GIS: Coraz więcej zakażeń WZW A. Oto najlepsza ochrona przed żółtaczką pokarmową

WZW A to ostra choroba zakaźna wywoływana przez wirusa HAV (hepatitis A virus), przenoszoną głównie drogą fekalno-oralną. Do zakażenia dochodzi najczęściej przez kontakt z zanieczyszczoną żywnością, wodą lub bezpośrednio – np. przez nieumyte ręce po skorzystaniu z toalety, stąd też mówi się o niej "choroba brudnych rąk".

Wirus może też przenosić się podczas kontaktów seksualnych, zwłaszcza analnych. Choroba wylęga się zwykle od 2 do 6 tygodni (średnio ok. 28–30 dni). Najbardziej zakaźny jest okres tuż przed wystąpieniem objawów, kiedy chory nie wie jeszcze, że jest nosicielem wirusa.

Objawy WZW A są szczególnie nasilone u dorosłych. Do typowych należą:

• objawy grypopodobne (gorączka, osłabienie, bóle mięśni),

• dolegliwości żołądkowo-jelitowe: nudności, zgaga, odbijanie, wzdęcia,

• ciemne zabarwienie moczu, jasne stolce,

• żółtaczka (zażółcenie skóry, oczu i błon śluzowych).

U dzieci choroba często przebiega bezobjawowo lub bardzo łagodnie. Natomiast u osób starszych, kobiet w ciąży i pacjentów z chorobami wątroby może mieć ciężki, a nawet piorunujący przebieg.

Wirus nie powoduje przewlekłego zapalenia wątroby ani raka wątroby, ale powrót do pełni zdrowia może zająć nawet kilka miesięcy. Leczenie jest wyłącznie objawowe.

Zobacz także: WZW typu A w borówkach. Zakaźnicy mają radę dla Polaków

Od końca 2024 roku w Polsce obserwuje się zwiększoną aktywność wirusa HAV. Jak podkreśla GIS, choroba może rozprzestrzeniać się przez wiele tygodni, ponieważ zakażone osoby, nawet nieświadome choroby, mogą wydalać wirusa z kałem przez długi czas.

W ogniskach epidemicznych WZW A wdrażane są zaostrzone procedury sanitarne, m.in. wzmożona dezynfekcja w toaletach i punktach gastronomicznych. Osobom narażonym oferowane są bezpłatne szczepienia poekspozycyjne.

Choć WZW A kojarzy się często z podróżami do krajów o niższym standardzie sanitarnym, dane pokazują, że zagrożenie dotyczy także Polski. Wysoka zakaźność i długi okres inkubacji sprawiają, że wirus łatwo rozprzestrzenia się w społecznościach.

Najskuteczniejszą metodą profilaktyki jest szczepienie ochronne. Odporność po podaniu dwóch dawek utrzymuje się nawet 20 lat. W Polsce szczepienie przeciwko WZW A jest szczepieniem zalecanym, szczególnie rekomendowanym dla:

• osób wyjeżdżających do krajów o wysokim ryzyku zakażenia,

• pracowników gastronomii i branży wodno-kanalizacyjnej,

• dzieci i młodzieży, które nie chorowały na WZW A,

• osób mających ryzykowne kontakty seksualne,

• osób z kontaktu z chorymi (np. członkowie rodziny).

Dodatkowo warto przestrzegać zasad higieny - myć ręce po skorzystaniu z toalety, spożywać wyłącznie bezpieczną żywność i wodę, oraz unikać jedzenia surowych owoców morza czy nieumytych warzyw.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. GIS