Kamfora – działanie, zastosowanie i właściwości

Kamfora to organiczny związek chemiczny pochodzenia roślinnego. Uzyskuje się ją z drzewa nazywanego kamforowcem. To cynamonowiec kamforowy (łac. Cinnamomum camphora), należący do rodziny Lauracaeae. Rośnie w Chinach, Japonii Wietnamie oraz na Tajwanie. Uprawia się go w Australii, Afryce, Ameryce Południowej, Cejlonie, na Kaukazie oraz w południowej części Europy. Kamfora może być również uzyskiwana syntetycznie. Jest związkiem organicznym z grupy terpenów.

Kamfora jest łatwopalną substancją krystaliczną, która cechuje się wyrazistym zapachem. Charakterystyczne dla niej jest to, że znika w wyniku procesu sublimacji, czyli przejścia ze stanu stałego w stan gazowy z pominięciem stanu ciekłego. To dlatego mówi się „zniknąć jak kamfora", to jest nagle, bez śladu.

Kamfora jest wykorzystywana na wiele sposobów. W Azji stanowi dodatek do słodyczy. W Indiach służy do wyrobu deserów. Używa się jej również w przemyśle do produkcji mebli, kauczuku, lakierów i kulek na mole czy sztucznych ogni. To także plastyfikator nitrocelulozy i środek przeciwbakteryjny. Stosuje się również podczas ceremonii religijnych, na przykład podczas Mahaśiwaratri, najważniejszego święta wyznawców Śiwy.

Kamfora odnajduje się również w medycynie. W lecznictwie jest stosowana w postaci olejku i maści do użytku zewnętrznego. Olejek kamforowy, najbardziej popularna postać kamfory, jest wykorzystywany nie tylko w medycynie, ale i w kosmetyce (np. w produkcji antyperspirantów). Dostępne są trzy rodzaje olejków kamforowych: biały, żółty oraz brązowy, przy czym bezpieczny i dopuszczony do stosowania u ludzi jest wyłącznie biały olejek kamforowy.

Inne produkty z kamforą to naturalne krople kamforowe, balsamy z kamforą, kryształki kamfory do aromaterapii, spirytus kamforowy i żele chłodzące z zawartością kamfory. Można je nabyć w aptekach i sklepach zielarskich, zarówno stacjonarnych, jak i internetowych.

Kamfora - stosowana zewnętrznie – to produkt rozgrzewający i znieczulający (działa poprzez porażenie nerwów czuciowych). Mechanizm jej działania jest oparty o miejscowe podrażnienie i przekrwienie skóry. Substancja bardzo dobrze przenika przez skórę.

Rozszerza naczynia krwionośne, co jest odczuwalne jako rozgrzanie tkanek. Wywołuje również uczucie chłodu (podobne do wywoływanego przez mentol), co wynika z bezpośredniego pobudzenia receptorów zimna w skórze, czyli ciałek Krausego.

Jak działa kamfora? Olejek kamforowy jest traktowany jako środek przeciwbakteryjny, przeciwwirusowy, przeciwzapalny, który ma właściwości przeciwbólowe, przeciwreumatyczne, antyseptyczne i odkażające.

Substancja pobudza ośrodkowy układ nerwowy (OUN), regulując krążenie krwi. Zapobiega pojawieniu się odleżyn. Dzięki temu, że poprawia przepływ krwi, prowadzi do zmniejszenia bólu, obrzęku i stanu zapalnego. Ponadto ułatwia oddychanie podczas kataru, rozrzedza śluz, działa wykrztuśnie, zapobiega przekrwieniu śluzówki nosa.

Kamfora sprawdza się nie tylko przy przeziębieniach i nieżytach górnych dróg oddechowych, ale i w:

• leczeniu świądu, odmrożeń, trądziku, opryszczki,
• odcisków,
• bólu reumatycznego, mięśniowo-stawowego, nerwobólu,
• łupieżu,
• przebarwień skórnych.

Kamfora to doskonała wcierka na klatkę piersiową czy stopy, ale i dodatek do soli inhalacyjnych.

Przeciwwskazaniem do stosowania kamfory są:

• otwarte rany,
• uszkodzona skóra,
• nadwrażliwość na kamforę, skłonność do alergii,
• ciąża, okres karmienia piersią.

Kamfora nie powinna być stosowana u dzieci.

Szkodliwość kamfory

Kamfora, choć ma wiele pożądanych właściwości, może szkodzić. W większych dawkach jest toksyczna. Może wywoływać dezorientację, drażliwość, nadpobudliwość nerwową i drgawki, duszność, a także podrażnienie skóry. Dawka śmiertelna dla dorosłych mieści się w granicach 50-500 mg na kilogram (4 gramy).