Lekarka wyjaśnia, co osłabia serce. "Częściej dochodzi wówczas do zawałów i NZK"

W Polsce choroby układu krążenia pozostają wciąż najczęstszą przyczyną zgonów. W 2023 roku stanowiły one aż 36,9 proc. wszystkich zarejestrowanych zgonów - w tym roku z powodu choroby serca zmarło 100 966 osób (25 proc.), zaś choroby naczyń mózgowych były odpowiedzialne za kolejne 30 517 zgonów (7 proc.). Dodatkowo co roku w wyniku niewydolności serca umiera około 150tys. osób, a ponad 1,2 miliona Polaków zmaga się z tym schorzeniem.

Choroby serca od lat pozostają także jedną z najczęstszych przyczyn zgonów w Stanach Zjednoczonych, a według Departamentu Zdrowia i Opieki Senioralnej stanu Missouri są główną przyczyną śmierci mieszkańców tego stanu. Eksperci ostrzegają, że zarówno upały, jak i mrozy mogą znacząco obciążać układ krążenia, zwiększając ryzyko zawałów, udarów czy nagłego zatrzymania krążenia.

Organizm człowieka potrafi samodzielnie regulować temperaturę ciała, jednak osoby cierpiące na choroby serca mają z tym poważny problem. Wysokie temperatury nie tylko utrudniają termoregulację, ale również wpływają na skuteczność niektórych leków kardiologicznych.

Jak tłumaczy dr Heidi Miller, dyrektor medyczna Departamentu Zdrowia Missouri, w czasie upałów serce musi pracować ciężej, aby poradzić sobie z rozszerzonymi naczyniami krwionośnymi.

- Jeśli ktoś ma problemy z sercem, to rozszerzenie naczyń krwionośnych w skórze może oznaczać, że serce musi naprawdę mocno pracować, by je wypełnić - mówi dr Miller.

Choć dla wielu pacjentów wysokie temperatury bywają wyzwaniem, lekarze zachęcają do wychodzenia na świeże powietrze, zwłaszcza o poranku.

- Rano nie tylko jest chłodniej, ale nasz mózg od tysięcy lat działa zgodnie z rytmem dobowym. Dobrze reagujemy na światło słoneczne, gdy wschodzi słońce. Promieniowanie podczerwone poprawia też nastrój - wyjaśnia dr Miller.

Wysoka temperatura może wpływać na działanie leków nasercowych. Dr Miller podkreśla, że szczególną ostrożność powinni zachować pacjenci przyjmujący diuretyki.

- Niektóre leki, jak diuretyki - bardzo pomocne w leczeniu niewydolności serca czy nadciśnienia - mogą jednocześnie zwiększać ryzyko odwodnienia - tłumaczy dr Miller.

Aby zmniejszyć ryzyko komplikacji, osoby z chorobami serca powinny latem:

• przebywać w klimatyzowanych pomieszczeniach,
• pić dużo płynów,
• wybierać jasne, przewiewne ubrania.

Nie tylko upały, ale również mróz mogą stanowić realne zagrożenie. Gdy temperatura spada, naczynia krwionośne zwężają się, co powoduje wzrost ciśnienia tętniczego i dodatkowe obciążenie serca.

- Dostępność tlenu jest wtedy mniejsza, a serce znajduje się pod ogromnym stresem. Statystycznie częściej dochodzi wówczas do zawałów i nagłego zatrzymania krążenia (NZK) - mówi dr Miller.

Szczególnie niebezpieczne są zimowe prace wymagające dużego wysiłku, takie jak odśnieżanie czy wypychanie samochodu z zaspy.

Pomimo trudności związanych z pogodą, lekarze są zgodni, że aktywność fizyczna jest najlepszym sposobem zarówno na profilaktykę, jak i leczenie chorób serca.

- Ruch bardzo często wiąże się z przebywaniem na zewnątrz. Wiosną dobrze jest oswajać się ze stopniowo rosnącą temperaturą, korzystając ze spacerów i słońca - kończy dr Miller.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• Raport NIZP-PZH "Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania 2025",

• newspressnow.com