Co szkodzi, a co pomaga wątrobie?
Wątroba uczestniczy m.in. w przemianach białek, tłuszczów i węglowodanów, magazynuje składniki odżywcze, wytwarza żółć oraz pomaga usuwać z krwi szkodliwe substancje. Jej kondycja w znacznym stopniu zależy od stylu życia.
Nadmiar kalorii, alkoholu i wysoko przetworzonej żywności może sprzyjać stłuszczeniu narządu. Znaczenie ma natomiast dieta bogata w warzywa i zawarte w nich związki przeciwutleniające.
Dr Joseph Salhab, gastroenterolog z Florydy, wymienił trzy warzywa, które szczególnie ceni ze względu na ich potencjalny wpływ na wątrobę. Są to brokuły, buraki i karczochy.
Brokuły wspierają naturalne mechanizmy ochronne
Brokuły należą do warzyw krzyżowych. Zawierają sulforafan – związek roślinny aktywujący enzymy uczestniczące w neutralizowaniu niektórych szkodliwych substancji. Dostarczają również błonnika, witaminy C, witaminy K i kwasu foliowego.
W badaniu opublikowanym w 2015 r. zaobserwowano, że stosowanie ekstraktu z kiełków brokułów u mężczyzn ze stłuszczeniem wątroby wiązało się ze spadkiem aktywności enzymów ALT i gamma-GT. Ich podwyższony poziom może wskazywać na uszkodzenie lub przeciążenie komórek wątrobowych.
Regularne jedzenie warzyw krzyżowych może być także elementem profilaktyki metabolicznej stłuszczeniowej choroby wątroby, czyli MASLD. Osoby, które nie przepadają za brokułami, mogą sięgnąć po kapustę, jarmuż albo brukselkę. Warzywa te zawierają podobne związki bioaktywne.
Buraki źródłem cennych przeciwutleniaczy
Intensywny kolor buraków wynika z obecności betalain. Są to naturalne barwniki o właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych. Pomagają ograniczać stres oksydacyjny, który może przyczyniać się do uszkodzenia komórek wątroby.
Metaanaliza z 2023 r. wykazała, że suplementacja sokiem z buraków u pacjentów z niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby, określaną dziś najczęściej jako MASLD, może obniżać aktywność enzymów ALT i AST. Potrzebne są jednak dalsze badania, aby potwierdzić skalę i trwałość tego działania.
Buraki dostarczają ponadto folianów i manganu, które biorą udział w licznych procesach metabolicznych. Można je jeść po ugotowaniu lub upieczeniu, dodawać do sałatek i zup. Sok z buraków zawiera mniej błonnika niż całe warzywo, dlatego nie powinien być traktowany jako jego pełny zamiennik.
Karczochy mogą wspomagać wydzielanie żółci
Trzecim warzywem polecanym przez gastroenterologa są karczochy. Zawierają polifenole, m.in. luteolinę, kwercetynę, rutynę i cynarynę, a także witaminę C. Związki te pomagają chronić komórki przed stresem oksydacyjnym i mogą łagodzić procesy zapalne.
– To jeden z najlepszych produktów dla zdrowia wątroby – ocenia dr Joseph Salhab, zwracając uwagę na dużą zawartość przeciwutleniaczy w karczochach.
Cynaryna może dodatkowo pobudzać wydzielanie żółci, która jest potrzebna do trawienia i wchłaniania tłuszczów.
Choć brokuły, buraki i karczochy są wartościowymi elementami jadłospisu, żadne pojedyncze warzywo nie "oczyści" wątroby ani nie zastąpi leczenia. Największe znaczenie ma całościowy sposób odżywiania, utrzymywanie prawidłowej masy ciała, aktywność fizyczna oraz ograniczenie alkoholu.
Źródło: e.vnexpress.net
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
Z pracą w mediach związana od 2010 roku. Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim o specjalności zawodowej filologia dla mediów oraz studiów podyplomowych Redakcja językowa tekstu. W przeszłości związana m.in. z holdingiem Infor oraz wydawnictwem Edipresse Polska, dla których przygotowywała m.in. zdrowotne artykuły oraz filmy z udziałem ekspertów. W Wirtualnej Polsce od 2023 roku.
