Konserwanty w diecie pod lupą. Nowe badania łączą je z ryzykiem cukrzycy i wybranych nowotworów

Badania objęły ponad 100 tys. dorosłych uczestników, obserwowanych średnio około 7 lat.

- Te badania są pierwszymi, które analizują związek między narażeniem na konserwanty żywności a ryzykiem nowotworów i cukrzycy. Aby to zrobić, musieliśmy ilościowo określić spożycie dodatków w populacji i precyzyjnie zidentyfikować rodzaje spożywanej żywności przetworzonej - wyjaśniła Mathilde Touvier, główna badaczka NutriNet-Santé.

Uczestnicy regularnie wypełniali internetowe, 24-godzinne dzienniczki żywieniowe, podając konkretne produkty i marki. Na tej podstawie badacze oszacowali narażenie na konserwanty.

Ryzyko analizowano osobno dla 17 konserwantów, które spożywało co najmniej 10 proc. badanych. Najsilniejsze związki dotyczyły konserwantów nieantyoksydacyjnych, m.in. sorbinianów, azotynów, siarczynów i octanów.

Wśród przykładów przytaczanych w analizach:

• sorbiniany (zwłaszcza sorbinian potasu, E202) wiązano ze wzrostem ogólnego ryzyka nowotworów o 14 proc. oraz ryzyka raka piersi o 26 proc.;
• wyższe spożycie azotynu sodu (E250) łączono ze wzrostem ryzyka raka prostaty o 32 proc.

Zobacz także: Czy naprawdę należy bać się konserwantów? Nie każde "E" szkodzi

W analizie dotyczącej nowotworów uwzględniono 105 260 osób. W trakcie obserwacji rozpoznano 4226 przypadków raka – najczęściej raka piersi, prostaty i jelita grubego. Dla 11 z 17 konserwantów nie wykazano związku ze wzrostem ryzyka. Natomiast obok sorbinianów i azotynów, także siarczyny (E221–E228) powiązano z 12 proc. wyższym ryzykiem nowotworów ogółem. Metabisulfit potasu (E224) wiązano z 11 proc. wyższą ogólną zapadalnością na nowotwory oraz 20 proc. wyższą zapadalnością na raka piersi.

- Wyniki są zgodne z tym, co wykazywano w innych ocenach – szczególnie w przypadku azotynów, których potencjał rakotwórczy został uznany przez Francuską Agencję ds. Żywności, Środowiska oraz Bezpieczeństwa i Higieny Pracy - podkreśliła Touvier.

W badaniu dotyczącym cukrzycy przeanalizowano dane 108 723 osób. Aż u 1131 rozwinęła się ta choroba.

Wyższe spożycie żywności ultraprzetworzonej wiązało się z ok. 20 proc. większym ryzykiem cukrzycy typu 2, a nadmiar tego ryzyka korelował ze spożyciem 12 z 17 badanych konserwantów.

- Te nowe dane uzupełniają inne dowody przemawiające za ponowną oceną przepisów regulujących stosowanie dodatków do żywności przez przemysł, aby lepiej chronić konsumentów" – stwierdziła Anaïs Hasenböhler, doktorantka epidemiologii żywienia i pierwsza autorka obu badań.

- Możemy mieć nadzieję na ponowną ocenę tych substancji przez instytucje zdrowia publicznego, w tym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności, tak aby przepisy ewoluowały – dodała Touvier.

Jednocześnie podkreślała, że do potwierdzenia obserwacji potrzebne są kolejne badania.

Badacze wskazują, że najprostszym i najbardziej praktycznym krokiem jest ograniczanie żywności ultraprzetworzonej oraz częstsze wybieranie produktów świeżych lub minimalnie przetworzonych.

- Te ustalenia wzmacniają zalecenia francuskiego Narodowego Programu Żywienia i Zdrowia (PNNS), aby wybierać świeżą, minimalnie przetworzoną żywność i – w miarę możliwości – ograniczać zbędne dodatki - podsumowuje Touvier.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: Medscape