Gorzowianka chciała bezpłatnie przebadać płuca ze względu na niepokojące objawy oraz występowanie raka płuc u członków rodziny. Okazało się jednak, że w całym województwie lubuskim nie ma ani jednej placówki, która realizowałaby badanie w ramach kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia. Podobny problem dotyczy pacjentów z trzech innych regionów Polski.
Bezpłatna profilaktyka tylko na papierze?
Mieszkanka Gorzowa Wielkopolskiego poszukiwania rozpoczęła od miejscowego szpitala wojewódzkiego. Następnie – jak relacjonuje portal TVN24 – kontaktowała się z mniejszymi placówkami w regionie, w tym ze specjalistycznym Lubuskim Centrum Pulmonologii w Torzymiu.
WIDEOObjaw raka wzięła za ukąszenie owada. "Chorują i umierają młode kobiety"
– Zainteresowałam się programem, bo często choruję, nęka mnie przewlekły kaszel i ból między łopatkami. Kluczowy był też fakt, że moi dziadkowie zmarli na raka płuca. Z ustaleń wynika jednak, że w całym województwie nie ma gdzie wykonać tego badania w ramach NFZ – relacjonuje pani Beata w rozmowie z TVN 24. – Wykonanie niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK) prywatnie to koszt około 600 zł, co dla wielu osób stanowi barierę nie do przejścia.
NFZ uspokaja: konkursy są w toku
O powody braku dostępności programu w województwie lubuskim oraz innych częściach kraju zapytaliśmy centralę NFZ.
– Procedury konkursowe trwają jeszcze w pięciu regionach – wyjaśnia Paweł Florek, dyrektor Biura Komunikacji Społecznej i Promocji NFZ. – W części oddziałów wojewódzkich konieczne było ponowne ogłoszenie konkursów ze względu na niespełnienie kryteriów przez oferentów. Obecnie trwają odwołania i negocjacje. Proces zmierza jednak do finału i wkrótce umowy zostaną podpisane.
W skali całego kraju podpisano dotychczas 36 umów. Docelowo ma ich być około 50 – średnio po 3 placówki na jedno województwo.
Z danych dostępnych w informatorze NFZ "Gdzie się Leczyć" wynika, że poza województwem lubuskim realizatorów programu brakuje obecnie również w województwach:
- dolnośląskim,
- opolskim,
- podlaskim.
Jak skorzystać z programu profilaktyki raka płuca (NDTK)?
Wczesne wykrywanie raka płuca z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej to najnowszy program profilaktyczny w Polsce, uruchomiony w październiku 2026 r.
Kto może skorzystać?
Program skierowany jest do osób w wieku 50–74 lat znajdujących się w grupie wysokiego ryzyka:
- długoletnich palaczy (w tym osób, które rzuciły palenie w ciągu ostatnich 15 lat),
- osób narażonych na czynną lub bierną ekspozycję na substancje rakotwórcze (np. azbest, radon, krzemionkę),
- osób z obciążającym wywiadem rodzinnym.
Przebieg diagnostyki
Na początku jest wizyta kwalifikacyjna, podczas której lekarz przeprowadza wywiad medyczny i ocenia kryteria włączenia do programu. Nie jest wymagane skierowanie. Wykonanie niskodawkowej tomografii komputerowej jest całkowicie bezbolesne, nie wymaga bycia na czczo ani wcześniejszego wykonywania badań krwi. Dawka promieniowania jest wielokrotnie niższa niż w standardowej tomografii klatki piersiowej. Później lekarz ocenia obraz i przedstawia dalsze zalecenia diagnostyczne lub terapeutyczne.
Ważne! Aby skorzystać z badania, należy zgłosić się bezpośrednio do placówki posiadającej umowę z NFZ oraz okazać dokument tożsamości.
Rak płuca w Polsce – niepokojące statystyki
Rak płuca pozostaje główną przyczyną zgonów nowotworowych w Polsce, odpowiadając za ponad 20 proc. wszystkich śmiertelnych przypadków choroby nowotworowej.
- 20,7 tys. – roczna liczba nowych zachorowań w Polsce.
- 26 tys. – roczna liczba zgonów (z powodu wykrycia choroby w zaawansowanym stadium).
- 32,5 tys. – przewidywana roczna liczba zachorowań do 2029 r.
Eksperci podkreślają, że rak płuca we wczesnym stadium rozwija się bezobjawowo. Regularne badania diagnostyczne metodą NDTK pozwalają na wykrycie zmian na etapie, gdy operacyjne wyleczenie jest w pełni możliwe.
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.