Kwas acetooctowy - rola w organizmie, badania, normy i interpretacja wyników

Kwas acetooctowy należy do grupy tzw. ciał ketonowych, czyli metabolidów powstających na skutek przemiany kwasów tłuszczowych. Kwasy te produkowane są w wątrobie i mogą być alternatywnym źródłem energii dla poszczególnych tkanek i narządów. Wraz z glukozą mogą odżywiać mózg, serce czy mięsnie.

Do naszego krwioobiegu trafia tylko niewielka ilość ciał ketonowych. Jeśli organizm nieprawidłowo magazynuje lub wykorzystuje glukozę, wówczas to one wyrzucane są do krwi jako alternatywna dawka energii. To sytuacja nieprawidłowa i wymagająca diagnostyki medycznej.

Nadmiar ciał ketonowych we krwi może być przyczyną tzw. śpiączki ketonowej.

Kwas acetooctowy jest więc jednym z nich, wraz z kwasem β-hydroksymasłowym. Jeśli ich stężenie jest nieprawidłowe, może to świadczyć nie tylko o chorobach metabolicznych, takich jak cukrzyca, ale także o wielu innych schorzeniach i nieprawidłowościach.

Na badanie pozwalające określić stężenie kwasu acetooctowego we krwi powinny się zgłosić przede wszystkim osoby, u których istnieje podejrzenie tzw. kwasicy ketonowej. Schorzenie towarzyszy zwykle niedoczynności tarczycy, cukrzycy i zatruciom alkoholowym.

Na nadprodukcję kwasu acetooctowego są narażone także osoby pozostające na ścisłej diecie niskowęglowodanowej, bogatotłuszczowej lub stosujące głodówki.

Do badania nie trzeba się szczególnie przygotowywać, jednak należy być na czczo. Nie ma żadnych przeciwwskazań do jego wykonywania.

Sygnały od organizmu, że należy zrobić badania

Osoby, u których warto zlecić badanie stężenia kwasu acetooctowego, skarżą się przede wszystkim na ciągłe zmęczenie, pogorszone samopoczucie, odwodnienie i wielomocz i wzmożon pragnienie.

Często występują u nich także biegunki, wymioty, gorączka, słodki zapach z ust oraz suchość w jamie ustnej.

Ciała ketonowe w organizmie człowieka to nie tylko kwas acetooctowy. Przyjmuje się, że stanowi on jedynie 25% wszystkich ciał ketonowych. Około 80% to kwas β-hydroksymasłowy, a 2% - aceton.

Ogólnie przyjęta norma ciał ketonowych we krwi to mniej niż 22nmol/l, jednak każde laboratorium może ustalić sobie własne przedziały, dlatego najlepiej sugerować się otrzymanymi wynikami i normami podanymi na karcie.

Są to dane dla wyników uzyskanych z krwi. Jeśli ciała ketonowe obecne są w moczu w jakiejkolwiek ilości, zawsze wskazuje to na jakieś patologiczne zmiany w organizmie.

Jeśli ciała ketonowe przekraczają laboratoryjne normy, może to wskazywać na takie schorzenia, jak:

• cukrzyca (oba typy)
• zatrucie alkoholowe
• niewydolność nerek

Nieprawidłowa ilość ciał ketonowych może także oznaczać źle zbilansowaną dietę i być oznaką ciąży.