Kardiolodzy chcą zmniejszyć liczbę zawałów i udarów. Mówią, co jest kluczowe

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w 2022 roku z powodu chorób sercowo-naczyniowych (CVDs) zmarło 19,8 mln osób, co stanowiło około 32 proc. wszystkich zgonów na świecie. Spośród tych zgonów aż 85 proc. było wynikiem zawału serca i udaru mózgu. Ponad trzy czwarte przypadków dotyczyło krajów o niskim i średnim dochodzie.

Co więcej, spośród 18 mln przedwczesnych zgonów spowodowanych chorobami niezakaźnymi w 2021 roku, co najmniej 38 proc. było skutkiem chorób układu krążenia. To pokazuje, że choroby serca dotykają także osoby przed 70. rokiem życia, a nie tylko pacjentów w starszym wieku.

Zobacz także: Korzystnie wpływają na profil lipidowy. Pij, by obniżyć cholesterol

Eksperci z WHO podkreślają, że "kluczowe znaczenie ma wczesne wykrywanie CVD, aby jak najwcześniej rozpocząć leczenie, obejmujące poradnictwo i farmakoterapię". Dzięki badaniom przesiewowym i regularnej kontroli parametrów życiowych możliwe jest szybkie rozpoznanie chorób serca, zanim dojdzie do poważnych incydentów, takich jak zawał czy udar.

Nowoczesne metody diagnostyczne pozwalają wychwycić chorobę na etapie bezobjawowym, przykładem są mobilne aplikacje monitorujące tętno i rytm serca, które potrafią z dużą dokładnością wykryć migotanie przedsionków. Takie rozwiązania coraz częściej trafiają do codziennej praktyki i są dostępne dla pacjentów poza gabinetem lekarskim.

Ważną rolę odgrywają również zmiany w zachowaniach zdrowotnych społeczeństwa. Mniej osób sięga po papierosy, rośnie świadomość dotycząca zdrowej diety i aktywności fizycznej. Wiele krajów wdraża polityki sprzyjające ograniczeniu spożycia soli i cukru, a także programy wspierające aktywność ruchową.

Zdaniem WHO eliminacja takich czynników ryzyka, jak: palenie tytoniu, niezdrowa dieta, brak ruchu, nadużywanie alkoholu czy zanieczyszczenie powietrza, może zapobiec większości przypadków chorób sercowo-naczyniowych. Coraz częściej mówi się też o wpływie stresu, starzenia się społeczeństw i nierówności ekonomicznych, które kształtują zdrowie serca w skali populacyjnej.

Zobacz także: Nadmiar tego minerału szkodzi. Może uszkadzać nerki i powodować zaburzenia rytmu serca

W diagnostyce i leczeniu serca przełom przynoszą telemedycyna oraz tzw. m-zdrowie. Mobilne aplikacje, smartwatche i zdalne czujniki umożliwiają:

• monitorowanie ciśnienia tętniczego i glikemii,

• rejestrację zaburzeń rytmu serca,

• analizę aktywności fizycznej i masy ciała,

• przesyłanie wyników bezpośrednio do lekarza.

Dzięki temu pacjenci szybciej otrzymują pomoc, a lekarze mogą reagować na niepokojące zmiany w czasie rzeczywistym.

Rozwój dotyczy także kardiochirurgii. Jak podkreślają specjaliści z American Heart of Poland, "rozwój kardiochirurgii przez ostatnie 20 lat jest bardzo znaczny. Do tego przyczyniła się nowa technologia, lepsze monitorowanie chorego oraz obraz 3D". Małoinwazyjne zabiegi rekonstrukcji zastawek mitralnej czy trójdzielnej wykonywane przez niewielkie nacięcie stały się bezpieczniejsze i skuteczniejsze, a czas rekonwalescencji pacjentów uległ znacznemu skróceniu.

WHO w ramach inicjatywy Global HEARTS wspiera kraje w rozwijaniu programów profilaktyki i kontroli chorób sercowo-naczyniowych. Cele są ambitne: do 2025 roku zmniejszyć częstość nadciśnienia o 25 proc. i zapewnić co najmniej połowie osób z grup ryzyka dostęp do leczenia farmakologicznego i poradnictwa.

Kluczem do sukcesu będzie połączenie polityk zdrowotnych, zmiany zachowań w społeczeństwie oraz wykorzystanie nowoczesnych technologii. Dzięki temu choroby serca, choć wciąż powszechne, mogą być coraz częściej wykrywane i skutecznie leczone na wczesnym etapie.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Światowa Organizacja Zdrowia
2. American Heart of Poland
3. Kardiologia i Diabetologia