Dyspepsja - przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

W połowie przypadków przyczyna dyspepsji nie jest znana. Takie przypadłości określa się mianem: dyspepsja czynnościowa, dyspepsja nieorganiczna lub dyspepsja idiopatyczną. Jednak, gdy mówimy o dyspepsji organicznej, udaje się wskazać obecność procesów chorobowych. Jakie są jej przyczyny?

• choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy,
• choroba refluksowa żołądkowo-przełykowa,
• choroba nowotworowa,
• zapalenie żołądka,
• dyspepsja polekowa.

Przyczyny dyspepsji czynnościowej nie są łatwe do zdiagnozowania, jednak osoby z tym schorzeniem stanowią około połowę wszystkich chorych. Wiadomo, że u pacjentów występuje szereg dysfunkcji układu pokarmowego: pracy żołądka, który wolniej się opróżnia. U wielu osób przyczyną dyspepsji czynnościowej jest stres, nerwica i depresja.

Dolegliwości przy dyspepsji można podzielić w zależności od objawów (tzw. objawów dyspeptycznych) na:

• dyspepsję typu refluksowego: zgaga i wymioty,
• dyspepsję typu wrzodowego: dolegliwości podobne do wrzodów,
• dyspepsję motoryczną układu pokarmowego: wczesne uczucie sytości, nudności oraz słabo zlokalizowane uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej,
• dyspepsję nieklasyfikowaną: objawy niepodobne do powyższych.

Jeśli dyskomfort lub ból w środkowym nadbrzuszu utrzymuje się przez dłuższy czas (co najmniej 4 tygodnie), warto wybrać się do lekarza rodzinnego.

Z pewnością najczęstszą metodą wykrycia choroby jest gastroskopia. Osoby z dyspepsją czynnościową stanowią około 20-40 proc. pacjentów konsultujących się w gabinecie gastrologicznym. Objawy przypominają sugerują czasem inne dolegliwości, np. chorobę refluksową żołądka. Jednak w jej przebiegu dochodzi do zwracania drażniącej zawartości żołądka do przełyku.

Nie istnieje jeden ustalony sposób leczenia dyspepsji. Proces zależy w dużej mierze od przyczyny. Pacjent otrzymuje kilka zaleceń dotyczących odżywiania i trybu życia. Najważniejsze jest spożywanie 3-4 niewielkich posiłków zamiast 1-2 obfitych. Przed jedzeniem warto ogrzać się lub chwilę odpocząć, a podczas tej czynności wskazane jest niespieszne tempo.

Warto zrezygnować ze smażonych potraw i jeść kolację przynajmniej trzy godziny przed snem. Oprócz wprowadzenia zmian w sposobie odżywiania pacjent ma za zadanie przyjmować leki, które hamują wydzielanie kwasu solnego, leki prokinetyczne oraz łagodne środki o działaniu przeciwdepresyjnym. Jest to typowe leczenie objawowe. U niektórych pacjentów jest bardzo skuteczne, u innych dolegliwości nie mijają przez całe życie.

Źródła

1. Czy osobowość może usposabiać do dyspepsji czynnościowej?
2. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
3. Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7
4. Kokot F. Diagnostyka różnicowa objawów chorobowych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3295-6