Lęk wysokości

Lęk wysokości określa się mianem akrofobii. Akrofobia to dokładnie strach przed przebywaniem na znacznych wysokościach i przed ewentualnym spadnięciem. Lęk wysokości, w mniejszym lub większym stopniu, dotyczy wielu osób. Akrofob czuje się niepewnie, np. w górach, na balkonie, a nawet stojąc na stołku. Mogą pojawić się zawroty głowy, niepokój, panika, przyspieszona akcja serca, drżenie mięśni, nadmierna potliwość, mdłości – fizjologiczne objawy fobii. Lęk może wystąpić na samą myśl o konieczności przebywania w wysoko położonym miejscu, ale nie obserwuje się go podczas oglądania zdjęć czy filmów, prezentujących przepaście itp. Skrajne przypadki akrofobii wymagają pomocy terapeutycznej.

1. Przyczyny lęku wysokości

Nie ma zgody co do przyczyn powstawania lęku wysokości. Zgodnie z podejściem behawiorystycznym rozwój akrofobii, tak jak inne fobie, łączono z procesem warunkowania. Człowiek po prostu nauczył się bać, będąc na znacznych wysokościach i trudno uporać mu się teraz z paraliżującym strachem. Aktualne doniesienia z badań psychologicznych zdają się jednak obalać twierdzenia behawiorystów dotyczące genezy akrofobii. Uwypukla się raczej znaczenie wrodzonego instynktu. Człowiek ewolucyjnie został przystosowany, by bać się upadku, który stanowił potencjalne zagrożenie i niósł ryzyko zranienia czy nawet śmierci. Lęk wysokości stał się mechanizmem adaptacyjnym, który warunkował przeżycie i sukces reprodukcyjny.

Ewolucyjne podejście zakłada zatem, że każdy człowiek nosi w sobie zadatki do bania się bycia na wysokościach – różnimy się między sobą jedynie natężeniem odczuwanego strachu, a termin „akrofobia” należy rezerwować dla najcięższych przypadków. Eksperymenty psychologów rozwojowych z wykorzystaniem „wizualnych przepaści” wskazują, że niemowlęta, uczące się raczkować czy chodzić, niechętnie wchodzą na podłogę ze szkła, pod którą widać kilkumetrową przestrzeń, co sugeruje, że dzieci rodzą się z instynktem unikania upadków i pewnym poziomem lęku wysokości.

Polecane wideo:

Istnieje też grupa osób, która twierdzi, że traumatyczne przeżycia z dzieciństwa, np. upadek z huśtawki czy wypadnięcie z wózka, mogą uprawdopodabniać i nasilać strach przed wysokościami. Inni w kolei twierdzą, że akrofobia to skutek braku równowagi między wrażeniami z ucha wewnętrznego a danymi wzrokowymi. Jak widać, źródła lęku wysokości są do tej pory nieznane i pozostają raczej w sferze spekulacji niż pewnych danych potwierdzonych naukowo.

2. Jak radzić sobie z lękiem wysokości?

Lęk wysokości może bardzo uprzykrzyć życie. Człowiek z lękiem wysokości unika wszelkich miejsc, w których mógłby zacząć się bać. Nie wchodzi na wysokie wieże, na balkony w wysokich blokach mieszkaniowych, rezygnuje z uprawiania sportów wysokościowych, boi się latania samolotem albo skakania do basenu z trampoliny. Jak uporać się z irracjonalnych strachem? Istnieje kilka wskazówek.

  • Nie udawaj przed sobą i innymi, że problem nie istnieje. Rozmawiaj z bliskimi, przyjaciółmi albo lekarzem czy psychologiem o tym, że boisz się przebywania na wysokościach. Być może szczera rozmowa pozwoli odnaleźć ci prawdziwy powód twoich lęków, a innym umożliwi zrozumienie, dlaczego czasem dziwnie się zachowujesz.
  • Kiedy znajdujesz się na dużych wysokościach, przytrzymuj się poręczy lub balustrad. W ten sposób poczujesz się pewniej, bezpieczniej i nieco zredukujesz poziom odczuwanego lęku.
  • Działaj metodą małych kroków w oswajaniu się z wizją przebywania na wysokościach. Na początku wyjrzyj przez okno z niewysokich budynków, potem postaraj się wejść na balkon, by w końcu móc spojrzeć w dół nawet z wysokiego wieżowca.
  • Możesz wykonywać proste ćwiczenia, polegające np. na wspinaniu się na drzewa, wchodzeniu na drabinki, za każdym razem o stopień wyżej, albo huśtaniu się na huśtawce.
  • Uzbrój się w cierpliwość. Przezwyciężanie lęków wymaga czasu i wielu wysiłków. Terapia szokowa w postaci skoku na bungee może nie przynieść oczekiwanych efektów.

W skrajnych przypadkach, kiedy akrofobia paraliżuje życie pacjenta, konieczna staje się terapia fobii, najlepiej w nurcie behawioralno-poznawczym, by skonfrontować się stopniowo ze źródłem strachu i zmodyfikować sposób myślenia o przebywaniu na wysokościach. W tym celu wykorzystuje się różne techniki terapeutyczne, np. systematyczną desensytyzację, zanurzanie lub metodę modelowania.

Bibliografia

  • Bemis J., Barrada A., Pokonać lęki i fobie. Jak radzić sobie z niepokojem i napadami paniki?, GWP, Gdańsk 2007, ISBN 978-83-7489-080-9.
  • Seligman M.E., Walker E.F., Rosenhan D.L., Psychopatologia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2003, ISBN 83-7298-441-7.

Fobie

Komentarze (9)
~Kornelia
~Kornelia

Moim zdaniem wszystkie lęki rodzą się w głowie. Nieraz sobie wmawiamy, że się czegoś boimy itd. Ja uważałam, że mam lęk wysokości, ale kiedy chłopak zabrał mnie do freeflycenter na lot w tunelu aerodynamicznym ten strach jakby gdzieś uciekł. Takie unoszenie się w powietrzu było dla mnie ogromną frajdą, niczego się nie bałam. Może latanie w tunelu jest lekarstwem na lęk wysokości.

Odpowiedz
~Gosc
~Gosc

Nie zgodzę się ze stwierdzeniem, że lęk wysokości nie występuje w momencie oglądania zdjęć lub filmów. Inaczej jest, gdy naśladują one perspektywę wzroku, tj. ujęcia były wykonane z kamery lub aparatu umieszczonych na głowie. Oglądając taki materiał mam dokładnie takie same ataki paniki jak przy bezpośrednim doświadczeniu dużej wysokości. Np. nie byłam w stanie obejrzeć całego filmu gdzie gość wspinał się na wieżę telewizyjną, bo doświadczałam tak silnego uczucia strachu.

Odpowiedz
~nav
~nav

Witam wlasnie posiadam lek wysokosci ale zawsze docieram do celu w gorach ale wtedy mam lekkie zawroty glowy probuje sie uspokoic ale nawet niekiedy nogi drżą chyba juz jestem za stary zeby zmienic nawyk, ale caly czas probuje i widze postepy

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Fobie
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Fobie
Fobie

Czego boimy się najbardziej?

Czego boimy się najbardziej?

Różnica pomiędzy strachem a fobią Strach to reakcja obronna organizmu przed niebezpieczeństwem. Z kolei fobie zazwyczaj nie mają wiele wspólnego

Fobie

Najdziwniejsze fobie na świecie

Najdziwniejsze fobie na świecie

Fobofobia - lęk przed strachem Czy można bać się lęku? Okazuje się, że tak. Fobofobia jest strachem przed własnymi fobiami. To paradoks, który polega na tym, że boimy się bać, a myśl o tym, że lęk może nas sparaliżować, nakręca błędne koło i choć dotknięty...

Fobie

Najdziwniejsze fobie świata - prezentacja edukacyjna

Najdziwniejsze fobie świata - prezentacja edukacyjna

Dziwne lęki Większość ludzi ma pewne podświadome lęki przed otaczającym światem. Niezależnie od tego, czy jest to strach przed pająkami, lataniem samolotem, występami publicznymi czy przed małymi pomieszczeniami. Podczas gdy te lęki są dość powszechne,...

Fobie

Tanatofobia

Tanatofobia to rodzaj izolowanej fobii, chorobliwy lęk przed śmiercią i umieraniem. Stanowi ona temat tabu. Mimo iż XXI wiek określa się cywilizacją śmierci, to jednak ludzie niechętnie rozmawiają o rzeczach ostatecznych i mają nikłą wiedzę z zakresu...

Fobie

Agorafobia

depresyjny, depersonalizacja, natręctwa i fobie społeczne, nie wykluczają rozpoznania agorafobii pod warunkiem, że nie dominują one w obrazie klinicznym

Fobie

Jak pokonać lęk wysokości?

Jak pokonać lęk wysokości?

cierpiące na różnego rodzaju fobie, w sytuacjach wywołujących lęk najczęściej zapominają o oddychaniu. To sprawia, że panika wrasta i nasilają się inne objawy

Fobie

Fobia - jakie są jej przyczyny?

Czym jest fobia? Fobie pojawiają się bardzo często z powodu presji otoczenia lub obawy przed zmianą. Jedni przesadnie dbają o czystość w domu, inni

Fobie

Nietypowe rodzaje fobii

mogą stać się źródłem natrętnego lęku. Dla porządku wyróżnia się klasy fobii. Są to np. fobie dotyczące zwierząt, czy fobie sytuacyjne (...) . Fobie przed zwierzętami Fobie...

Fobie

Fobia szkolna

Fobia szkolna

Fobia szkolna, nazywana także skolionofobią lub didaskaleinofobią, bywa często przez rodziców bagatelizowana, nierozpoznawana i utożsamiana z lenistwem dziecka lub nieuzasadnioną niechęcią do szkoły. Tymczasem szkoła może wywoływać autentyczny lęk, z...

Fobie

Ksenofobia

Ksenofobia to strach przed ludźmi, którzy z jakichś powodów są uznani za obcych - może tu chodzić o narodowość, rasę, pochodzenie, wyznanie, orientację seksualną, język, kulturę czy subkulturę. Inną formą ksenofobii jest niechęć do obcych wpływów....

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby