Zmniejsza ryzyko zachorowania na raka nawet o 19 proc. Wystarczy raz pójść na badanie
Rak jelita grubego przez lata może rozwijać się bez wyraźnych objawów. Dlatego tak ważne są badania przesiewowe. Jak się okazuje, już jedna kolonoskopia może zmniejszyć ryzyko zachorowania.
Ryzyko raka mniejsze o 19 proc.
W prestiżowym czasopiśmie "The Lancet" opublikowano wyniki międzynarodowego badania NordICC dotyczącego profilaktyki raka jelita grubego. Uczestniczyło w nim ponad 84 tys. kobiet i mężczyzn w wieku 55–64 lat z Norwegii, Polski i Szwecji. Część z nich otrzymała zaproszenie na jedną kolonoskopię przesiewową, a pozostali stanowili grupę porównawczą. Następnie przez 13 lat sprawdzano w rejestrach, u ilu osób rozwinął się rak jelita grubego.
Autorzy artykułu podali, że po 13 latach obserwacji okazało się, że samo zaproszenie na jednorazową kolonoskopię przesiewową zmniejszyło ryzyko zachorowania na raka jelita grubego o 19 proc. U osób, które faktycznie wykonały badanie, efekt był jeszcze większy — ryzyko było niższe o około 45 proc.
To ważne, ponieważ rak jelita grubego jest jednym z najczęściej rozpoznawanych nowotworów. Każdego roku na świecie diagnozuje się prawie 2 mln nowych przypadków, w tym około 20 tys. w Polsce.
Kolonoskopia nie tylko wykrywa raka
Kolonoskopia jest szczególnym badaniem, ponieważ pozwala nie tylko znaleźć nowotwór na wczesnym etapie. Może też zapobiec jego rozwojowi. Jeśli lekarz podczas badania zauważy polipy, czyli zmiany, z których z czasem mógłby powstać rak, może usunąć je od razu.
"Kolonoskopia jest badaniem wyjątkowym, ponieważ może działać na dwóch poziomach. Pozwala wykryć raka jelita grubego, ale może też zapobiec jego rozwojowi, jeśli podczas badania usuniemy polipy, z których w przyszłości mógłby powstać nowotwór" — wyjaśnia prof. Michał Kamiński.
Pacjent musi z badania skorzystać
Wyniki badania pokazują, że dostępność kolonoskopii to dopiero pierwszy krok. Kluczowe jest to, ilu pacjentów rzeczywiście się zgłosi na kolonoskopię. W całym badaniu kolonoskopię wykonało 42 proc. zaproszonych osób. W Polsce było to 33 proc., w Szwecji 39,8 proc., a w Norwegii 60,7 proc.
"NordICC pokazuje, że w profilaktyce nie wystarczy zaoferować skutecznego badania. Trzeba jeszcze tak zorganizować program, aby pacjenci rozumieli jego znaczenie i chcieli w nim uczestniczyć. Zgłaszalność jest jednym z kluczowych warunków skuteczności badań przesiewowych" — podkreśla prof. Kamiński.
To szczególnie ważne z punktu widzenia zdrowia publicznego. Nawet jeśli pojedyncze wartości procentowe wydają się niewielkie, przy tak częstym nowotworze oznaczają realną liczbę unikniętych zachorowań.
Profilaktyka wymaga dobrej organizacji
Badanie NordICC nie wykazało istotnego statystycznie zmniejszenia śmiertelności z powodu raka jelita grubego w całej grupie zaproszonej na kolonoskopię. Autorzy tłumaczą jednak, że liczba zgonów była niższa, niż zakładano na etapie projektowania badania, co utrudniało wykazanie takiego efektu.
"W badaniu wykazaliśmy istotne zmniejszenie ryzyka zachorowania na raka jelita grubego. Nie wykazaliśmy natomiast istotnego zmniejszenia śmiertelności w całej grupie zaproszonej, ponieważ ryzyko zgonu z powodu tego nowotworu było niższe, niż zakładano na etapie projektowania badania. To ważna informacja przy planowaniu programów przesiewowych" — mówi prof. Kamiński.
Polski akcent w światowej publikacji
Publikacja w "The Lancet" jest także ważnym osiągnięciem polskiej nauki. Pierwszym autorem publikacji jest polski naukowiec, prof. dr hab. n. med. Michał F. Kamiński, kierownik Kliniki Gastroenterologii Onkologicznej oraz Katedry i Kliniki Gastroenterologii, Hepatologii i Onkologii Klinicznej Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego. W badaniu z ramienia Narodowego Instytutu Onkologii uczestniczyli również prof. Jarosław Reguła, dr n. med. Maciej Rupiński, prof. Nastazja Pilonis i prof. Joanna Didkowska.
"Dla nas najważniejsze jest to, aby wyniki badań przekładały się na lepszą organizację profilaktyki. Kolonoskopia może zapobiegać części zachorowań na raka jelita grubego, ale o skuteczności programu decyduje cały system: sposób zapraszania, jakość badania, informacja przekazywana pacjentom i ich gotowość do udziału w przesiewie" — podsumowuje prof. Kamiński.
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródło: Narodowy Instytut Onkologii
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
