Trwa ładowanie...

Zespół suchego oka - przyczyny, objawy, leczenie

Zespół suchego oka charakteryzuje pieczenie, kłucie, a także wrażenie piasku pod powiekami. Dolegliwości pojawiają się u coraz większej liczby osób, ze względu na wielogodzinne wytężanie wzroku w trakcie pracy przed komputerem. Co warto wiedzieć o zespole suchego oka i jak go leczyć?

Zobacz film: "Zespół suchego oka"

spis treści

1. Czym jest zespół suchego oka?

Zespół suchego oka jest bardzo częstą dolegliwością oczu, która dotyka przede wszystkim kierowców oraz osoby pracujące przed komputerem w klimatyzowanych pomieszczeniach. Wraz z erą komputerów dotyczy ona coraz większej liczby osób.

Pojawia się ona na skutek zbyt rzadkiego mrugania powiekami, przez co film łzowy nie jest odpowiednio rozprowadzany po powierzchni gałki ocznej. Oko nie jest wystarczająco nawilżone i wysycha.

Pierwszymi objawami zespołu suchego oka jest pieczenie, kłucie, zaczerwienienie, ból. Czasami pojawia się jeszcze światłowstręt, zaburzenia ostrości widzenia oraz odczucie piasku pod powiekami.

Niestety, zespołu nie można całkowicie wyleczyć. Ograniczamy się więc do łagodzenia jego objawów oraz profilaktyki. Robienie sobie przerw w czasie pracy, które pozwolą naszym oczom odpocząć zdecydowanie pomaga nadwyrężonemu wzrokowi.

Można również wykonywać proste ćwiczenia oczu, np. przesuwanie gałki ocznej z prawej strony na lewą pod zamkniętymi powiekami. Skuteczne jest również stosowanie tzw. sztucznych łez czy kropli nawilżających do oczu.

W ich skład wchodzi woda i elektrolity, a także substancje, które pomagają w wiązaniu się wody z filmem łzowym, co skutecznie nawilża oko, chroniąc je przed wysychaniem.

2. Funkcje filmu łzowego

Film łzowy pokrywa gałkę oczną. Składa się z trzech warstw, najbardziej przylegający do oka jest śluz (tzw. mucyna). Produkowany jest on przez tzw. komórki kubkowe oka.

Kolejna warstwa, wodnista (wytwarzana przez gruczoł łzowy) zawiera liczne substancje przeciwbakteryjne (np. lizozym czy laktoferrynę). Pierwszy z nich posiada zdolność rozpuszczania ściany komórkowej bakterii, natomiast laktoferryna nie dopuszcza do kolonizacji drobnoustrojów na powierzchni oka.

Warstwa wodnista zawiera również substancje odżywcze (np. składniki mineralne, enzymy), niezbędne do prawidłowej pracy komórek oka. Zaopatruje również naczynia krwionośne w tlen.

Najbardziej zewnętrzną warstwę filmu łzowego stanowi warstwa tłuszczowa, która jest wytwarzana przez tzw. gruczoły tarczkowe oka. Tłuszcze zapobiegają odparowywaniu wody oraz zmniejszająca tarcie.

Najważniejsze funkcje filmu łzowego to:

  • utrzymanie prawidłowych warunków środowiska dla rozwoju komórek nabłonka rogówki i spojówki,
  • przenoszenie substancji biorących udział w przemianach metabolicznych,
  • oczyszczanie rogówki i spojówki ze szkodliwych dla oka substancji,
  • działanie bakteriostatyczne i bakteriobójcze,
  • zachowanie gładkiej powierzchni rogówki.

Zobacz także:

3. Przyczyny zespołu suchego oka

Zaburzenia funkcji filmu łzowego występują w przebiegu wielu chorób:

  • niedoczynność tarczycy,
  • nadczynność tarczycy,
  • cukrzyca,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • zespół Sjorgena,
  • łojotok,
  • awitaminoza.

Również niektóre leki wpływają na skład jakościowy i ilościowy łez. Doustne środki antykoncepcyjne znacznie zmniejszają ilość warstwy śluzowej filmu łzowego. Podobnie działają leki z grupy tzw. beta-blokerów (np. propranolol, metoprolol) oraz środki znieczulające miejscowo.

Czynnikiem ryzyka wystąpienia zespołu suchego oka jest wiek powyżej 40 roku życia. U osób w tej grupie następuje stopniowe zmniejszanie się ilości gruczołów łzowych odpowiedzialnych za produkcję warstwy wodnistej filmu łzowego.

4. Objawy zespołu suchego oka

Najczęściej zgłaszane dolegliwości to wrażenie piasku pod powiekami oraz pieczenie i kłucie pod workiem spojówkowym. Tym objawom może towarzyszyć znaczne przekrwienie oczu. Nasilają się one pod wpływem czynników drażniących (dym, kurze, pył, suche powietrze) oraz podczas oglądania telewizji lub pracy przed komputerem.

5. Leczenie zespołu suchego oka

Postępowanie w przypadku nadmiernej suchości oczu polega na miejscowym podawaniu sztucznych łez. Zawierają one substancje zwiększające lepkość filmu łzowego.

Polega to na poprawie „przyczepności" łez do powierzchni oka. Leki te występują w postaci kropli lub żelu. Środki żelowe można stosować co 5-6 godzin. W przypadku kropli, w celu uzyskania efektu leczniczego, konieczna jest aplikacja co godzinę.

Do leków zwiększających lepkość należą: metyloceluloza, kwas hialuronowy, alkohol poliwinylowy (PVA), poliwinylopirolidon (PVP), karbomer (kwas poliakrylowy), dekstran oraz pochodne tych substancji.

Przy wyborze preparatu należy pamiętać o środkach konserwujących. Niektóre substancje mogą powodować powstawanie nieznacznych ubytków w komórkach nabłonka rogówki oka.

Opisany powyżej mechanizm działania posiada m.in. chlorek benzalkonium (BAK). Substancja ta znajduje się w wielu lekach przeznaczonych do wielokrotnego użytku. Produkty zawierające środki konserwujące można stosować do 28 dni po pierwszej aplikacji.

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania kropli, zawierających konserwanty jest noszenie soczewek kontaktowych. Jałowość kropli ocznych oraz brak środków konserwujących zapewniają leki w postaci tzw. minimsów.

Są to pojemniki jednorazowego użycia. Nadają się one do ponownej aplikacji jedynie do 12 godzin po pierwszym zakropleniu. Bardziej optymalnym rozwiązaniem było wprowadzenie na rynek apteczny preparatów z wbudowanym tzw. systemem wielodawkowym (ABAK). Leki te można stosować nawet do trzech miesięcy po pierwszej aplikacji.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.