Cytykolina – działanie, wskazania, przeciwwskazania i skutki uboczne

Cytykolina (cytydyno-5’-difosfocholina) jest substancją leczniczą, nootropową, wykorzystywaną w lekach i suplementach. Jest naturalnie występującym, endogennym prekursorem fosfatydylocholiny. Wykazuje działanie ochronne na komórki nerwowe, może zwiększać syntezę ważnych neuroprzekaźników.

Cytykolina wprowadzona została do lecznictwa w latach 70. XX wieku. Od tego czasu jej właściwości wciąż są przedmiotem badań naukowych. Pierwotnie była używana jako lek poprawiający pamięć i funkcje mózgu po udarze mózgu.

Gdzie występuje cytykolina? Naturalnie występuje w komórkach organizmów żywych, także w organizmie człowieka, gdzie pełni wielorakie funkcje. Związek produkowany w organizmie określa się CDP-choliną. Syntetyczna cytykolina jest niemal taka sama, jak CDP-cholina naturalna. Ponadto uważa się, że jest ona bardzo dobrze tolerowana przez pacjentów.

Jak działa cytykolina?

Cytykolina jest związkiem aplikowanym doustnie, domięśniowo lub dożylnie. Przyjęty doustnie preparat z cytykoliną ulega hydrolizie w układzie pokarmowym do cytydyny i choliny. Następnie te łatwo przenikają przez układ krwionośny do mózgu, gdzie odgrywają istotną rolę w syntezie i odbudowie błon komórek nerwowych.

Cytykolina jest substancją o wielu właściwościach. Przypisuje się jej właściwości neuroprotekcyjne i nootropowe. Ponadto uważa się, że substancja poprawia także funkcje poznawcze i wykazuje działanie antyapoptyczne.

Jako suplement cytykolina stosowana jest przede wszystkim na poprawę pamięci i koncentracji. Suplementacja wpływa także korzystnie na szybkość reakcji oraz wspiera funkcjonowanie układu nerwowego. Z kolei leki z cytykoliną wykorzystuje się głównie w chorobach o podłożu neurologicznym. Udowodniono jej korzystne działanie w leczeniu:

• pacjentów z udarem mózgu – u chorych, u których doszło do zaburzenia funkcji poznawczych, substancja korzystnie wpływa na ich poprawę; poprawia też funkcjonowanie ruchowe oraz ogólny stan zdrowia pacjentów,
• uzależnień – zmniejsza stopień uzależnienia od kokainy, poprawia koncentrację u pacjentów z alkoholowym zespołem abstynencyjnym,
• choroby Parkinsona – cytykolina podawana z lewodopą pozwala obniżyć dawkę tej drugiej oraz zmniejszyć objawy niepożądane, które wywołuje,
• choroby Alzheimera – poprawia funkcje poznawcze pacjentów i spowalnia rozwój choroby,
• jaskry – cofa część zmian neurodegeneracyjnych w drogach wzrokowych, ponadto poprawia czynność siatkówki.

Wskazaniem do stosowania cytykoliny może być m.in.:

• regeneracja po udarze,
• wsparcie funkcjonowania układu nerwowego,
• spadek pamięci u osób w podeszłym wieku,
• demencja,
• zaburzenia koncentracji u osób z alkoholowym zespołem abstynencyjnym,
• wsparcie poprawy nastroju,
• choroby oczu mogące prowadzić do utraty wzroku (jaskra).

Preparaty zawierające cytykolinę, dostępne na polskim rynku aptecznym, to przede wszystkim suplementy diety. Należy przyjmować je zawsze zgodnie z zaleceniami producenta i nie przekraczać zalecanej dawki.

Leki z cytykoliną dostępne są na receptę. Należy przyjmować je zgodnie ze wskazaniami lekarza. Pacjent powinien także poinformować specjalistę o wszystkich stosowanych obecnie lub ostatnio lekach oraz tych, które planuje przyjmować.

Z przyjmowania cytykoliny muszą zrezygnować osoby, u których występuje uczulenie na tę substancję lub na którykolwiek z pozostałych składników preparatu. Ponadto preparatów z cytykoliną nie powinno stosować się równolegle z lekami zawierającymi meklofenoksat (centrofenoksynę).

Preparaty z cytykoliną zaleca się przyjmować jedynie dorosłym. Nie ma także wystarczającej ilości wiarygodnych informacji na temat bezpieczeństwa stosowania substancji u ciężarnych i w okresie laktacji. Dlatego nie zaleca się stosowania jej w przypadku ciąży i w czasie karmienia piersią.

Cytykolina uważana jest za bezpieczną, jest dobrze tolerowana u większości pacjentów. Jednak u części osób przyjmujących substancję mogą pojawiać się działania niepożądane, takie jak:

• bezsenność,
• nudności, ból brzucha, biegunka,
• bóle głowy,
• kołatanie serca,
• niskie lub wysokie ciśnienie krwi,
• kłopoty z widzeniem.