na rozpoznaniu danej choroby i postawienie diagnozy.

Zgodnie z zaleceniami lekarskimi, niezależnie od wieku, badania ogólne, zwane inaczej podstawowymi, należy robić raz do roku. Mowa tutaj o morfologii krwi, badaniu poziomu cukru we krwi oraz badaniu moczu. Po czterdziestce do tego pakietu należy dołożyć jeszcze badanie poziomu cholesterolu.

Zalecane jest wykonywanie określonych badań w odpowiednich odstępach czasu. Im jesteśmy starsi tym więcej takich badań należy wykonywać. - Dlatego w przypadku dwudziestolatków wystarczy raz do roku kontrolować ciśnienie tętnicze krwi, a co 2-3 lata morfologię, cytologię i USG sutków – wyjaśnia dr Ewa Kaszuba.

  • Przed 30. rokiem życia powinno się również przynajmniej dwa razy sprawdzić poziom cholesterolu we krwi oraz wykonać badanie ogólne moczu – dodaje.

W przypadku osób, które mają 50 lat lub więcej wskazane jest wykonywanie pomiarów ciśnienia tętniczego 4 razy w roku lub częściej, a przynajmniej raz w roku badania: poziomu cukru, cholesterolu, cytologię, mammografię, EKG oraz badanie wzroku, a co 2-3 lata morfologię, badanie ogólne moczu, RTG klatki piersiowej oraz USG jamy brzusznej i badanie poziomu hormonów tarczycy.

Polacy dbają o zdrowie

Jak się okazuje, coraz więcej Polaków wykonuje badania profilaktyczne. W 2015 roku we wszystkich Oddziałach Wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia odnotowano 93 857 218 wykonanych badań. Najwięcej było badań biochemicznych, podczas których analizie poddawany jest skład krwi.

W pierwszym półroczu 2016 roku NFZ odnotował 53 983 169 badań. Liczba badań za cały rok nie jest jeszcze znana, ale lekarze szacują, że będzie to ok.100 mln.

Wzrostową tendencję dbałości o zdrowie zauważa także Główny Urząd Statystyczny. Jak wynika z ostatniego raportu  „Zdrowie i zachowanie zdrowotne mieszkańców Polski w świetle Europejskiego Ankietowego Badania Zdrowia 2014”, wyraźnie zwiększa się liczba kobiet, które wykonują badania cytologiczne (wzrost o 6 pkt procentowych).

„Ponad 85 proc. dorosłych kobiet miało wykonane badanie cytologiczne. Badania wykonywane były głównie w celach profilaktycznych: na wyraźne życzenie pacjentki (44 proc. wskazań) lub jako zalecenie lekarskie (39 proc.). Tylko co 8 kobieta stwierdziła, że skorzystała z ogólnokrajowego lub lokalnego programu cytologicznych badań profilaktycznych” - czytamy w raporcie.

"Dotykam-wygrywam", czyli dlaczego warto wykonywać samobadanie piersi?

Prowadząca program, Paulina Smaszcz-Kurzajewska, rozmawia z Izabelą Sakutovą, inicjatorką akcji "Dotykam-wygrywam" oraz Beatą Jagielską, dyrektor ds. Lecznictwa...

Z faktu, iż pacjenci dbają o zdrowie, zadowoleni są lekarze. - Celem badań profilaktycznych jest wykrywanie chorób, które nie dają wyraźnych objawów. Dlatego badania te wykonuje się w określonych odstępach czasu, dzięki czemu możemy na bieżąco monitorować stan zdrowia pacjenta – tłumaczy dr Ewa Kaszuba. - Wykonując proste i bezinwazyjne badania możemy dowiedzieć się, czy pacjent może chorować na nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, miażdżycę, choroby serca, płuc, a nawet nowotwory: piersi, sutka.

Badanie profilaktyczne czy diagnostyczne?

Część lekarzy zwraca jednak uwagę, że badania nie pełnią tylko roli profilaktycznej, ale także diagnostyczną – i kierują na nie dopiero wtedy, gdy pojawią się pierwsze objawy choroby.

  • Istnieją zarówno badania profilaktyczne, jak i diagnostyczne. Czasami mogą to być te same badania. Wynika to z tego, że badania profilaktyczne wykonujemy regularnie, w celu monitorowania stanu zdrowia pacjentów. Dzięki temu możemy wykrywać choroby na wczesnym etapie, kiedy nie dają jeszcze wyraźnych objawów. Badania diagnostyczne to badania wykonywane na zalecenie lekarza, w celu wykrycia choroby, której objawy są już zauważalne – mówi dr Ewa Kaszuba.

