Nadmiar magnezu – przyczyny, objawy i postępowanie

Nadmiar magnezu zdarza się bardzo rzadko i podobnie jak przedawkowanie innych soli mineralnych, negatywnie wpływa na zdrowie. Wysoki poziom magnezu, czyli hipermagnezemia, pojawia się, gdy wartość magnezu we krwi człowieka jest większa niż 1 mmol/l.

O przedawkowaniu magnezu mówi się, gdy jego poziom wynosi od 5 do 7 mmol/l, co jest równoznaczne z zatruciem.

Magnez to pierwiastek, który ma ogromny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie organizmu, ponieważ między innymi:

• wzmacnia układ odpornościowy,
• bierze udział w syntezie białek,
• uczestniczy w budowie tkanki kostnej,
• wpływa na układ nerwowy, ma działanie uspokajające,
• zapobiega chorobom układu krążenia,
• ma duży wpływ na rozwój płodu i przebieg ciąży, chroni przed poronieniem i przedwczesnym porodem.

Dla własnego zdrowia warto dbać o utrzymanie stężenia magnezu w organizmie na optymalnym poziomie. Ważne jednak jest, by z jego podażą nie przesadzić w żadną stronę. Niski poziom magnezu prowadzi do wielu dolegliwości, zaś skutki jego przedawkowania są jeszcze poważniejsze.

Magnez do organizmu człowieka jest dostarczany z pożywieniem. Można go znaleźć w podstawowych produktach żywieniowych. Do tych szczególnie bogatych w magnez zalicza się zboża i przetwory zbożowe, przede wszystkim brązowy ryż, pełnoziarniste pieczywo czy płatki owsiane, kaszę gryczaną czy jaglaną.

Można go również dostarczać drogą suplementacji. To dlatego łatwo utrzymać jego prawidłowy poziom, ale i nietrudno o nadmiar. Warto pamiętać, że zapotrzebowanie na magnez, podobnie jak w przypadku większości składników mineralnych, uzależnione jest od płci, wieku oraz stanu fizjologicznego człowieka.

Magnez, który jest dostarczany organizmowi wraz z pożywieniem, rzadko wywołuje niepożądane skutki. Wyjątkiem są sytuacje, gdy niemowlętom podaje się wodę lub przygotowuje mieszanki mleczne na wodzie o dużej zawartości jonów magnezowych.

Generalnie przedawkowanie pierwiastka jest związane z:

• przyjmowanymi lekami,
• nieprawidłowo dobraną suplementacją. Najczęstszą przyczyną hipermagnezemii jest przyjęcie zbyt dużej ilości pierwiastka z preparatami witaminowo-mineralnymi. To dlatego należy stosować je ściśle według wskazań. Wówczas nie istnieje zagrożenie przedawkowania.
• chorobami.

Na objawy nadmiaru magnezu najczęściej narażone są osoby, których nerki nie pracują prawidłowo, przez co nie są w stanie usuwać nadmiaru pierwiastka. Dotyczy to również dzieci, których nerki nie są dość wydolne.

Inną przyczyną może być niedoczynności nadnerczy i tarczycy. Hipermagnezemia towarzyszy również chorobom nowotworowym, ponieważ zostaje zmieniona jego przemiana w organizmie. Podobny mechanizm zatrzymywania magnezu w organizmie jest skutkiem ubocznym leczenia chorób psychicznych preparatami litu.

Symptomy przedawkowania magnezu są zróżnicowane i zależą od poziomu pierwiastka we krwi. Lekka hipermagnezemia może być bezobjawowa. Dolegliwości pojawiają się, gdy poziom przekroczy wartość 2.

Objawy nadmiaru magnezu to:

• biegunka, ponieważ spożyty lub suplementowany w nadmiarze magnez ma działanie przeczyszczające,
• wysypka,
• osłabienie organizmu,
• zawroty głowy,
• nudności,
• ból głowy,
• zaparcia,
• zaburzenia oddychania, ból w klatce piersiowej,
• niedociśnienie,
• hipokalcemia (obniżenie poziomu wapnia we krwi),
• arytmia serca, niemiarowe i spowolnione bicie serca, zatrzymanie krążenia
• śpiączka.

Zbyt wysoki poziom magnezu u kobiet w ciąży skutkuje nadmierną kurczliwością macicy, co może prowadzić do utraty ciąży. Przedawkowanie magnezu w ciąży wiąże się z mrowieniem kończyn, wysypką i trudnościami w oddychaniu.

Jeśli pada podejrzenie nadmiaru magnezu, należy wykonac badania krwi i w razie konieczności skonsultować się z lekarzem. Specjalista po potwierdzeniu zaordynuje odpowiednie leczenie.

Przy lekkim przedawkowaniu magnezu spowodowanym przyjmowaniem większej od zalecanej dawki suplementów, zwykle wystarczy je odstawić. Niewielkie przedawkowanie magnezu można także zniwelować poprzez dietę.

Gdy poziom magnezu jest bardzo wysoki, należy wypłukać go z organizmu. Czasem konieczne jest podawanie leków przeczyszczających, płukanie żołądka, a nawet dializy. Pomagają preparaty z zawartością wapnia lub zastrzyki z roztworem chlorku sodu. U osób, u których istnieje ryzyko zatrzymania krążenia, konieczna jest hospitalizacja.