Konserwanty pod lupą. Większe ryzyko cukrzycy i nowotworów
Są w popularnych produktach spożywczych, ale rzadko zastanawiamy się, jak bardzo wpływają na pracę organizmu. Tymczasem naukowcy bacznie przyglądają się konserwantom. Dwie analizy z francuskiej kohorty NutriNet-Santé wskazują na możliwe zależności między tymi składnikami a cukrzycą czy nowotworami.
Konserwanty znajdziemy w przetworzonej żywności
Na czym polegało badanie?
Badania objęły ponad 100 tys. dorosłych uczestników, obserwowanych średnio około 7 lat.
- Te badania są pierwszymi, które analizują związek między narażeniem na konserwanty żywności a ryzykiem nowotworów i cukrzycy. Aby to zrobić, musieliśmy ilościowo określić spożycie dodatków w populacji i precyzyjnie zidentyfikować rodzaje spożywanej żywności przetworzonej - wyjaśniła Mathilde Touvier, główna badaczka NutriNet-Santé.
Uczestnicy regularnie wypełniali internetowe, 24-godzinne dzienniczki żywieniowe, podając konkretne produkty i marki. Na tej podstawie badacze oszacowali narażenie na konserwanty.
Najbardziej szkodliwe konserwanty
Ryzyko analizowano osobno dla 17 konserwantów, które spożywało co najmniej 10 proc. badanych. Najsilniejsze związki dotyczyły konserwantów nieantyoksydacyjnych, m.in. sorbinianów, azotynów, siarczynów i octanów.
Wśród przykładów przytaczanych w analizach:
- sorbiniany (zwłaszcza sorbinian potasu, E202) wiązano ze wzrostem ogólnego ryzyka nowotworów o 14 proc. oraz ryzyka raka piersi o 26 proc.;
- wyższe spożycie azotynu sodu (E250) łączono ze wzrostem ryzyka raka prostaty o 32 proc.
Siarczyny i azotyny pod lupą
W analizie dotyczącej nowotworów uwzględniono 105 260 osób. W trakcie obserwacji rozpoznano 4226 przypadków raka – najczęściej raka piersi, prostaty i jelita grubego. Dla 11 z 17 konserwantów nie wykazano związku ze wzrostem ryzyka. Natomiast obok sorbinianów i azotynów, także siarczyny (E221–E228) powiązano z 12 proc. wyższym ryzykiem nowotworów ogółem. Metabisulfit potasu (E224) wiązano z 11 proc. wyższą ogólną zapadalnością na nowotwory oraz 20 proc. wyższą zapadalnością na raka piersi.
- Wyniki są zgodne z tym, co wykazywano w innych ocenach – szczególnie w przypadku azotynów, których potencjał rakotwórczy został uznany przez Francuską Agencję ds. Żywności, Środowiska oraz Bezpieczeństwa i Higieny Pracy - podkreśliła Touvier.
Cukrzyca typu 2
W badaniu dotyczącym cukrzycy przeanalizowano dane 108 723 osób. Aż u 1131 rozwinęła się ta choroba.
Wyższe spożycie żywności ultraprzetworzonej wiązało się z ok. 20 proc. większym ryzykiem cukrzycy typu 2, a nadmiar tego ryzyka korelował ze spożyciem 12 z 17 badanych konserwantów.
Czy to sygnał do zmian w przepisach?
- Te nowe dane uzupełniają inne dowody przemawiające za ponowną oceną przepisów regulujących stosowanie dodatków do żywności przez przemysł, aby lepiej chronić konsumentów" – stwierdziła Anaïs Hasenböhler, doktorantka epidemiologii żywienia i pierwsza autorka obu badań.
- Możemy mieć nadzieję na ponowną ocenę tych substancji przez instytucje zdrowia publicznego, w tym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności, tak aby przepisy ewoluowały – dodała Touvier.
Jednocześnie podkreślała, że do potwierdzenia obserwacji potrzebne są kolejne badania.
Co można zrobić już teraz?
Badacze wskazują, że najprostszym i najbardziej praktycznym krokiem jest ograniczanie żywności ultraprzetworzonej oraz częstsze wybieranie produktów świeżych lub minimalnie przetworzonych.
- Te ustalenia wzmacniają zalecenia francuskiego Narodowego Programu Żywienia i Zdrowia (PNNS), aby wybierać świeżą, minimalnie przetworzoną żywność i – w miarę możliwości – ograniczać zbędne dodatki - podsumowuje Touvier.
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródło: Medscape
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
