Dławica piersiowa (dusznica bolesna) – patogeneza, objawy, leczenie, diagnostyka

Dławica piersiowa (dusznica bolesna) to termin, którym określa się zespół objawów pojawiających się w przebiegu choroby niedokrwiennej serca. Charakteryzuje się uczuciem ucisku, pieczenia lub dławienia w okolicy klatki piersiowej. Objawy te są wynikiem krótkotrwałych zaburzeń w dopływie krwi wraz z tlenem do mięśnia sercowego.

Dławicę piersiową dzieli się na dwa typy:

• dławica piersiowa stabilna – charakterystyczny ból dławicowy pojawia się najczęściej na skutek wysiłku i stresu emocjonalnego, ustępuje w spoczynku, nie nasila się w ciągu 2 miesięcy,
• dławica piersiowa niestabilna – dusznica niestabilna pojawia się także w spoczynku, objawy są tu bardziej nasilone i trwają dłużej.

Czasem mówi się także o fałszywej dusznicy bolesnej, która daje podobne objawy do powyższych. Jednak ich przyczyna jest zupełnie inna. W tym przypadku objawy nie są spowodowane zwężeniem tętnic wieńcowych, lecz ich skurczem.

Dusznica piersiowa jest schorzeniem znacznie rozpowszechnionym wśród populacji. Zapadalność na chorobę wzrasta wraz z wiekiem, problem dotyczy głównie osób w średnim i podeszłym wieku. Zwykle pojawia się u kobiet po 50. i mężczyzn po 40. roku życia. Szacuje się, że dławica piersiowa to problem, który występuje u ok. 1,5 mln Polaków.

Miażdżyca jest główną przyczyną dusznicy bolesnej. W przebiegu miażdżycy dochodzi do odkładania blaszek miażdżycowych w tętnicach wieńcowych, które zaopatrują krew w tlen i substancje odżywcze. Na skutek tej sytuacji następuje zwężenie drogi przepływu i w konsekwencji dochodzi do wystąpienia charakterystycznych objawów.

Warto wspomnieć także o jednostkach chorobowych, które predysponują do wystąpienia dławicy piersiowej – zalicza się do nich:

• otyłość,
• cukrzycę,
• nadciśnienie tętnicze,
• przewlekły stres.

Używki takie jak alkohol czy też papierosy również mogą przyczyniać się do występowania dławicy piersiowej.

Podobne objawy może dawać także niedokrwistość (anemia). Symptomy dławicy piersiowej pojawiają się, gdy dochodzi do zwężenia około 50 proc. naczynia wieńcowego.

Najczęstszym objawem dusznicy bolesnej jest ból – jednak jego charakterystyka jest różna. Często jest on opisywany przez chorych jako piekący, dławiący, a nawet ściskający. Ból typowy dla dławicy piersiowej umiejscawia się za mostkiem i może promieniować do lewej połowy ciała ze szczególnym uwzględnieniem lewego barku, łopatki, a nawet kąta żuchwy.

Pacjenci często skarżą się na brak tchu, uczucie kołatania serca i niepokój chorego. Należy pamiętać, że jeśli objawy dusznicy bolesnej nie ustępują, konieczne jest wezwanie pogotowia ratunkowego i udzielenie natychmiastowej pomocy lekarskiej.

Właściwa diagnostyka dławicy piersiowej jest bardzo ważna dla wdrożenia odpowiedniego leczenia. Błędem może być przeoczenie zawału serca – a nikomu nie trzeba mówić, że jego skutki mogą być śmiertelne.

Możliwe jest przeprowadzenie badań w kierunku dławicy piersiowej, które są nieinwazyjne i stosunkowo proste do przeprowadzenia. Zalicza się do nich EKG oraz badanie holterowskie. Inwazyjnym badaniem jest koronarografia, która polega na umieszczeniu cewnika w tętnicy wieńcowej i zobrazowaniu naczyń wieńcowych.

Leczenie dławicy piersiowej w dużym stopniu opiera się na prowadzeniu odpowiedniej farmakoterapii. O wprowadzeniu leków na dławicę piersiową lub innych metod leczenia zawsze decyduje lekarz prowadzący. Decyzję podejmuje na podstawie wywiadu, wyników badań, z uwzględnieniem ewentualnych chorób towarzyszących i przeciwwskazań.

Jeśli zmiany w sercu są zaawansowane, konieczne może być przeprowadzenie zabiegu kardiochirurgicznego. Często w takiej sytuacji wykonywana jest angioplastyka naczyń wieńcowych lub tak zwane bypass’y. Dobra kontrola pooperacyjna gwarantuje niepowikłany przebieg pooperacyjny.

Domowe sposoby na dusznicę bolesną

Mówiąc o leczeniu dusznicy bolesnej, należy także wspomnieć o zwalczaniu czynników ryzyka miażdżycy oraz eliminacji czynników, które sprzyjają występowaniu objawów dławicy piersiowej (stres czy też używki). Leczenie dusznicy bolesnej domowymi sposobami polega, więc w głównej mierze na wprowadzeniu zmian w stylu życia.

Ważna jest regularna, indywidualnie dobrana aktywność fizyczna (np. spacery), utrzymywanie prawidłowej masy ciała oraz dieta wolna od tłuszczów nasyconych, trans oraz węglowodanów. Zaleca się także rezygnację z kawy, tytoniu, ograniczenie alkoholu.

Nie zaleca się stosowania na dusznicę bolesną leków bez recepty bez konsultacji z lekarzem. Także ewentualne przyjmowanie ziół na dławicę piersiową należy zawsze skonsultować ze specjalistą, w celu uniknięcia niepożądanych interakcji z lekami.

W stabilnej dławicy piersiowej u osób stosujących się do zaleceń lekarskich najczęściej rokowania są dobre. Jednak w przypadku dusznicy bolesnej niestabilnej, kiedy to napady są częstsze, dłuższe i występują podczas spoczynku, ryzyko wystąpienia zawału znacznie wzrasta. Dlatego też w tym przypadku rokowania są też z reguły mniej optymistyczne.