Leptyna - charakterystyka, norma, wydzielanie

Leptyna jest to hormon wydzielany do krwi przez adipocyty (komórki tłuszczowe). Działanie leptyny związane jest z regulacją spożywania pokarmów. Leptyna wpływa hamująco na ośrodek głodu, poprzez blokowanie powstawania neuroprzekaźników, pobudzających ten ośrodek w mózgu. Ponadto leptyna jest odpowiedzialna za informowanie mózgu o zasobach energetycznych organizmu. Poziom leptyny zależny jest do dobowego rytmu jej wytwarzania. Na stężenie leptyny wpływa także rodzaj oraz częstość spożywania posiłków.

Leptyna - charakterystyka

Leptyna jest białkiem zbudowanym ze 146 aminokwasów, o masie cząsteczkowej 16 kDa. Leptyna jest wydzielana głównie przez komórki tłuszczowe (adipocyty), odgrywające rolę w regulacji pobierania pokarmu i gospodarki energetycznej organizmu. Leptyna jest wytwarzana w białej tkance tłuszczowej (podskórnej). Działa poprzez receptory znajdujące się głównie w podwzgórzu.

Po związaniu leptyny z receptorami w podwzgórzu neurony przestają wytwarzać neurotransmiter-neuropeptyd Y, który jest stymulatorem apetytu. Leptyna jest hormonem, który zmniejsza apetyt oraz pobudza układ sympatyczny. Zaburzenia wytwarzania leptyny bądź niewrażliwość receptorów prowadzą często do nadwagi i otyłości. Leptyna „informuje” mózg o zasobach energetycznych organizmu. Poziom leptyny we krwi jest proporcjonalny do masy tkanki tłuszczowej.

10 powodów, przez które jesteś ciągle głodna

Alkohol sprawia, że chce ci się jeść bardziej i więcej. To wina greliny – hormonu, który powoduje, że stajemy się głodni. Podczas badań na Uniwersytecie...

Leptyna - norma

Leptyna u zdrowych osób powinna wynosić około 1 - 5 ng/dl u mężczyzn, a 7 - 13 ng/dl u kobiet. Zależność stężenia leptyny do ilości tkanki tłuszczowej jest wprost proporcjonalna, a więc im więcej tkanki tłuszczowej, tym wyższy poziom wytwarzanej leptyny, która przesyła informacje do mózgu o rezerwuarach energetycznych organizmu. Jeżeli jest jej dużo, mózg powinien pobudzić ośrodek sytości i zacząć spalać tłuszcz.

Niestety nadmiar leptyny powoduje wytworzenie oporności na jej działanie, podobne jak dzieje się w przypadku innego hormonu, jakim jest insulina. Wiele osób z nadwagą nadal je, ponieważ organizm nie odbiera sygnałów, dających znak do wyłączenia uczucia głodu. U takich osób wykrywa się bardzo duże stężenie leptyny we krwi. Pojawia się „znieczulenie” na działanie leptyny. Zbyt duże stężenie leptyny nazywane jest czasami hiperleptinemią i przez niektórych uważane jest za zaburzenie metaboliczne.

Leptyna - wydzielanie

Leptyna we krwi związane jest rytmem okołodobowym. Najmniejsza ilość leptyny pojawia się między przedpołudniem, a północą, zaś największy poziom leptyny między północą, a wczesnymi godzinami rannymi. Nie jest on jednak stały. Zauważa się zmiany poziomu leptyny przy zaburzeniach cyklu miesiączkowego, przy stosowaniu bardzo nisko- lub bardzo wysokoenergetycznych diet oraz przy bardzo dużym wysiłku fizycznym, który związany jest z dużym zużyciem energii.

Poziom leptyny zależy także od rodzaju i częstości spożywania pokarmów. Wykazano, że stężenie leptyny we krwi jest o 45 proc. wyższe u osób spożywających posiłki regularnie, niż w przypadku spożycia jednego obfitego posiłku dziennie. Z kolei posiłek bogaty w cukry powoduje wzrost jej ilości we krwi, w porównaniu do posiłku zawierającego duże ilości tłuszczu. Na wydzielanie leptyny do krwi ma wpływ dostępność organizmu do energii, tzn. różnica między ilością energii dostarczanej i wydatkowanej.

Marta Bednarska, 4 miesiące temu

Bibliografia

  • Burch W.M. Endokrynologia, Urban & Partner, Wrocław 1996, ISBN 83-85842-51-9
  • Herrmann F., Lohmann T., Muller P., Endokrynologia w praktyce klinicznej. Diagnostyka i leczenie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3835-4
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze (2)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Leptyna - charakterystyka, norma, wydzielanie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Leptyna - charakterystyka, norma, wydzielanie
Zbilansowana dieta - charakterystyka, zasady, zdrowe produkty żywieniowe

Jak zmniejszyć apetyt? (prezentacja edukacyjna)

Jak zmniejszyć apetyt? (prezentacja edukacyjna)

(grelina) i przyjemność (leptyna), a rosnącym apetytem. 9. Uważaj na alkohol Napoje wysokoprocentowe nie tylko są bardzo kaloryczne, ale hamują

Hormony - charakterystyka, choroby endokrynologiczne

Problemy hormonalne (WIDEO)

Problemy hormonalne (WIDEO) Odtwórz wideo

Hormony mają za zadanie koordynować procesy chemiczne zachodzące w komórkach organizmu. Znaczną część hormonów wytwarzają gruczoły wydzielania (...) , że aż 30-40% przypadków niepłodności jest spowodowanych zaburzeniami hormonalnymi....

Białko w moczu - przygotowanie, normy, interpretacja

Badanie moczu na białko (WIDEO)

Badanie moczu na białko (WIDEO) Odtwórz wideo

nieprzekraczającej 250 mg. Jeżeli norma zostaje przekroczona, występuje białkomocz. Ponieważ istnieje kilka możliwych przyczyn białkomoczu, w celu (...) kłębuszków oraz cewek nerkowych. Przyczyny zanerkowe, kiedy to jest obecny stan...

Zbilansowana dieta - charakterystyka, zasady, zdrowe produkty żywieniowe

Topinambur - warzywo regulujące poziom cukru we krwi (WIDEO)

Topinambur - warzywo regulujące poziom cukru we krwi (WIDEO) Odtwórz wideo

Warzywo regulujące poziom cukru we krwi Topinambur nazywany jest także słonecznikiem bulwiastym. Ma piękne, żółte kwiaty, ale jadalny jest korzeń. Topinambur pochodzi z Ameryki Północnej. Obecnie można go również uprawiać w Polsce. Mikołaj Rey, pochodzący...

Hormony - charakterystyka, choroby endokrynologiczne

Oksytocyna

Oksytocyna

Cząsteczka oksytocyny.

Transseksualizm - charakterystyka, kogo dotyczy

Symbol transseksualistów

Symbol transseksualistów

Rysunek przedstawia symbol transseksualistów, czyli osób mających problemy z identyfikacją płciową.

Rezonans magnetyczny - charakterystyka, przebieg, wskazania

Rezonans magnetyczny - zdjęcie

Rezonans magnetyczny - zdjęcie

Rezonans magnetyczny obrazuje przekrój narządów wewnętrznych we wszystkich płaszczyznach.