Endoskopia śródpiersia

Mediastinoskopia umożliwia pobranie próbek tkanek do badania histopatologicznego, dla rozpoznania chorób węzłów chłonnych, dróg oddechowych, chorób przełyku, chorób płuc bądź opłucnej. W uzyskanych próbkach możliwe jest także wykonanie badania mikrobiologicznego, tj. posiewu na obecność prątków gruźlicy lub innych bakterii. Badanie śródpiersia jest stosowane jedynie wtedy, gdy inne metody diagnostyczne nie pozwalają postawić diagnozy.

Wskazania do wykonania badania:

• nowotwory, guzy śródpiersia,
• wszystkie choroby płuc i układu chłonnego, przebiegające z powiększeniem śródpiersiowych węzłów chłonnych;
• powiększenie węzłów chłonnych śródpiersia bez innych objawów;
• niejasne obrazy radiologiczne śródpiersia.

Mediastinoskopia jest jednym z ostatnich wykonywanych badań. Zależnie od choroby, endoskopia śródpiersia bywa poprzedzana różnymi innymi badaniami dodatkowymi – badaniami radiologicznymi klatki piersiowej, badaniami na oznaczenie grupy krwi, badaniem EKG.

Mediastinoskopię wykonuje się w znieczuleniu ogólnym. Pacjent leży całkowicie rozebrany, przykryty prześcieradłem chirurgicznym. Aby wprowadzić do śródpiersia mediastinoskop, lekarz wykonuje po uprzednim odkażeniu skóry małe poprzeczne cięcie długości 3 - 5 cm na szyi, tuż nad rękojeścią mostka pacjenta. Następnie odpreparowuje tkanki, które przesłaniają tchawicę. Kiedy przednia powierzchnia tchawicy jest dobrze odsłonięta, lekarz między mostek a tchawicę wprowadza do śródpiersia mediastinoskop ze źródłem światła.

Po dotarciu wziernikiem do węzłów chłonnych lekarz wycina je w całości lub pobiera fragment ich tkanki przy użyciu wprowadzonych przez odpowiedni kanał w mediastinoskopie szczypiec lub igły punkcyjnej. Po zakończeniu wziernikowania w miejscu cięcia zakłada się szwy i jałowy opatrunek. Pobrane próbki węzłów chłonnych przesyłane są w formalinie do pracowni histopatologicznej, ewentualnie mikrobiologicznej, gdzie po odpowiednim przygotowaniu są poddawane ocenie mikroskopowej. Wynik mediastinoskopii przekazywany jest w formie opisu. Badanie śródpiersia trwa zwykle 30 - 45 minut.

Należy poinformować lekarza:

• o skłonności do krwawień;
• o zaburzeniach rytmu serca, wadach serca, dusznicy bolesnej, nad- lub niedociśnieniu;
• o obecności protez w jamie ustnej;
• o przebytych i aktualnych chorobach i posiadanych wynikach badań.

Po badaniu pacjent jest przewożony na wózku na oddział szpitalny, gdzie przez co najmniej kilkanaście godzin powinien pozostawać w pozycji leżącej. Dopiero następnego dnia po badaniu pacjent może wstać z łóżka. W 7. - 10. dobie po badaniu należy zgłosić się do lekarza, aby ten zdjął szwy.
Endoskopia śródpiersia jest metodą bezpieczną, ale nie można całkowicie wykluczyć możliwości powikłań.
Możliwe powikłania po mediastinoskopii, to:

• zaburzenia połykania;
• napady kaszlu;
• chrypka;
• krwawienia w miejscach naruszenia tkanek;
• uszkodzenia dróg oddechowych;
• uszkodzenie nerwów;
• uszkodzenie przełyku;
• uszkodzenie przewodu mlecznego;
• uszkodzenie opłucnej;
• pooperacyjne stany zapalne.

Jeśli jest taka potrzeba, badanie śródpiersia może być powtórzone. Wykonywane jest u pacjentów w każdym wieku. Mediastinoskopii nie można przeprowadzać u kobiet w ciąży.

Źródła

1. Rak płuca
2. Droszcz W. (red.), Choroby płuc. Diagnostyka i terapia, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 83-85842-04-7
3. Antczak A. Wielka interna - pulmonologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60135-76-1
4. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0