Budowa kolana i uszkodzenia - łąkotki, więzadła, rzepka

Staw kolanowy jest aktywny przez cały dzień, kiedy to stoimy i chodzimy. Poddajemy go różnemu obciążeniu i wysiłkowi fizycznemu o różnej intensywności. Z tego powodu jest bardzo podatny na różne uszkodzenia.

Zobacz film: "Dlaczego warto wykonywać badania profilaktyczne?"

spis treści

Staw kolanowy jest największym stawem w ciele człowieka, drugim po stanie skokowym najbardziej obciążanym. Dzięki niemu możliwe są ruchy prostowania i zginania nogi oraz wykonywanie ruchów rotacyjnych. Zlokalizowany on jest między kością udową i kością piszczelową, ma szerokość  11-22  cm.

Poznaj jedzenie najlepsze dla zdrowych kości
Poznaj jedzenie najlepsze dla zdrowych kości [10 zdjęć]

Kości są najmocniejsze w wieku młodzieńczym, natomiast od 30 roku życia rozpoczyna się stopniowy ubytek...

zobacz galerię

1. Budowa kolana - łąkotki

Dwie twarde płytki o elastycznej chrząstce, czyli łąkotki, są zbudowane z tkanki chrzęstnej włóknistej. Wyróżnia się łąkotkę boczną i przyśrodkową. Dopasowanie do powierzchni stawowej, sprawia, że mogą ruszać się podczas zginania kolana o 12 mm do tyłu. Te właściwości umożliwiają im pełnienie funkcji amortyzatorów podczas skoków oraz równomierne rozkładanie ciężaru ciała.

O uszkodzeniach łąkotek może świadczyć tzw. uciekanie kolana (załamywanie kolana, odnoszenie wrażenia, że mięśnie nie trzymają) oraz bloki kolana (trudności w zginaniu i wyprostowywaniu stawu). Objawem może być także nagły, ostry ból kolana, trudności z poruszaniem się, obrzęk kolana, uczucie usztywnienia kolana,  słyszalny trzask w kolanie.

Budowa kolana oraz jego uszkodzenia
Budowa kolana oraz jego uszkodzenia (123rf)

Przyczyną uszkodzeń łąkotek mogą być m. in.

  • zmiany zwyrodnieniowe,
  • torbiele wewnątrz stawu,
  • silne urazy zgięciowo-skrętne,
  • zaburzenie struktury łąkotek i przeciążenie.

2. Budowa kolana – więzadła

Wzmocnieniem kolana są więzadła zewnętrzne poboczne oraz torebki stawowe, a także więzadła wewnętrzne: przednie i tylne wiązadło krzyżowe. Pierwsze z nich uniemożliwia piszczelom ruch ku przodowi, drugi hamuje ślizg piszczeli ku tyłowi. Wiązadła krzyżowe chronią staw kolanowy przed zbyt szybkim zużyciem i umożliwiają utrzymanie płynnego chodu.

Uszkodzenia więzadeł stawu kolanowego powodują niestabilność kolana, która jest nadmierną ruchliwością w stosunku do stanu fizjologicznego. Urazowi najczęściej ulega więzadło krzyżowe przednie, którego zadaniem jest niedopuszczenie do przesunięcia się goleni do przodu względem kości udowej.

O urazie więzadeł stawu kolanowego świadczy najczęściej poważny uraz kolana (poprzedzony „strzyknięciem w kolanie”), uczucie zwichnięcia kolana oraz krwiak w stawie kolanowym (narasta powoli).

3. Budowa kolana - rzepka

Rzepka z kolei jest płaską kością, położoną z przodu kolana. Wraz z kością udową tworzy staw Rzepkowo – udowy. W normalnych warunkach rzepka porusza się w rowku stawu kolanowego. To właśnie wtedy, gdy wymyka się z rowka pojawia się ból oraz problemy z chodzeniem. Do najczęstszych schorzeń należy chonodromalacja rzepki oraz zespół bocznego przyparcia rzepki.

Zobacz także:

Chondromalacja – rozmiękanie rzepki – jest chorobą chrząstki, która ją otacza. Przyczyną powstawania tej dolegliwości jest niewłaściwy kąt poruszania rzepką przez mięśnie czworogłowe uda, co w konsekwencji powoduje ocieranie rzepki o kość, zamiast jej ślizgania.

Bocznego przemieszczenia rzepki mogą doświadczyć osoby o małej rzepce, nadmiernej aktywności stawowej z tendencją do luźnych więzadeł i koślawością kolan.

Następny artykuł: Naciągnięcie więzadeł

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy