Kwasica ketonowa

Wzory związków ketonowych to ciężki zespół zaburzeń metabolicznych, który może prowadzić do częściowej lub całkowitej utraty przytomności. Należy do ostrych powikłań cukrzycy i może wystąpić w każdym typie cukrzycy, choć częściej zdarza się w przebiegu cukrzycy typu I (zdarza się nawet, że jest pierwszą manifestacją kliniczną cukrzycy).

Kwasica ketonowa

Ciała ketonowe to grupa organicznych związków chemicznych, które w swej strukturze cząsteczek zawierają grupę ketonową.

Przyczyny kwasicy ketonowej

Kwasica ketonowa rozwija się w wyniku niedoboru insuliny. Insulina jest hormonem wytwarzanym przez trzustkę, który bierze udział głównie w regulacji gospodarki węglowodanowej. Działanie insuliny polega na umożliwieniu glukozie przenikania z krwi do komórek organizmu. U ludzi chorych na cukrzycę mamy do czynienia z niedoborem insuliny.

Zobacz film: "Przyczyny wzrostu zachorowań na cukrzycę"

Jeśli organizm nie ma dostarczonej w porę odpowiedniej ilości insuliny, by móc prawidłowo zużytkować glukozę z krwi jako źródło energii, uruchamiane są tzw. alternatywne źródła energii. Dochodzi więc do rozkładu tłuszczów, czyli lipolizy. W procesie tym powstają tak zwane ciała ketonowe, które to właśnie, gromadząc się w organizmie, odpowiadają za rozwój kwasicy ketonowej. Poza tym w takiej sytuacji wątroba nadmiernie wytwarza glukozę, co powoduje zwiększenie jej stężenia w surowicy i prowadzi do zwiększonego wydalania glukozy z moczem, a w konsekwencji do zaburzeń wodno-elektrolitowych.

Istnieje szereg czynników, które u ludzi chorych na cukrzycę mogą doprowadzić do niedoboru insuliny, a tym samym do rozwoju kwasicy ketonowej. Należą do nich:

  • błędy w leczeniu, np. ominięcie dawki insuliny, przyjęcie zbyt małej dawki leku,
  • przerwanie insulinoterapii,
  • zakażenia bakteryjne,
  • ostre zapalenie trzustki,
  • nadużywanie alkoholu,
  • opóźnione rozpoznanie cukrzycy,
  • inne stany zwiększonego zapotrzebowania na insulinę, np. zawał serca, udar mózgu.

Objawy kwasicy ketonowej

Do objawów rozwijającej się kwasicy ketonowej należą:

  • nadmierne pragnienie, suchość w jamie ustnej, wielomocz, czyli wydalanie zwiększonej ilości moczu, osłabienie (które wynikają z odwodnienia i zaburzeń metabolicznych),
  • oddech kwasiczy nazywany oddechem Kussmaula, czyli przyśpieszony i głęboki, a potem płytki; zapach acetonu z ust (związany z nadmiernym wytwarzaniem ciał ketonowych oraz próbą ich wydalenia z organizmu przez płuca – charakterystyczny zapach przypominający zapach jabłek),
  • zaburzenia świadomości aż do śpiączki (wynikają z toksycznego działania ciał ketonowych na tkankę mózgową),
  • zaczerwienienie policzków – rumieniec kwasiczy (ma związek z rozszerzeniem naczyń krwionośnych, do którego dochodzi w kwasicy),
  • zawroty i bóle głowy; nudności i wymioty; ból brzucha oraz w klatce piersiowej.

Leczenie kwasicy ketonowej

Jeśli objawy choroby nie są leczone, dochodzi do zaburzeń świadomości i śpiączki. Rozpoznanie odbywa się na podstawie identyfikacji objawów klinicznych, badania fizykalnego i badania krwi. Kwasica może być śmiertelna, dlatego wymaga leczenia szpitalnego – odpowiedniego nawodnienia, obniżenia glikemii, czyli poziomu cukru we krwi, eliminacji ciał ketonowych, wyrównania wszelkich zaburzeń.

W leczeniu farmakologicznym stosuje sie preparaty z insulinami krótko działającymi poprzez ciągły wlew dożylny za pomocą pompy infuzyjnej lub automatycznej strzykawki. Zaburzenia kwasowo-zasadowe wyrównywane są poprzez podawanie dożylnie 8,4% roztworu dwuwęglanu sodu rozcieńczonego płynem hipotonicznym. Niedobory wodno-elektrolitowe są usuwane poprzez podawanie dożylne płynów oraz w przypadku niedoboru potasu - wlew dożylny roztworu KCl.

Aby uniknąć kwasicy ketonowej, osoby chore na cukrzycę powinny prawidłowo stosować zalecane leczenie i umieć rozpoznawać wczesne objawy niewyrównania metabolicznego swojej choroby.

Ewelina Rogowska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Bernas M., Czech A., Tatoń J. Diabetologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3370-0
  • Strojek K. Diabetologia, Termedia, Poznań 2008, ISBN 978-83-89825-08-7
  • Burch W.M. Endokrynologia, Urban & Partner, Wrocław 1996, ISBN 83-85842-51-9
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Powikłania cukrzycy

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Powikłania cukrzycy
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Powikłania cukrzycy
Powikłania cukrzycy

Zespół stopy cukrzycowej - co powinieneś wiedzieć?

i/lub naczyń przez wysokie stężenia glukozy we krwi. Jak dochodzi do rozwoju zespołu stopy cukrzycowej? Mechanizm rozwoju tego powikłania cukrzycy przedstawia (...) w codziennej diecie. Preparaty te pomagają w rekonwalescencji...

Powikłania cukrzycy

10 sposobów na uniknięcie komplikacji cukrzycowych

10 sposobów na uniknięcie komplikacji cukrzycowych

Regularnie odwiedzaj lekarza Cukrzyk powinien odwiedzać lekarza pierwszego kontaktu co najmniej cztery razy w roku. Co więcej, powinien on regularnie badać poziom cukru we krwi, nerki, nerwy oraz stan uzębienia. Istotne jest również to,...

Powikłania cukrzycy

Kwasica hiperosmotyczna

Kwasica hiperosmotyczna (zwana fachowo nieketonową hiperglikemią hiperosmolalną) to jedno z ostrych powikłań cukrzycy, które jest zespołem zaburzeń w metabolizmie glukozy, wody i elektrolitów, powstających w następstwie...

Powikłania cukrzycy

Kwasica ketonowa - ketogeneza, objawy, leczenie

Kwasica ketonowa powstaje w następstwie niewystarczającej ilości insuliny lub upośledzonego działania transporterów komórki, które nie mogą spożytkować obecnej we krwi glukozy. Można więc użyć sformułowania, że tkanki "głodują", więc organizm podejmuje...

Powikłania cukrzycy

Objawy stopy cukrzycowej

Objawy stopy cukrzycowej

środków pieniężnych oraz cierpliwości i wytrwałości. Stopa cukrzycowa jest wynikiem powikłania cukrzycy. Stopa cukrzycowa zmniejsza wrażliwość stóp (...) . Nieleczone objawy cukrzycy wpływają niszcząco...

Powikłania cukrzycy

Śpiączka cukrzycowa

, ostrych powikłań cukrzycy: kwasicy ketonowej, nieketonowej hiperglikemii hiperosmolalnej (kwasicy hiperosmotycznej), kwasicy mleczanowej, hipoglikemii (...) węglowodanów w związku z zaburzeniami układu nerwowego...

Powikłania cukrzycy

W Danii spada liczba amputacji u osób z cukrzycą

W Danii spada liczba amputacji u osób z cukrzycą

W Danii spada liczba amputacji kończyn u osób cierpiących na zespół stopy cukrzycowej - podają duńscy naukowcy. Są przekonani, że ten spadek oznacza poprawę opieki diabetologicznej. Jak sytuacja wygląda w Polsce? Duńscy lekarze analizowali liczbę amputacji...

Powikłania cukrzycy

Problem nietrzymania moczu - które produkty go wzmagają?

Problem nietrzymania moczu - które produkty go wzmagają?

Za duża podaż płynów Osoby dotknięte problemem nietrzymania moczu niekiedy rezygnują z przyjmowania dużej ilości płynów w ciągu dnia. Niestety to poważny błąd, ponieważ mocz staje się mocno skoncentrowany i może podrażniać błony pęcherza, a to z kolei...