Cykoria nie tylko do kawy. Oto dlaczego warto ją jeść

Cykoria to bylina należąca do rodziny astrowatych, blisko spokrewniona z mniszkiem lekarskim. W Polsce spotkać ją można zarówno w ogrodach, jak i dziko. Jej charakterystyczne niebieskie kwiaty kwitną od czerwca do września. W kuchni i medycynie wykorzystywane są liście, korzenie oraz kwiaty.

Najbardziej znana odmiana to cykoria korzeniowa, której prażony korzeń używany jest do przygotowania napoju przypominającego kawę – aromatycznego, ale pozbawionego kofeiny. Druga odmiana to cykoria sałatowa (endywia), której gorzkie liście stanowią zdrowy dodatek do sałatek.

Korzeń cykorii zawiera nawet 68 proc. inuliny, czyli naturalnego prebiotyku – to rodzaj błonnika, który nie jest trawiony przez człowieka, ale stanowi pożywkę dla dobrych bakterii jelitowych.

Jak pokazuje 4-tygodniowe badanie opublikowane w "Nutrients", podawanie 12 g inuliny dziennie znacząco zwiększa częstotliwość wypróżnień i zmiękcza stolec u osób z zaparciami.

Inulina i pochodne cykorii mogą pomóc w kontrolowaniu apetytu. W 12-tygodniowym badaniu z udziałem 48 osób z nadwagą, suplementacja 21 g oligofruktozy z cykorii dziennie doprowadziła do spadku masy ciała o średnio 1 kg, podczas gdy grupa placebo przytyła. Wyniki pojawiły się w czasopiśmie "International Journal of Food Sciences and Nutrition".

Badania sugerują, że inulina może zwiększać przyswajalność wapnia i magnezu, co wspiera zdrowie kości i zmniejsza ryzyko osteoporozy, szczególnie u kobiet po menopauzie.

Zobacz także: Topinambur to zapomniany skarb natury. Wsparcie dla jelit i serca

Cykoria może mieć korzystny wpływ na osoby z insulinoopornością i cukrzycą typu 2. Jak podają autorzy badania opublikowanego w "American Journal of Clinical Nutrition", w analizie z udziałem 49 kobiet z cukrzycą typu 2 suplementacja 10 g inuliny dziennie przez 2 miesiące doprowadziła do znacznego obniżenia poziomu glukozy i hemoglobiny glikowanej (HbA1c).

Dodatkowo cykoria zawiera kwasy chlorogenowy i cykoriowy, które w badaniach na modelach zwierzęcych zwiększały wrażliwość mięśni na insulinę.

Zgodnie z danymi opublikowanymi w "Journal of Ethnopharmacology", cykoria działa również przeciwzapalnie, przeciwwirusowo, immunomodulująco i antyoksydacyjnie. Substancje aktywne zawarte w korzeniu mogą chronić komórki wątroby i wspierać naturalne mechanizmy obronne organizmu.

Cykoria to nie tylko zamiennik kawy – to roślina o udokumentowanych właściwościach zdrowotnych. Dzięki wysokiej zawartości inuliny może wspierać zdrowie jelit, regulować poziom cukru, wspomagać odchudzanie, wzmacniać odporność i chronić wątrobę. Warto włączyć ją do diety – nie tylko dla smaku, ale i dla zdrowia.

W jakiej postaci można spożywać cykorię?

• napój z korzenia cykorii – wystarczy zalać 1–2 łyżki prażonego korzenia cykorii gorącą wodą, to doskonała alternatywa dla kawy – aromatyczna, ale bez kofeiny,

• liście do sałatek – cykoria sałatowa, choć lekko gorzka, świetnie komponuje się z dressingiem na bazie miodu i musztardy,

• dodatek do zup i dań warzywnych – gotowana cykoria traci część goryczki i może stanowić ciekawy dodatek do obiadu,

• suplementy z inuliną – dostępne w aptekach i sklepach ze zdrową żywnością, ale warto je stosować po konsultacji z lekarzem.

U niektórych osób – zwłaszcza przy większych dawkach – inulina może powodować wzdęcia, gazy lub dyskomfort jelitowy. Zaleca się stopniowe zwiększanie ilości i obserwację reakcji organizmu. Cykoria może być też problematyczna dla osób uczulonych na pyłki bylicy, brzozy lub ambrozji – istnieje ryzyko reakcji krzyżowej.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Nutrients
2. Journal of Ethnopharmacology
3. American Journal of Clinical Nutrition
4. International Journal of Food Sciences and Nutrition