Naukowcy ostrzegają. Plastik z recyklingu może zaburzać gospodarkę hormonalną

W badaniu opublikowanym w "Journal of Hazardous Materials" naukowcy zanurzyli granulki z czarnego plastiku pochodzącego z recyklingu w wodzie na 48 godzin. Następnie tę wodę – już zawierającą wyługowane związki chemiczne – podano larwom dania pręgowanego, popularnego modelowego organizmu stosowanego w badaniach toksykologicznych i genetycznych.

Efekt? Zaburzenia ekspresji genów u larw ryb o nazwie danio pręgowany. Zmiany dotyczyły genów odpowiedzialnych za gospodarkę tłuszczową, metabolizm i funkcje hormonalne.

Analiza chemiczna wykazała, że pojedyncza granulka plastiku potrafi zawierać ponad 80 różnych substancji chemicznych, z których wiele może być niepożądana lub toksyczna. Wśród nich zidentyfikowano:

• stabilizatory UV,

• plastyfikatory,

• pestycydy,

• pozostałości leków farmaceutycznych.

Część tych związków trafiła do tworzyw sztucznych jeszcze na etapie ich pierwotnego użycia. Proces recyklingu nie tylko ich nie usuwa, ale może sprzyjać ich koncentracji lub reaktywności.

Badanie z Göteborga i Lipska nie jest głosem przeciw recyklingowi, ale wezwaniem do jego weryfikacji i unowocześnienia. Recykling musi iść w parze z oceną składu chemicznego i toksyczności wtórnych materiałów, szczególnie gdy mają one kontakt z żywnością lub ludzkim ciałem.

– Badanie to wyraźnie pokazuje konieczność zajęcia się toksycznymi substancjami chemicznymi obecnymi w materiałach i produktach plastikowych na wszystkich etapach cyklu ich życia – stwierdziła prof. Bethanie Carney Almroth, współautorka badania. – Nie możemy bezpiecznie produkować i wykorzystywać plastiku z recyklingu, jeśli nie jesteśmy w stanie śledzić obecnych w nim substancji chemicznych na etapach produkcji, użytkowania i utylizacji – dodała.

Źródło: "Effects of leachates from black recycled polyethylene plastics on mRNA expression of genes involved in adipogenesis and endocrine pathways in zebrafish embryos" [w:] "Journal of Hazardous Materials".