Lęk wysokości

Lęk wysokości określa się mianem akrofobii. Jest to strach przed przebywaniem na znacznych wysokościach oraz związanym z tym ewentualnym spadnięciem.

Osoba go doświadczająca czuje się niepewnie, np. w górach, na balkonie, a nawet stojąc na stołku. Mogą pojawić się u niej zawroty głowy, niepokój, panika, przyspieszona akcja serca, drżenie mięśni, nadmierna potliwość, mdłości – fizjologiczne objawy fobii.

Lęk może wystąpić na samą myśl o konieczności przebywania w wysoko położonym miejscu, ale nie obserwuje się go podczas oglądania zdjęć czy filmów, prezentujących przepaście itp. Skrajne przypadki akrofobii wymagają pomocy terapeutycznej.

Zobacz film: "Przekarmianie dzieci"

1. Przyczyny lęku wysokości

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi co do przyczyn powstawania lęku wysokości. Zgodnie z podejściem behawiorystycznym rozwój akrofobii, tak jak inne fobie, łączy się z procesem warunkowania. Człowiek po prostu nauczył się bać będąc na znacznych wysokościach i trudno uporać mu się teraz z paraliżującym strachem.

Aktualne doniesienia z badań psychologicznych zdają się jednak obalać twierdzenia behawiorystów dotyczące genezy tej przypadłości. Uwypukla się raczej znaczenie wrodzonego instynktu. Człowiek ewolucyjnie został przystosowany, by bać się upadku, który stanowił potencjalne zagrożenie i niósł ryzyko zranienia czy nawet śmierci.

Lęk wysokości stał się mechanizmem adaptacyjnym, który warunkował przeżycie i sukces reprodukcyjny. Ewolucyjne podejście zakłada zatem, że każdy człowiek nosi w sobie zadatki do strachu przed byciem na wysokościach – różnimy się między sobą jedynie natężeniem odczuć z tym związanych, a termin „akrofobia” należy rezerwować dla najcięższych przypadków.

Eksperymenty psychologów rozwojowych z wykorzystaniem „wizualnych przepaści” wskazują, że niemowlęta uczące się raczkować czy chodzić, niechętnie wchodzą na podłogę ze szkła, pod którą widać kilkumetrową przestrzeń, co sugeruje, że dzieci rodzą się z instynktem unikania upadków i pewnym poziomem lęku wysokości.

Istnieje też grupa osób, która twierdzi, że traumatyczne przeżycia z dzieciństwa, np. upadek z huśtawki czy wypadnięcie z wózka mogą uprawdopodabniać i nasilać strach przed wysokościami.

Inni w kolei twierdzą, że akrofobia to skutek braku równowagi między wrażeniami z ucha wewnętrznego a danymi wzrokowymi. Jak widać źródła lęku wysokości są do tej pory nieznane i pozostają raczej w sferze spekulacji niż pewnych danych potwierdzonych naukowo.

2. Jak radzić sobie z lękiem wysokości?

Lęk wysokości może bardzo uprzykrzyć życie. Człowiek cierpiący z tego powodu unika wszelkich miejsc, w których mógłby zacząć się bać. Nie wchodzi na wysokie wieże, na balkony w wysokich blokach mieszkaniowych, rezygnuje z uprawiania sportów wysokościowych, boi się latania samolotem albo skakania do basenu z trampoliny.

Jak uporać się z irracjonalnych strachem? Istnieje kilka wskazówek.

Nie udawaj przed sobą i innymi, że problem nie istnieje. Rozmawiaj z bliskimi, przyjaciółmi albo lekarzem czy psychologiem o tym, że boisz się przebywania na wysokościach. Być może szczera rozmowa pozwoli odnaleźć ci prawdziwy powód twoich lęków, a innym umożliwi zrozumienie, dlaczego czasem dziwnie się zachowujesz.

Kiedy znajdujesz się na dużych wysokościach, przytrzymuj się poręczy lub balustrad. W ten sposób poczujesz się pewniej, bezpieczniej i nieco zredukujesz poziom odczuwanego lęku.

Działaj metodą małych kroków w oswajaniu się z wizją przebywania na wysokościach. Na początku wyjrzyj przez okno z niewysokich budynków, potem postaraj się wejść na balkon, by w końcu móc spojrzeć w dół nawet z wysokiego wieżowca.

Możesz wykonywać proste ćwiczenia polegające np. na wspinaniu się na drzewa, wchodzeniu na drabinki, za każdym razem o stopień wyżej, albo huśtaniu się na huśtawce.

Uzbrój się w cierpliwość. Przezwyciężanie lęków wymaga czasu i wielu wysiłków. Terapia szokowa w postaci skoku na bungee może nie przynieść oczekiwanych efektów.

W skrajnych przypadkach, gdy akrofobia paraliżuje życie pacjenta, konieczna staje się terapia fobii, najlepiej w nurcie behawioralno-poznawczym, by skonfrontować się stopniowo ze źródłem strachu i zmodyfikować sposób myślenia o przebywaniu na wysokościach. W tym celu wykorzystuje się różne techniki terapeutyczne, np. systematyczną desensytyzację, zanurzanie lub metodę modelowania. Aby ją rozpocząć konieczne jest spotkanie z psychologiem.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
i bądź na bieżąco!