Kminek zwyczajny – zastosowanie, właściwości

Kminek zwyczajny (Carum carvi L.) to gatunek rośliny dwuletniej należący do rodziny selerowatych (Apiaceae). Gdzie rośnie? Naturalny zasięg występowania obejmuje Tunezję, kraje Azji i Europy. Rośnie na łąkach, przydrożach, miedzach i pastwiskach. Poza tymi obszarami spotykany jest w uprawie lub zdziczały. W Polsce jest pospolity, również uprawiany.

Nazwy ludowe i zwyczajowe kminku to karolek, karolek pospolity, karulek, karulek pospolity, kmin polny, kinin czy karba. Jego owoce zostały znalezione w budowlach z epoki neolitu. To jedna z najstarszych znanych przypraw.

Kminek – uprawa

Roślina w uprawie wymaga żyznych, wilgotnych i ciepłych gleb. Z czego powstaje kminek? Jest uprawiany z siewu nasion do gruntu.

Kminek jest rośliną dwuletnią. W pierwszym roku tworzy naziemną rozetę z liści i korzeń spichrzowy. W drugim roku wytwarza długą łodygę, osiągającą wysokość do 1 m. Zbiór kminku odbywa się w drugim roku, w pierwszej połowie lipca.

Owoce zbiera się dojrzałe. Są czerwono-brunatne, mają charakterystyczny, podłużny kształt przypominający nasiona. Kminek kwitnie w maju lub czerwcu. Posiada małe, białe kwiaty zebrane w baldachy. Co interesujące, korzeń wykształcany w pierwszym roku wegetacji nadaje się do spożycia. Jest przyrządzany podobnie do korzenia marchwi.

Kminek zwyczajny to roślina przyprawowa, ale i lecznicza. Ponieważ jej nasiona mają aromatyczny zapach i lekko piekący, korzenny smak, wykorzystuje się go je do przyprawiania:

• kapusty i innych warzyw wzdymających,
• potraw smażonych lub tłustych, innych ciężkostrawnych potraw,
• mięs, zwłaszcza tłustych,
• sałatek,
• sosów,
• past warzywnych,
• pieczywa,
• sera,
• paluszków i pasztecików,
• zup grzybowej, ziemniaczanej, barszczu,
• alkoholu – wódek (kminkówka) i likierów (alasz).

Surowiec zielarski wykorzystywany w medycynie naturalnej stanowi owoc kminku (Carvi fructus), który zawiera olejek kminkowy o przyjemnym zapachu i lekko piekącym smaku. Jego głównym składnikiem jest karwon i limonen.

Substancja działa głównie w obrębie przewodu pokarmowego:

• ma działanie przeciwskurczowe na mięśnie gładkie jelit i przewodów żółciowych,
• działa przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo i przeciwpasożytniczo,
• zwiększa dopływ żółci i soku trzustkowego do dwunastnicy,
• pobudza wydzielanie soku żołądkowego,
• ułatwia usuwanie gazów z jelit, działa wiatropędnie,
• zmniejsza uczucie pełności w żołądku,
• ułatwia trawienie tłuszczów (powoduje wzrost produkcji żółci),
• poprawia trawienie.

Z tego względu owoc kminku jest stosowany przy:

• spastycznych dolegliwościach żołądkowo-jelitowych,
• nudnościach,
• niestrawności,
• wzdęciach,
• nadmiernej fermentacji,
• nieregularnych wypróżnieniach,
• kolce niemowlęcej (powyżej 6. miesiąca życia),
• zaburzeniach trawienia u dzieci i osób starszych,
• braku łaknienia (owoce kminku poprawiają trawienie oraz wzmagają apetyt).

Co ciekawe, kminek działa także pobudzająco na laktację, wykazuje również działanie moczopędne.

Kminek zwyczajny można kupić zarówno jako przyprawę, ale i w formie mieszanek ziołowych poprawiających trawienie, płynnych preparatów złożonych usprawniających pracę układu pokarmowego (wyciągi alkoholowe), tabletek na niestrawność czy problemy z wypróżnianiem.

Jak przygotować napar z kminku? Wystarczy jedną łyżkę zmielonego kminku zalać szklanką gorącej wody, przykryć i odstawić na kwadrans.

Olejek z kminku – stosowanie zewnętrznie

Olejek z kminku można stosować także zewnętrznie jako:

• środek przeciwbakteryjny, przeciwgrzybiczy i przeciwpasożytniczy,
• lek pomagający pozbycie się świerzbu,
• niwelowanie cellulitu.

Ponadto kminek jest składnikiem ziołowych past do zębów i płynów do płukania jamy ustnej, który pozwala usunąć przykry zapach z ust.

Owoc kminku nie powinien być stosowany u osób zmagających się z kamieniami żółciowymi, zapaleniem dróg żółciowych i chorobami wątroby. Wyciągi alkoholowe mogą zażywać wyłącznie osoby dorosłe.

Należy pamiętać, że kminek nasilać działanie leków przeciwcukrzycowych, uspokajających i moczopędnych.