Czyrak ucha - przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby

Czyrak ucha to bolesne, ropne zapalenie okołomieszkowe połączone z wytworzeniem się czopa martwiczego. Zakażenie tkanek miękkich ma stosunkowo łagodny przebieg, nie stanowi zagrożenia życia. Zmiana powstaje najczęściej w obrębie ucha zewnętrznego, na początku kanału słuchowego, czyli tam, gdzie występuje dużo gruczołów potowych i łojowych. Za zmiany chorobowe najczęściej odpowiedzialny jest gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus).

Czyraki mogą pojawić się u każdego, niemal w każdym miejscu ciała: w okolicach uszkodzonej skóry, zatkanych porów czy wrośniętych włosków, także w uchu. Nic dziwnego: ucho to doskonałe środowisko sprzyjające namnażaniu się bakterii i grzybów. To dzięki nadmiarowi wilgoci i wąskim przewodom słuchowym zewnętrznym, nie bez znaczenia jest odkładanie się nadmiaru woskowiny w przewodzie słuchowym.

Czyraki są powiązane z bakteriami, a punktem zapalnym jest zwykle naruszanie uszkodzonej skóry poprzez dotykanie, drapanie, a w przypadku ucha również intensywne czyszczenie. Czyrak ucha pojawia się wskutek zakażenia bakteryjnego mieszków włosowych i gruczołów łojowych.

Przypadłość może przytrafić się każdemu, choć czyrak w uchu częściej pojawia się u osób zmagających się z niedoborami immunologicznymi, a także chorujących na cukrzycę i choroby nerek, a także osób niedożywionych, z niedoborami witamin, przebywających w złych warunkach higienicznych czy mających wyniszczony organizm.

Warto podkreślić, że jest to typowa dolegliwość pływaków i osób uprawiających sporty wodne. Ryzyko powstania czyraka zwiększa korzystanie z zanieczyszczonych zbiorników wodnych.

Jakie są objawy czyraka? Wewnątrz zmiany obecna jest ropa bądź ropa z krwią. Tworzą czop, czyli narośl wypełnioną płynem surowiczym. Tym samym czyrak ucha wywołuje wiele dolegliwości. To:

• świąd, opuchlizna i pieczenie w miejscu pojawienia się czyraka,
• silny ból ucha promieniujący do zębów, aż do stawu skroniowo-żuchowego,
• duża wrażliwość skóry wokół miejsca infekcji bakteryjnej,
• dzwonienie w uchu, stępienie słuchu, uczucie przeszkody i pełności w uchu,
• gorączka i dreszcze,
• powiększenie węzłów chłonnych w okolicy szyi,
• sączenie się z ucha cuchnącej wydzieliny
• zmęczenie,
• chwilowa utrata słuchu (to skutek zapychania kanału słuchowego z powodu rośnięcia czyraka).

Aby potwierdzić obecność czyraka w uchu, należy udać się do laryngologa. Podstawą diagnostyki jest wywiad lekarski z pacjentem oraz badanie fizykalne. Niezbędne jest także specjalistyczne badanie: otoskopia, inaczej wziernikowanie ucha. Diagnoza może być potwierdzona wymazem pobranym z ucha.

Czy czyraki zawsze wymagają leczenia? Zmiany wypełnione ropą z czasem zwykle samoistnie się goją (treść czyraka wydostaje się na zewnątrz). Nie trzeba ich leczyć, a jedynie dbać o higienę w okolicy zmiany. Czasem jednak niezbędne jest podanie środków przeciwbólowych, sterydów czy antybiotyków.

Leczenie czyraka w uchu zależy od jego wielkości oraz zmian, które wywołuje.

Małe czyraki można smarować maścią ichtiolową (to środek bakteriostatyczny i ułatwiający odchodzenie ropy, ma także właściwości przeciwbakteryjne, przeciwobrzękowe, ściągające i rozgrzewające miejscowo), zaś duże mogą wymagać nacięcia.

Nie należy czyraków samodzielnie wyciskać czy nacinać, ponieważ może to prowadzić do rozprzestrzeniania się zakażenia. Należy także unikać czyszczenia uszu przy użyciu patyczków, gdyż uszkadzają naskórek i mogą spowodować zaognienie zmiany.

Czy istnieją domowe sposoby na czyraka w uchu?

Tak, jednak gdy czyraki są rozległe i bolesne, nie można się do nich ograniczać - mogą jedynie wspomagać terapię. Ulgę przyniosą ciepłe okłady na ucho. Można wykorzystać termofor czy butelkę z gorącą wodą, ciepły okład żelowy albo rozgrzany ręcznik. Ponadto ranę przemywa się wodą utlenioną.

Aby uniknąć zaostrzenia zmiany, a i powikłań, jeśli czyrak jest duży, bardzo dokuczliwy bądź utrzymuje się długo, zawsze należy udać się do lekarza. Czyraków w uchu nie wolno bagatelizować, ponieważ postępująca infekcja może prowadzić do pojawienia się zapalenia ucha środkowego, zapalenia zatok, zakażenia mózgu, zapalenia szpiku, a nawet zapalenia wsierdzia lub sepsy.