Preludium do raka jelita grubego. Ryzyko rośnie pięciokrotnie

Naukowcy z Flinders University i Flinders Medical Centre wykazali, że współwystępowanie dwóch konkretnych typów polipów może nawet pięciokrotnie podnosić ryzyko zaawansowanych zmian przednowotworowych.

Polipy to niewielkie zmiany powstające na błonie śluzowej jelita. Wiele z nich pozostaje łagodnych, jednak część może z czasem przekształcić się w nowotwór. Szczególne znaczenie mają dwa typy:

• gruczolaki,
• polipy ząbkowane.

To właśnie one są najczęściej wskazywane jako zmiany, które mogą zapoczątkować rozwój raka jelita grubego.

Badacze przeanalizowali ponad 8,4 tys. wyników kolonoskopii. Z danych wynika, że osoby, u których jednocześnie wykryto oba typy polipów, były znacznie bardziej narażone na rozwój poważnych zmian przedrakowych. Ryzyko było nawet pięciokrotnie wyższe niż u pacjentów, u których stwierdzono tylko jeden rodzaj polipów. Jak podkreśla główny autor badania, dr Molla Wassie, polipy są często niegroźne, ale ich współwystępowanie zmienia sytuację kliniczną i wymaga większej czujności.

Wyniki badania wpisują się w rosnącą liczbę dowodów sugerujących, że gruczolaki i polipy ząbkowane mogą prowadzić do raka różnymi ścieżkami biologicznymi. Co istotne, te procesy mogą zachodzić jednocześnie u jednego pacjenta. To może tłumaczyć, dlaczego ryzyko rośnie tak wyraźnie, gdy oba typy zmian pojawiają się razem.

Badacze zwracają też uwagę, że polipy ząbkowane mogą w niektórych przypadkach szybciej przekształcać się w zmiany nowotworowe niż klasyczne gruczolaki. Analiza wykazała, że niemal połowa pacjentów z polipami ząbkowanymi miała jednocześnie gruczolaki. To sugeruje, że takie połączenie nie jest rzadkie i może być niedoszacowane w codziennej praktyce.

Rak jelita grubego często rozwija się przez wiele lat bez wyraźnych objawów. Dlatego tak duże znaczenie mają badania przesiewowe, zwłaszcza kolonoskopia, która pozwala wykryć i usunąć polipy zanim przekształcą się w nowotwór. Eksperci podkreślają, że osoby, u których wykryto oba typy polipów, powinny szczególnie pilnować regularnych kontroli.

Zgodnie z zaleceniami regularne badania przesiewowe są szczególnie ważne dla:

• osób po 45. roku życia
• osób z rodzinną historią raka jelita grubego
• pacjentów, u których wcześniej wykryto polipy.

Wczesne wykrycie zmian znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie i może zapobiec rozwojowi choroby.

Źródło: Clinical Gastroenterology and Hepatology, Flinders University.