Ból obojczyka – najczęstsze przyczyny i leczenie

Ból obojczyka może pojawić się zarówno w wyniku kontuzji, jak i wskutek długotrwałego leżenia w jednej pozycji. Dolegliwości mogą pojawiać się podczas dotyku czy wykonywania ruchu (na przykład podnoszenia ręki), ale i manifestować się niezależnie od okoliczności. Wiele zależy od podłoża problemu.

Obojczyk to kość długa, która jest położna na szczycie klatki piersiowej. Łączy ze sobą mostek oraz łopatkę. Ponieważ przyczepiają się do niego ważne mięśnie, struktura pozwala na stabilizację łopatki i stawu ramiennego. To umożliwia wykonywanie ruchów ramieniem.

Dolegliwości bólowe w obrębie obojczyka są dość częste. Ma to związek z budową i lokalizacją struktury. Najczęściej odpowiada za to uraz. Kość leży blisko skóry, jest więc dobrze widoczna i łatwo wyczuwalna dotykiem, ale i narażona na kontuzje. Nie jest o nią trudno. Stłuczenie czy złamanie to zwykle skutek:

• upadku,
• kontaktu klatki piersiowej z twardą przeszkodą,
• gwałtownego zaciśnięcia pasów bezpieczeństwa,
• uderzenia.

Ból obojczyka może być także konsekwencją przeciążenia przyczepionych do niego mięśni. Wówczas dochodzi do nieprawidłowego napięcia, co wywołuje nieprzyjemne dolegliwości. Najczęściej to wynik ciężkiej pracy fizycznej i powtarzalności ruchów wykonywanych na przykład w czasie treningu na siłowni. Dyskomfort wywołuje również długotrwałe przebywanie w jednej pozycji i przewlekły ucisk. Może do niego prowadzić na przykład spanie na jednym boku.

Dolegliwości bólowe w obrębie obojczyka mogą być również objawem chorób i patologii. To częsty objaw stanów zwyrodnieniowych (to np. choroba zwyrodnieniowa stawów obręczy barkowej) i zmian naczyniowo-nerwowych.

Może także wskazywać na zespół górnego otworu klatki piersiowej. Schorzenie polega na ucisku pęczka naczyniowo-nerwowego kończyny górnej. W rezultacie dochodzi do zmniejszenia przestrzeni i ucisku splotu ramiennego tętnicy podobojczykowej, żyły podobojczykowej oraz żyły pachowej.

W zależności od podłoża problemu bólowi obojczyka towarzyszy wiele innych objawów i dolegliwości, różny może być też charakter bólu. Po stłuczeniu pojawia się opuchlizna i zaczerwienienie bądź zasinienie. Przy złamaniu obojczyka ból jest znacznie silniejszy i intensyfikuje się przy dotyku okolicy barku.

Wskutek urazu czy przeciążenia mięśni zwykle pojawia się ostry, kłujący ból w okolicy obojczyka, ale i łopatki czy szyi, zwłaszcza podczas dotykania bądź wykonywania ruchów ręką.

Z kolei rozwój stanów zwyrodnieniowych, który jest powolny, ale postępujący, prowadzi do ograniczenia ruchomości i zesztywnienia stawów obręczy barkowej. Towarzyszy mu tępy ból obojczyka, szyi i barku, który zwykle nasila się podczas aktywności, ale i spania czy leżenia na chorym boku.

Ból i dyskomfort w okolicy obojczyka powinien skłonić do wizyty u ortopedy bądź chirurga. Ponieważ dolegliwości mogą mieć wiele przyczyn, podczas stawiania diagnozy ważne jest:

• badanie palpacyjne. Gdy np. dojdzie do złamania, ciągłość obojczyka jest przerwana, a w czasie badania wyczuwalne są ruchome końce kości, co w innych okolicznościach nie jest obserwowane,
• wywiad lekarski (określenie charakteru bólu, stwierdzenie urazu),
• diagnostyka obrazowa: RTG obojczyka (prześwietlenie obojczyka).

Leczenie bólu obojczyka zależy od przyczyny dolegliwości. Stłuczenie leczy się zwykle miejscowo przy pomocy maści przeciwbólowe i przeciwzapalne. Gdy dokucza silny ból, można włączyć doustne środki przeciwbólowe. Ważne jest ograniczenie przeciążenia obojczyka, czyli oszczędzanie kończyny.

Złamanie obojczyka wymaga unieruchomienia i zaopatrzenia kończyny przez lekarza. Ne obręcz barkową wraz z ramieniem, zakłada się temblak ramienny lub opatrunek z bandaża. Zaleca się przyjmowanie leków przeciwbólowych i odpoczynek. Gdy doszło do złamania otwartego lub gdy złamanie ciężko się goi, zwykle konieczny jest zabieg operacyjny.

W przypadku przeciążenia zarówno obojczyka, jak i mięśni klatki piersiowej oraz szyi, które się do niego przyczepiają, warto zdecydować się na rehabilitację.

Masaże i zabiegi, jak i wskazane przez specjalistę ćwiczenia pomogą również w sytuacji, gdy ból wywołuje zespół górnego otworu klatki piersiowej oraz choroba zwyrodnieniowa stawów obręczy barkowej. Gdy dolegliwości bólowe są dokuczliwe i znacznie obniżają komfort funkcjonowania, stosuje się leki przeciwbólowe. W zaawansowanym stadium choroby konieczny bywa zabieg operacyjny.