Na przykład, raz na 5, 10 lat powinno wykonywać się profilaktycznie USG jamy brzusznej, aby na bieżąco monitorować stan narządów wewnętrznych. Może się okazać, że podczas takiego badania lekarza zaniepokoi obraz wątroby pacjenta. W takim przypadku może on zlecić dalsze badania diagnostyczne, jak badanie poziomu enzymów wątrobowych we krwi. Dzięki temu można potwierdzić czy mamy do czynienia ze stanem zapalnym wątroby i podjąć odpowiednie leczenie.

Co więcej, po konsultacji z lekarzem konieczne może się okazać zrobienie takich badań jak gastroskopia, kolonoskopia i dopochwowe badanie narządów rodnych. Pozwolą one skontrolować narządy i pomogą zapobiec rakowi żołądka, jelita grubego, szyjki macicy i rakowi jajnika.

Dokładne zalecenia co do badań profilaktycznych można otrzymać od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.

Ewa Rycerz

O autorze

Ewa Rycerz

Zdobywczyni Nagrody Specjalnej w konkursie Dziennikarz Medyczny 2016 Roku. Członkini Stowarzyszenia Dziennikarze dla Zdrowia. W mediach od 2007 r. Karierę zaczynała w Radiu Centrum, następnie związała się z Kurierem Lubelskim i Wydawnictwem Wspólnota. W WP abcZdrowie i WP parenting od 2015 r.

Ewa Rycerz, 6 miesięcy temu

Badania

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Badania
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Badania
Badania

Badania, których nie powinniśmy się bać

Badania, których nie powinniśmy się bać

Kolonoskopia Bolesne i wstydliwe - takie najczęściej są badania, które musimy wykonywać przynajmniej raz na jakiś czas podczas kontroli lekarskiej (...) w podwyższonej grupie ryzyka (np. po 50. roku życia). Osoby niechętnie podchodzą...

Badania

Jak zdrowe są twoje stopy? Sprawdź, czy zdadzą ten test

Jak zdrowe są twoje stopy? Sprawdź, czy zdadzą ten test

Czy twoje stopy są zdrowe? Dostrzeżenie wczesnych oznak problemów ze stopami może uchronić cię przed chorobami. Przeprowadź test stworzony przez Cherise Dyal, asystentkę profesora chirurgii ortopedycznej na Albert Einstein College of Medicine w Bronksie...

Badania

Co to jest ECPW? (WIDEO)

Co to jest ECPW? (WIDEO) Odtwórz wideo

ECPW, czyli endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, to połączenie technik endoskopowych z badaniem rentgenowskim. Na czym polega to badanie (...) ? Przed badaniem ECPW pacjentowi podaje się leki...

Badania

Co to jest endoskop? (WIDEO)

Co to jest endoskop? (WIDEO) Odtwórz wideo

tego jest on wykorzystywany do pobierania próbek do dalszych badań ze zmienionych chorobowo miejsc, do tamowania krwawień i do innych drobnych (...) . Istnieją dwa główne rodzaje endoskopów: endoskopy giętkie, czyli fiberoskopy (wykorzystywane...

Badania

Co to jest endoskopia? (WIDEO)

Co to jest endoskopia? (WIDEO) Odtwórz wideo

może dokładnie obejrzeć ewentualne zmiany, ale nie tylko. W czasie endoskopii można pobrać próbki do dalszych, mikroskopowych badań, a także zatamować (...) były grube i sztywne, co wiązało się w dużym dyskomfortem dla pacjenta i większą...

Badania

Badania profilaktyczne. Które należy wykonywać?

Badania profilaktyczne dostarczają informacji o zdrowiu i pozwalają na wczesne wykrycie choroby. Wbrew powszechnej opinii, nie należy (...) do nich morfologia krwi. Jakie zatem badania wykonywać regularnie, by uniknąć...

Badania

Amniocenteza diagnostyczna

Amniocenteza diagnostyczna jest metodą badania kobiety w ciąży, podczas którego nakłuwa się jamę owodni w ciężarnej macicy i pobiera się próbkę płynu (...) owodniowego w celu przeprowadzenia dalszych badań laboratoryjnych....

Badania

Angiografia naczyń obwodowych

Angiografia naczyń obwodowych jest badaniem wykonywanym w przypadku podejrzenia stanów patologicznych w naczyniach, np. zwężenie ścian, nieprawidłowy (...) kształt, zamknięcia. Badanie angiograficzne dotyczy najczęściej...

Badania

Badanie dopplerowskie układu rozrodczego

Badanie dopplerowskie służy do wczesnego wykrywania schorzeń żylnych i tętniczych, które w konsekwencji mogą prowadzić do udaru mózgu, zawału serca (...) oraz zatoru płucnego. Badanie wykorzystuje tzw. efekt Dopplera,...